Ճանապարհները բաց են

Սյունիքում առավոտվանից սկսված ձյան առատ տեղումները  շարունակվեցի մինչև երեկո։ Մարզով անցնող Երևան-Մեղրի միջպետական մայրուղու առանձին ճանապարհահատվածներ տեղումների և մերկասառույցի պատճառով դժվարանցանելի են:  Համեմատաբար դժվար երթևեկելի է Թասի լեռնանցքը: Մեղրու և Սիսիանի հատվածում ձյան շերտը 25-30 սմ է։ Միջպետական մայրուղու ձյունածածկ հատվածներում տեխնիկան անընդհատ աշխատում է, ու ճանապարհը բաց է։ Սյունիքի  մարզկենտրոն Կապանում նույնպես աշխատանքներ են կատարվում ներքաղաքային ճանապարհները երթևեկելի պահելու համար։ Կապանի Կոմունալ ծառայությունը օրինիբում աշխատում է, առավոտվանից նախ մաքրվել են ծայրամասային թաղամասեր  տանող ճանապարհները։ Նշենք, որ Կապանի  տեղական բյուջեից 3 մլն դրամ էր հատկացվել ձմռան նախապատրաստական աշխատանքների համար։

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.02.2011

Սյունիքում դեղորայքի գինը  պետք է էժանացվի 10 տոկոսով

 Տարեցտարի նոր հիվանդություններ են գլուխ բարձրացնում, վերջին ժամանակերս էլ դրանց երիտասարդացման միտում է նկատվում։ Արդյունքում ծաղկում է դեղորայքի վաճառքը, որն այսօր հանրապետությունում ամենախոշոր ու եկամտաբեր բիզնեսներից է։ Բայց միաժամանակ մարդկանց սոցիալական վիճակն է վատթարանում. շատերը փաստի առաջ են կանգնում՝ դեղ գնե՞ն առողջությունը պահպանեն, թե՞ օրվա հացի հոգսն անեն։ Հատկապես, որ այսօրվանից Կապանում հացը վաճառվում է 240 դրամով։ Այս որոշումը մարզպետը երեկ է կայացրել, իսկ հիմա էլ առաջարկում է կապանցիների համար զեղչեր սահմանել դեղորայքի շուկայում։ Հետագայում զեղչեր կգործեն նաեւ մարզի ողջ տարածքում։ Կապանում այս շուկան կենտրոնացած  է հիմնականում 2 ՝ «Ալֆա Ֆարմի» եւ «Նատալի ֆարմի» ձեռքերում։ Եթե նրանք իջեցնեն գները, մյուս դեղատները նույնպես զեղչեր կանեն։ Իրենց ապրանքի մոտ 80 տոկոսը այդ երկու  ընկերություններից են ստանում։ «Ալֆա ֆարմի» ներկայացուցիչի խոսքերով իրենց այսօրվա գները արդեն իսկ բավականին մատչելի են։ Ուսումնասիրությունների համար հանձնաժողով է կազմվել։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում խնդիրը պետք է լուծված լինի։ «Եթե ընկերությունները չհամաձայնեն գները զեղչել, արդեն այլ լծակները կօգտագործեմ»,- ավելացնում է մարզպետը։ Իսկ թե ինչպես է գործելու 10 տոկոս զեղչի մեխանիզմը, ներկաներից շատերի համար անհասկանալի մնաց։ «Ինչպես է հնարավոր այս պահին դեղորայքը այդքան զեղչել. Դրա համար առնվազն 1 ամիս է պետք։ Ձեռքի տակ եղած ապրանքը դեռ պետք է իրացվի»,-  հավաստիացնում են դեղագործները։

 Մելինե Մատիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.02.2011

Շատացել է թմրամոլների թիվը

 Սյունիքի մարզում վերջին տարիներին  կտրուկ աճել է թմրամոլների թիվը: Նյարդահոգեբուժական մարզային դիսպանսերում արդեն 3 տարի է, ինչ իրականացվում է թմրամոլների ստացիոնար բուժում։ Ներկայումս հաշվառված է 37 թմրամոլ: 2009-ի համեմատ, անցած տարի նրանց թիվը նվազել է 2-ով` մահացության պատճառով: Սակայն սրանք իրական թվերը չեն։ Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ թմրամոլների և թմրանյութ չարաշահողների թիվը ավելի շատ է։ Տնօրեն Արարատ Վարդանյանը մեկ անգամ ևս հիշեցնում, է, որ քրեական օրենսգրքում կատարվել է փոփոխություն, ու թմրանյութ չարաշահողները,  եթե ունեն կախվածություն թմրամիջոցներից, ապա պատասխանատվության չեն ենթարկվում, բուժվում են։ Թմրամոլությունը դժվար է բուժվում, առաջին հերթին կամքի ուժ է պետք։ Բուժաշխատողները մեկ անգամ ևս հորդորում են թմրամոլներին, նրանց մերձավորներին ու ընկերներին աչալուրջ լինել։ Պետք է վաղ կանխարգելել վարակը։ Բացի այն, որ թմրամոլները ի վերջո հայտնվում են սոցիալական ծանր պայմաններում,  նաև տարբեր հիվանդություններն են առաջանում։ Հետազոտոթւյուն անցած բոլոր հիվանդերի շրջանում  հեպատիտ Ց է հայտնաբերվել։ Նաև  ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի վտանգ կա։ Դիսպանսերի տնօրենի խոսքով` Սյունիքում թմրանույթ չարաշահողները հիմնականում 25-50 տարեկան տղամարդիկ են: 2010-ին գրանցվել է նույնիսկ 20 տարեկան հիվանդ: Մարզում հաշվառված ալկոհոլային խմիչքներ չարաշահողների մեջ կա նաեւ 4 կին:

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.02.2011

Լեռնաձորում ուրան չկա

Սյունիքի մարզում ուրանի հանքերի շահագործման դեմ հավաքված  13 850 ստրագրությունները  դեռևս անցած տարի դեկտեմբերին՝ նախաձեռնողները ուղարկել էին ՀՀ կառավարություն։ Ինչպես տեղեկացրին «Ազատամարտ» կոմիտեի ու «Կապանի տարածաշրջանի զարգացման» հիմնադրամի ներկայացուցիչները  ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունից ստացված պաշտոնական գրությունում նշվում է, որ «Հայ-ռուսական լեռնհանքային կազմակերպություն» ՓԲԸ-ի կողմից իրականացվող երկրաբանահետախուզական աշխատանքները կատարվել են օրենսդրությամբ սահմանված կարգով։  Ավելին, հետազոտությունները իրականացվում են ժամանակակից սարքավորումներով ու մեթոդներով, որոնք կիրառվում են նաև Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և այլ զարգացած երկրներում։  Հիշեցնենք, որ մարզի Լենաձորի գյուղական համայնքում ուրանի հետախուզա-որոնողկան աշխատանքներ իրականացնող «Աբվան» ընկերությունը անցած տարվա դեկտեմբերի վերջին հորատող տեխնիկան հանել էր տարածքից ու տեղափոխել Երևան։ Ընկերության տնօրեն Յուրա Գևորգյանը այդ ժամանակ ասել էր, որ 2010թ. համար պայմանագրով նախատեսված որոնողական աշխատանքները ավարտվել են։ Նախարարության կողմից ուղարկված պաշտոնական գրության մեջ ասված է, որ «ըստ կատարված երկրաբանական և լաբորատոր աշխատանքների տվյալների՝ նշված տարածքում ուրանի հանքավայրի առկայությունը չի հավաստվել։ «2011թ. ընթացքում երկրաբանական որոնողահետախուզական աշխատանքները նախատեսվում է իրականացնել այլ անոմալիաների և ուրանի երևակումների շրջակայքում, որոնք գտնվում են մարզի բնակավայրերից անվտանգ հեռավորությունների վրա»,-ասված է գրության մեջ։ Միաժամանակ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարությունը հիշեցնում  է, որ հաշվի առնելով մեր երկրի աշխարհաքաղաքական դիրքը, ազգային անվտանգության ապահովման հիմնախնդիրները՝ գերադասելի է ՀՀ տարածքում հայտնաբերել ուրանի հանքավայրեր և հաստատել դրանց պաշարները՝ որպես ռազմավարական նշանակության հումք։ Նախարության աշխատակազմի ղեկավարը նաև նշել է, որ «քանի դեռ երկրաբանական ուսումնասիրության աշխատանքների արդյունքում չի հավաստվել օգտակար հանածոյի առկայությունը և չեն հաստատվել վերջինիս պաշարները, ապա «հանքավայր» որպես այդպիսին գոյություն չունի, հետևաբար չի կարող լինել նաև հանքավայրի շահագործման ծրագիր»՚։ 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.01.2011

Սյունիքը բժիշկների կարիք ունի

 Մարզում իրարից տասնյակ կիլոմետրեր հեռու գտնվող քաղաքներից ու գյուղերից հիվանդներ տեղափոխելը վտանգավոր է, շատ են ոլորապտույտ ճանապարհները, իսկ ձմռան ամիսներին դրանք հաճախ անանցանելի են։ Սա էլ իր  հերթին է դժվարություններ ստեղծում։ Մարզպետարանի առողջապահության եւ սոցիալական ապահովության վարչությունում հավաստիացնում են՝ Սյունիքում այս ոլորտում առաջընթաց կա, գոնե նվազագույնս ապահովված են շենքային պայմաններով եւ իրենց իսկ տերմիններով 2-րդ մակարդակի բուժհաստատությունների պահանջներին համապատասխանող սարքավորումներով, դեղորայքի խնդիր նույնպես չունեն։ Անցած տարին հագեցած է եղել հենց շինարարական աշխատանքներով՝ շահագործման է հանձնվել «Զանգեզուր սրտաբանական կենտրոնը», նորոգվել են Գորիսի եւ մասամբ Կապանի հիվանդանոցները։ Քաջարանի բուժհաստատության նորոգման հարցը քննարկման փուլում է, իսկ օրերս այստեղ եկած առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչները ուսունասիրություններ էին կատարում մարզկենտրոնում եւ Մեղրիում։ Որքան էլ լավ լինեն շենքային պայմանները, միեւնույն է բավարար չեն մարդկանց կյանքը փրկելու համար։ Հատկապես, որ մարզերի բնակչությունը չի վստահում տեղի բժիշկներին։ Ամենափոքր հնարավորության դեպքում բուժվելու համար մայրաքաղաք է մեկնում։ Մարզում այսօր հրատապ է բժիշկ- մասնագետների խնդիրը։ Այժմ աշխատում են 277 բժիշկ, իսկ վերջին մեկ տարում ընդամենը 9 երիտասարդ կադր է վերադարձել Սյունիք։ Տարածաշրջանի համար սա ցածր ցուցանիշ է,- հավաստիացնում են վարչությունում։ Սոցիալապես անապահով եւ առանձին խմբերում չընդգրկված 131 քաղաքացիներ են միջնորդագրերով անվճար հիվանդանոցային բուժօգնություն ստացել մայրաքաղաքի եւ մարզային ենթակայության բուժհիմնարկներում։ Ուղեգրերի ստացման կարգը նույնն է։ Աշոտ Ծատրյանի խոսքերով իրենց առջեւ դրված բոլոր նպատակները իրագործել են։ Այժմ էլ համակարգում մի շարք ծրագրեր են մշակվում, որոնք պետք է ներդրվեն նաեւ մարզերում։ Մասնավորապես բարելավվելու է շտապ օգնության ծառայությունը, վերանայվելու է համավճարների համակարգը։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.01.2011

                              Պատվավորներն   առայժմ   41-ն  են

     Կապանը   41  պատվավոր  քաղաքացի  ունի։  Կապանի  պատմության  թանգարանում   արդեն  պատրաստ  է   պատվավորների  մասին  պատմող  հաստափոր   թղթապանակը ։  Ավելի  քան  մեկ  ամիս  պահանջվեց  եղած  տեղեկատվությունը  ճշտելու  և   պատկերն  ամբողջական   դարձնելու  համար։   Քաղաքապետարանում  կար  31  հոգանոց  ցուցակ,  թանգարանի  ցուցատախտակին   երեք  տասնյակից  ավելի  նկարներ  էին  փակցված։    Թանգարանի   աշխատակցուհի  Սուսաննա   Սարգսյանը  հանդիպել  է  պատվավոր  քաղաքացիների, իսկ   ովքեր  արդեն   չկան,  նրանց հարազատների  հետ։   Յուրաքանչյուրի  համար   առանձին   փաթեթ են  ստեղծել։    Պատվավորներից  ոչ  բոլորն  են  կապանցի,   41-ից     30-ը  տղամարդ  է, 11-ը՝  կին,   երկուսը  օտարերկրյա   քաղաքացիներ են։    Գերմանացի   Շտեֆան Օռլայնը  և   գլենդելցի  Ալբեր  Կարամանուկյանը։   Թանգարանի  լուսանկարիչը  թարմացնելու  է  նաև  պատվավորների  ցուցատախտակի   լուսանկարները։ Տնօրեն Լուսինե   Դավթյանը  չի  բացառում, որ  լինեն  մարդիկ,  ովքեր  ժամանակին արժանացել  են  այս  կոչման  ու  ինչ-ինչ  պատճառներով   դուրս  են մնացել  բոլոր  ցուցակներից։      «Լավ  կլիներ,  որ   ֆինանսական  միջոցներ  հայթայթեինք,   հանդիսություն   կազմակերպեինք  և  գոնե  Կապանում  ապրող   պատվավոր   քաղաքացիներին   հրավիրեինք»,- ասում  է   տնօրենը։-   Հասարակությունն  էլ  կիմանար,  ով,  երբ  և  ինչի  համար  է    դարձել  պատվավոր»։   Ըստ    թանգարանի   տնօրենի,   փետրվարից   սկսելու  են  տարածաշրջանի   զոհված  և  հաշմանդամ  ազատամարտիկների  տվյալների  հավաքումը։      Դա   ավելի  ծանր  աշխատանք  է  երկու  հարյուրից  ավելի  անուն  կա, կան  ընտանիքներ,  որ գյուղական  համայնքներում  են   ապրում, կան,  որ  արտագաղթել  են։ Բայց  շատ  կարևոր  է,  որ  սերունդները  նրանց  մասին  ամեն  ինչ  իմանան։

     Հասմիկ   Թովմասյան,  «Սոսի»   հեռուստատեսություն,  27.01.2011 

ԼՐԱՀՈՍ

 Ազատվել են

 “Դանդի Փրիշս Մեթլզ» կանադական ընկերության Գլխավոր գործառնական տնօրեն Ռիկ Հաուզը կատարել է առաջին կադրային փոփոխությունը: Ռոբերտ Ֆալլետտան ազատվել է Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնից: «Ռոբերտ Ֆալլետտան ու իր կինը մեկնել են Կապանից և վերադառնալու են իրենց տուն` Միացյալ Նաhանգներ: Մենք անչափ շնորհակալ ենք Ռոբերտին իր կատարած լավ աշխատանքի համար»,-ասված է Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնիի պաշտոնական հաղորդագրության մեջ: Գլխավոր տնօրենի պարտականությունները ստանձնել է Ռոն Մոբլին:

Ընտրություններ

 Փետրվարի 20-ին Կուրիսում կկայանա  համայնքի ղեկավարի ընտրություն։ Հունվարի 26-ին ավարտվեց թեկնածուների առաջադրման ժամկետը։ Ինչպես տեղեկացրեց  թիվ 38 ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովի քարտուղար Ռամելա Հակոբյանը, առաջադրվել է մեկ թեկնածու, գործող գյուղապետ, ՀՀԿ անդամ Սուրիկ Գրիգորյանը։ Ավելացնենք, որ մարտի 20-ին համայնքի ղեկավար ընտրություններ կկայնան Կաղնուտ գյուղում, իսկ Նոր Աստղաբերդում՝ ավագանու անդամների ընտրություններ։ Հանձնաժողովը հաստատել է նաև ընտրությունների նախապատրաստման ու անցկացման ժամանակացույցը։

2476 հոգեկան հիվանդ Սյունիքում

 «Սա մեր տունն է. այստեղ ապրում ենք, սնվում, աշխատում, պարում, միասին նշում ծննդյան օրերը»,- ասում են Սյունիքի նյարդահոգեբուժական դիսպանսերում բուժում ստացողները։ Նրանք մի բանից են միայն դժգոհ՝ սահմանափակվում է իրենց տեղաշարժվելու ազատությունը, չեն թողնում որ իրենց կամքով  շենքից դուրս գան։ Սա ոչ թե տնօրինության քմահաճույքն է, այլ օրենքի պահանջ է։ Եթե հիվանդներին մեկ հարց է անհանգստացնում,  ապա դիսպանսերի գլխավոր բժիշկ Արարատ Վարդանյանը փորձում է գումար հայթայթել առկա բազմաթիվ հարցերը լուծելու համար։ Այսօր մեկ հիվանդին պետբյուջեից սնվելու համար օրական 300 դրամ է նախատեսված։ Բժշկի կարծիքով, դա քիչ է, մեկ հիվանդի կտրվածքվ հիմա անհրաժեշտ է 1000-1200 դրամ։ Չնայած շենքը գազաֆիկացված է, բայց ձմռան ցուրտ օրերին էլ շուրջօրյա ջեռուցում չի լինում։ Օրական 6-7 ժամ, հակառակ դեպքում, չեն կարողանա ծախսած գազի դիմաց վճարել։ Հոգեկան հիվանդների թվի նվազում չի նկատվում։ 2476 հիվանդ կա հաշվառված, սակայն ըստ Արարատ Վարդանյանի, թիվը վերջնական չէ։ Մարզի այլ տարածաշրջաններում հոգեբույժներ չկան, ինչը դժվարացնում է աշխատանքը.Այս տարի դիսպանսերի աշխատակիցները այցելություններ կկատարեն մարզի այլ տարածաշրջաններ՝ հաշվառելու հիվանդներին։ Ի դեպ, միայն անցած տարի  134 առաջնակի դեպք է գրանցվել։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.01.2011

Ուռճացված են

 Վերին  Խոտանանում  խոզապահները  որևէ  խնդիր  չունեն։  Սննդի  անվտանգության  և   անասնաբուժական   մարզային տեսչության  մասնագետ  Արթուր  Խաչատրյանի  տեղեկատվությամբ,  հիվանդ  խոզերի,  վարակի   մասին  լուրերը   ուռճացված  են։  Գյուղացի  Համլետ  Հարությունյանի մայր  խոզը  սատկել  էր,  և  նախնական  հետազոտությունը  ոչ  մի  հիվանդության  մասին  վարկած  չի  հաստատում։ «Քանի  որ  վերջին  տարիներին   տարբեր  վարակների  մասին  լուրերն  անընդհատ  ահաբեկում  են  գյուղացիներին,  նրանք  էլ  հենց  մի անասունի  անկում  է  գրանցվում,  խուճապի  են  մատնվում  և  սկսում  են  մորթել  իրենց  ընտանի  կենդանիները»,- ասում  է    անասնաբույժը ։ Քիչ  չեն    դեպքերը,  երբ   հիվանդ  անասունի   համար  որևէ   համայնք  են  մեզ  հրավիրում  և  երբ  անասունի  բուժումը  պատակահարմար    չենք   գտնում,  առաջարկում  ենք  մորթել   և  միսն  իրացնել։  Նման  կենդանիների  միսը   պիտանի  է,  իսկ  երբ   Վերին  Խոտանանի  դեպքերի  նման  անհիմն  լուրեր  են  տարածվում  ինչ  որ   վարակների  մասին,  տուժում  են   անասնատերերը։    Եթե  որևէ  խնդիր  է  լինում   մսեղիքը  վաճառքի  չեն    հանում։  Անասնաբույժը  թույլ  չի  տալիս։

Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.01.2011

Նոր խաղահրապարակ

 2400 բնակիչ ունեցող թաղամասում  գործող ոչ մի խաղահրապարակ չկա:Երեխաները  խաղալու տեղ չունեն, իսկ շենքերի բակերում էլ  կամ ավտոտնակներ են, կամ խորդանոցներ: Շինարարների թաղամասի 9 և 7 շենքերի հարևանությամբ  արդեն  մի քանի օր է աշխատակիցները գործի են  անցել: Նախկին խորդանոցների տեղ ամիսներ անց այստեղ  կլինի նոր խաղահրապարակ:Բնակինչներին ոգևորել է այդ փաստը: Տեղական բյուջեից 6,9  միլիոն դրամ է հատկացվել  խաղահրապարակի կառուցմանը :Այս օրերին հողային աշխատանքներ են կատարվում:Շինարարների խոսքերով,   եղանակային պայմաններից է կախված աշխատանքի ավարտման ժամկետը: Շենքի տարեցները  իրենց մտահոգությունն են հայտնում: Թաղամասի երկրորդ  խաղահրապարակը կառուցվում է Ազգային ժողովի պատգամավոր Գագիկ Գևորգյանի աջակցությամբ:Այստեղ ամրացվել է հենապատը  եղանակի պատճառով  էլ ներկայումս աշխատանքները դադարեցվել են: Խաղահրապարակների կառուցման հետ կապված բնակչության շրջանում որոշակի տարաձայնություններ են եղել, խորդանոցների  քանդմանը բնակիչները սկզբնական շրջանում չէին համաձայնում: Շինարարների խոսքերով,   ձգտում են արագ ավարտել աշխատանքները, միաժամանակ խոստանում են, որ որակը դրանից չի տուժի: Թաղամասի երեխաները երկար տարիներ կկարողանան օգտվել խաղահրապարակից: 

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.01.2011

Աշխատանքային տետրերը պարտադի՞ր չեն

  Պե՞տք  են   արդյոք   աշակերտին  աշխատանքային  տետրերը։ Մի    խումբ  ծնողներ  դիմել  էին  հեռուստախմբագրություն  և  իրենց  դժգոհությունն էին  հայտնում  դպրոցներում  վաճառվող տետրերի   առթիվ։  Մի  քանի  հազար  դրամ  ենք  տալիս  և  ուսումնական  տարվա  սկզբին, և   երկրորդ  կիսամյակում,  երկու- երեք  դասաժամ  հետո  դրանք  այլևս  պետք  չեն  գալիս։ Նախարարությունից  պարտադրում  են,  պիտի  գնեք,  տետրերի  առևտուրը  այսպես  են  պատճառաբանում  դպրոցում։   Կապանի  թիվ  9  ավագ  դպրոցի  տնօրեն  Գագիկ  Հովհաննիսյանը  հեռախոսազրույցում  տեղեկացրեց,  որ  իրենք  չեն  պարտադրում   և  ծնողներն  իրենց  կամքով  են  գնում  այդ  տետրերը։  Ուսուցիչներ  կան,  որ  հրաժարվել  են  այդ  տետրերից։  Հիմնականում  2-3   բարձր   դասարանների  աշակերտ  հայոց  լեզվից,  գրականությունից, ֆիզիկայից  են  թեմատիկ  գրավորների, աշխատանքային  տետրեր  գնել, ընդամենը   350  դրամով,  ասում է տնօրենը։ Երիտասարդ  ուսուցիչների  համար  հարմար  են  այդ   տետրերը,  թեսթեր, լաբորատոր  խնդիրներ  կազմելու համար  չեն  չարչարվում։ Ծնողները  պատմում  են, որ  թեսթերը  շատ  բարդ  են  կազմված, կազմողը  ամենայն  հավանականությամբ,  ոչ ծրագրերին  է տեղյակ,  ոչ  էլ  այս   սերնդի  աշակերտների  կրթական  մակարդակին  է  ծանոթ։  Երեխաները  ցածր են  ստանում,  ուսուցիչն  էլ  մեղքը  գցում  է թեսթերի  վրա։   Աշխատանքային  տետրերի  մասին  խոսակցություններն  ու   դժգոհությունները  հասել  են  նաև  մարզպետարան։   Վարչության  պետ  Լյուդվիգ   Հարությունյանը  սակայն,  հավաստիացնում  է,  որ  ոչ  ոք  չի  պարտադրում,  ով  չի  ուզում  կարող  է  չգնել  այդ   տետրերը։     

Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.01.2011

Շահումյանի վերջին մոհիկանը

 77-ամյա Գառնիկ Դադայանը  վերջին անգամ է Շահումյան ավանի իր ամառանոցում մեկ բաժակ օղի խմում։ Խմում է, ու ափսոսանքով ասում, որ տունը քանդում են։ Ճիշտ է «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնիի»-ն փոխահատուցում տվել է, բայց մտածում է եղածն որպես շինանյութ վաճառելու մասին։ Ընկերությունը դեմ չէ։ «Բա ինչ անեմ, թողնեմ գողանան տանեն, էլի մի ծակուծուկ կփակեմ»,-ասում է նա։ Ըստ բնապահպանների, «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնիի»  կողմից Շահումյանի բազմամետաղային հանքի բաց եղանակով շահագործումը մեծ աղետ կլինի տարածաշրջանի համար:  Այս բնակավայրը ժամանակին խիտ մարդաշատ է եղել։ Նույնիսկ ամռան ամիսներին հովեկներ էին գալիս։ Չէին մտածում, որ օդը թունավոր  ու վտանգավոր է ապրելը։ Ամեն դեպքում, մեր զրուցակիցը կարծում  է, որ ոչ մի վտանգավոր ոչինչ չկար, ինչ պիտի լինի։ Ասում են աղքատությունն են վերացնում։ «Բայց ինչ է ստացվում, ես այստեղ հավ, խոզ, ոչխար էին պահում, այգին մշակում, մի քանի տուն էլ պահում։ Հիմա կվարիտիրայի մեջ պիտի փակվեմ»,-ասում է Գառնիկ Դադայանը։ Այսօր այստեղ ընդամենը 2 մարդ է բնակվում։ Զրուցակիցս մի բանի համար էլ է ափսոսում։ Ժամանակից շուտ է վաճառել ոչխարները, հավերը, իսկ իր հարևանը դեռ պահում է։ Մեկ ամիս  է  ջուր ու էլեկտրաէներգիա չունեն, բայց  , սիրտը չի կտրում այս անկյունից։ Չնայած բնապահպանների թեժ ահազանգերին՝ «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի» ընկերության պատասխանատուները պնդում են, որ վաղ է խոսել բաց հանքի մասին։ Առայժմ  հետախուզական աշխատանքներ են կատարվում։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն, 21. 01. 2011

Համակարգչից օգտվել և  անգլերեն  են  սովորում

 Ձագեձորի  դպրոցի  մաթեմատիկայի  ուսուցչուհի  Թամարա  Գևորգյանը  այս  շաբաթ  մասնակցել  է  «Կապանի ուսուցիչներ» ՀԿ կողմից  կազմակերպված  անգլերենի  և  համակարգչային  գրագիտության  դասընթացներին։ Համոզված  է,  որ  յուրաքանչյուր  մանկավարժ  պետք է   տիրապետի  համակարգչին, իսկ  դրա  համար    նաև  անգլերենի  նվազագույն  իմացություն է պետք։   Դասից  դուրս  առօրյա  կյանքում  նաև  կենցաղում,  երբեմն  այնպիսի  իրավիճակներ  են  ստեղծվում,  երբ  անգլերեն  խոսելն  օդուջրի  պես  պետք  է  լինում։ Գյուղական  դպրոցների մոտ  60  ուսուցիչներ   կմասնակցեն  «Սովորենք՝ սովորեցնենք» ծրագրին։ Այն իրականություն դարձավ ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության դրամաշնորհային ծրագրով։ Պարապմունքներն  անցկացվում  են  փոքր  խմբերով,  այդպես  ավելի  արդյունավետ  կլինի  և   դասընթացավարը  հարկ  եղած  դեպքում  կհասցնի  ամեն  մի  ուսուցչի  հետ  առանձին  աշխատել։ Ըստ ծրագրի ղեկավար Մագդա Գոևրգյանի, առաջին  փուլին  մասնակցում  են  երեք  գյուղական  համայնքների  ուսուցիչներ։  Տասնօրյա  դասընթացից  հետո, մյուս  համայնքներից  նույնպես  կընդգրկվեն  խմբերում։  Ամենայն   հավանականությամբ,  ծրագիրը  շարունակական  կլինի։

Հասմիկ  Թովմասյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն, 21. 01 .2011

Նպաստների  համակարգում՝  նոր  փոփոխություններ

1999 թվականից   գործող   աղքատության  ընտանեկան  նպաստի  համակարգում  գրեթե  ամեն տարի  փոփոխություններ  են  արվում։ Այս  տարի  էլ  բացառություն  չէ։ Մասնավորապես,  մեղմացվում  է  մոտեցումը  անասնապահությամբ  զբաղվող,  իսկ  ավելի  ճիշտ  մեկ  երկու  կով,  մի քանի հավ, ձի  կամ  ավանակ  պահող, և  կարիքի  մեջ  գտնվող  ընտանիքների  նկատմամբ։    Կառավարության  որոշումը  Կապանի սոցիալական ծառայության տարածքային բաժինը դեռ չի ստացել։   Ամսվա  վերջին  ամենայն հավանականությամբ,  կսկսվեն  նոր  հաշվարկները  ու պարզ  կլինի,  թե  նոր  միավորները  որքանով  կազդեն  կարիքավորության  աստիճանի  վրա։   Փոխվել  է   նաև  անասնագլխաքանակի  վերաբերյալ  տեղեկանք  տրամադրելու  կարգը։ Դա    այլևս  համայնքապետերի  գործը  չէ։ Տեղեկանքը տալիս  է այն  անասնաբույժը,  ում  հետ  պայմանագիր է  կնքել  համայնքը։ Եվս  մեկ  փոփոխություն։  Ընտանիքի  կազմի և նրանց   զբաղվածության  մասին  տեղեկանք  տալու  գործառույթն  այլևս  համատիրությունների  նախագահներին ու  թաղային  լիազորներին  չի  վերապահված։  Ավելի  քան  երեք  տասնյակ  տեղեկանք  տվողի  փոխարեն հիմա  պիտի  աշխատի  միայն  անձնագրային  բաժինը։ Ընդ  որում  օրենսդրությունն  այստեղ  ժամկետներ   է  սահմանել  ու  չի  բացառվում,  որ  բազմաթիվ   ընտանիքներ  հենց  այդ  ժամկետների  պատճառով  զրկվեն  նպաստներից։  Վարձով  ապրողներն  ու  այլ  բնակավայրերում  գրանցվածները  նույնպես  ստիպված  են  լինելու  հստակեցնել  իրենց  բնակության  ու  հաշվառման  տեղը։  Անձնագրային  բաժնի պետը, ի տարբերություն  համատիրության  նախագահի   կամ  թաղային  լիազորի,  փաստաթղթերի  հիման  վրա  է  տեղեկանք  տալու։   Սոցիալական  աշխատողների  գործի  ծավալն  է մեծանալու ,  նոր  հաշվարկներ  պիտի  անեն, տեղեկություններ  հայթայթեն  նպաստառուների  ընտանիքների մասին,  ո՞վ  է  բացակա,  ո՞վ չի  աշխատում։ Օրեր  առաջ աշխատանքի և սոցիալական  հարցերի նախարարը  հայտարարեց,  որ  ընտանեկան  նպաստի  համակարգում  յոթանասունհինգ   տոկոսով  հասցեականություն  են  ապահովել,  իսկ Վերահսկիչ  պալատի  նախագահն   էլ  թերացումների  ու  յուրացումների  մասին  էր  խոսում։ Նպաստների  համակարգում  փոփոխություններ  էլի  են  անհրաժեշտ,  բայց  այնպիսիք,  որ  հեշտացնեն կարիքավորի  գործը։

Հասմիկ  Թովմասյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն, 20 01 2011

 Բաժանորդները չեն պակասել

 «ՀայոռւսԳազարդի» Սյունիքի ԳԳՄ-ն 12500 բաժանորդ ունի: Ոչ մի բաժանորդ չի հրաժարվել սպասարկումից, սակայն կան փակ դռներ: «Այսինքն մարդիկ այստեղ չեն, ու գազաֆիկացված է բնակարանը, բայց բնականաբար մուծումներ չեն անում»,-ասում է մասնաճյուղի տնօրեն Արթուր Խաչատրյանը: Վերջինիս խոսքով, տաք ձմեռը նպաստել է օգտագործվող գազի ծավալների կրճատմանը: Այսպես, միայն դեկտեմբերին մեկ բնակչի հաշվով 30տոկոս գազ ավելի քիչ է ծախսվել, քան 2009թ-ի նույն ամսին: Պաշտոնյան հերքեց Սյունիքում տարածված այն խոսակցություններ, որ դիտավորյալ գազատար խողովակաշարով օդ են մղում կամ մաքուր գազ չեն մատակարարում, որպեսզի հաշվիչների ցուցիչները արագ պտտվեն: «Դա կբերի պայթյունների, նման բան հնարավոր չէ»,-ասաց Ա. Խաչատրյանը: Ինչ վերաբերում է գազաֆիկացման ծրագրերին, ապա դրանք օրակարգում են: Արդեն Մեղրիի ու Ագարակ քաղաքների համար տեխպայմանագրերը տրվել են, նախագծերը կազմվում են: Բայց նա պաշտոնապես հայտարարեց, որ «ՀայոռւսԳազարդը» նպատակահարմար չի գտնում ֆինանսավորելու այդ ծրագրերը։  Սակայն տնօրենը հույսը չի կորցնում ու համոզված է, որ պետբյուջեից, վարկային այլ ծրագրերով ելքը կգտնվի ու մեղրեցիները այս տարի բնական գազ կվայելեն:

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն, 20. 01. 2011

Խախտումների թիվը պակասել է

 Միայն 7 մլն 189 հազ. դրամի վնաս է հասցվել Սյունիքի բուսական աշխարհին, որից մինչ օրս գանձվել է 217 հազարը։ Անցած տարի տուժել է նաեւ տեղի կենդանական աշխարհը, ջրերի աղտոտման 4  դեպք է արձանագրվել մարզում։ Բայց եւ այնպես, բնապահպանների հավաստմամբ խախտումների թիվը տարեցտարի նվազում է։ կողմից 2010թ-ին վարչական պատասխանատվության են ենթարկվել 44 անձինք։ Բնությանը հասցրած նրանց վնասը կազմում է 2 մլն 760 հազ. դրամ։ Անպատիժ չեն մնացել նաեւ օրինազանց ձեռնարկությունները։ Այստեղ տուգանքներն ավելի խոշոր են։ «2 նման դեպք ենք գրանցել։ «Միեզերք» ՍՊԸն  ճանապարհի կառուցման ժամանակ ծառերը արմատախիլ է արել եւ հողի բերրի շերտը փչացրել։ 7 մլն 278 հազար դրամի վնաս է հասցվել, բնականաբար հարուցվել է քրեական գործ։ Մյուսը «Սյունե» ՀԿ է, որը Հալիձոր-Տաթեւ ճանապարհին կառուցվող սրճարանի տարածքում նույնպես հատել է  ծառեր։ Այս անգամ վնասը կազմում է 1մլն  270 հազար դրամ»,- նշում է բնապահպանական պետական տեսչության Սյունիքի տարածքային բաժնի պետի պաշտոնակատար Անդրանիկ Հովակիմյանը։ Բնապահպանները արձանագրել են նաեւ ձկնագողության եւ որսագողության դեպքեր, առգրավել են 1 ինքնաձիգ եւ 2 երկփողանի որսորդական հրացան։ Այս առթիվ հարուցվել է քրեական գործ։ «Շիկահողի» պետական արգելոցի աշխատակիցները նույնպես հայտնաբերել են որսի կանոների խախտում. 3 հոգի ենթարկվել են 30 հազարական դրամի վարչական տուգանքի։ Այս տարի Սյունիքում 317 ծառ է ապօրինի հատվել. միայն դեկտեմբերի 30-ին 6 անտառախախտման դեպք է եղել։ Դրանցից մեկը կարճվել է.օրինազանցը անչափահաս էր։ Սակայն, օրենքը շրջանցում են ոչ միայն  բնակիչները, այլեւ ի պաշտոնե այն պաշտպանողները։ «11 անտառախախտման դեպքի համար անտառապահներ եւ անտառապետներ պատասխանատվության են ենթարկվել։ Վնասը կազմում է 1մլն 15 հազար, որի համար կարգազանցները կտուգանվեն  4 մլն 117 հազար դրամ»,- ասում է Անդրանիկ Հովակիմյանը։ Տուգանվել են նաեւ Իրանի իսլամական հանրապետության 3 քաղաքացիներ. ճանապարհատրանսպորտային վթարների հետեւանքով վնասվել էին մայրուղու եզրերի ծառերը։ Վնասն արդեն փոխհատուցվել է։ Ընդհանուր առմամբ, գանձված գումարներից պետբյուջե է վճարվել 4 մլն 480 հազար դրամ։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 18.01.2011թ.

Ծավալներն աճել են 6 տոկոսով

Ինչպես անցած տարի, 2011թ-ին նույնպես պետբյուջեից Սյունիքի մարզպետարանին գումարներ չեն հատկացվել շինարարական աշխատանքների համար։ Մինչդեռ մարզում իրականացված այդ աշխատանքների ծավալներն աճել են 6 տոկոսով։ Դրանում խոշոր ներդրում ունեն մի շարք հինադրամներ. հանրապետության առողջապահության նախարարության ծրագրերի իրականացման գրասենյակը տրամադրել է ավելի քան 575 մլն դրամ, «Դատաիրավական բարեփոխումների» ԾԻԳ-ը՝ 548, Հայաստանի սոցիալական ներդրումների հիմնադրամը՝ մոտ 413 մլն։ Այս գումարներով իրականացվել են առողջապահական հիմնարկների, դատաիրավական համակարգի շենքերի, դպրոցների ու նախակրթարանների կառուցում եւ հիմնանորոգում։ «2010թ-ին մարզում իրականացվել են 9 մլրդ 950 մլն դրամի համաշինարարական աշխատանքներ, որից 2 մլրդ 640 մլն-ի կապիտալ շինարարության, իսկ 7 մլրդ 310 մլն դրամի կառուցման եւ հիմնանորոգման»,- ասում է ճարտարապետաշինարարական բաժնի պետ Ռազմիկ Ավետիսյանը։ Տարվա կտրվածքով ինչ նախատեսվել էր, գրեթե ամբողջությամբ կատարել են, նշում է բաժնի պետը։ Միայն Կապանի պետական ճարտարագիտական քոլեջի հիմնանորոգումը հետաձգվեց. մի քանի անգամ մրցույթ հայտարարելուց հետո աշխատանքների համար ժամանակը բավականին քիչ էր, այս տարի էլ այն ծրագրից դուրս է մնացել։ Սակայն մի շարք աշխատանքներ 2011թ-ին կշարունակվեն, մասնավորապես՝ Կապանի բժշկական կենտրոնի մանկական բաժանմունքը։ Ճանապարհաշինարարության ոլորտին նույնպես գումարներ չեն տրամադրվել։ Ընթացիկ տարվա համար քաղաքաշինության վարչությունը մարզային ավտոճանապարհների պահպանման եւ շահագործման համար ունի ընդամենը 105 մլն դրամ։ «Սա բավականին փոքր գումար է, հատկապես որ այն նախատեսված է 533կմ երկարությամբ ճանապարհների համար»,- նշում է տրանսպորտի եւ ճանապարհաշինության բաժնի գլխավոր մասնագետ Իվետա Հայրապետյանը։ Եվ ավելացնում. «Անցած տարի կատարվել է 7մլրդ 200 մլն դրամի ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ, որից 3 մլրդ 280 մլն-ը տրամադրել է համաշխարհային բանկը, իսկ 3 մլրդ 724 մլն-ը՝ պետյուջեն»։ Տրամադրված գումարներով, մասնավորապես, իրականացվել է Որոտան-Ույծ կամրջի շինարարությունը, հիմնանորոգվել են Լիճք-Տաշտուն, Կապան-Ծավ ճանապարհահատվածները, լայնածավալ աշխատանքներ են կատարվել միջպետական մայրուղու մարզի տարածքով անցնող շուրջ 9-ը վթարային հատվածներում: Համաշխարհային բանկի միջոցներով հիմնանորոգվել են Հալիձոր-Շինուհայր, Ագարակ-Կարճեւան ճանապարհները: 

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 17.01.2011թ.

Անտառահատման 12 անօրինական դեպք

 Մինչեւ 2010թ-ի դեկտեմբերի 30 Կապանում անտառապահներն ու հրշեջ փրկարարները հրդեհներ էին մարում։ Բարեբախտաբար, այդ ընթացքում անտառային ֆոնդը վնաս չի կրել, սակայն   անտառապահների աշխատանքն էր գերծանրաբեռնվել։ Եթե անցած տարի ծառերը զերծ մնացին վնասատուներից, ապա այս դեպքում ամեն վարկյան նրանց սպառնում էր կրակը։ Վերջին հրդեհը մարել են Առաջաձորի տարածքում։ Տաք եղանակները ոչ միայն հրդեհների առաջացման պատճառ դարձան, այլեւ բարենպաստ պայմաններ ստեղծեցին ծառերի վնասատուների համար։ Անցած տարիների համեմատ նվազել են անտառախախտման դեպքերը։ Սա պայմանավորված է նաեւ այն հանգամանքով, որ մարզկենտրոնը գրեթե ամբողջությամբ գազաֆիկացված է։ Բայց օրինազանցներ էլի հայտնաբերվել են։ «10-12 դեպք ենք գրանցել, որից 5-ը չեն հայտնաբերել, թե ովքեր են։ Մյուսներն արդեն կրել են իրենց պատիժը»,- նշում է «Հայանտառի» «Կապանի անտառտնտեսություն» մասնաճյուղի տնօրեն Վլադիկ Միրզոյանը։ Նախորդ տարի մասնաճյուղը հատել է ընդամենը 2300 խմ վառելափայտ,որից իրացրել են 2210խմ-ը։ Համապատասխան պայմանագրեր է  կնքել 22 անհատների եւ 1ընկերության հետ։ Հատումներն իրականացնում են պատվիրատուները՝ իրենց տեխնիկայով: Մասնաճյուղը չունի համապատասխան տեխնիկա, որ կարողանա հատումներ անել, պահեստավորել ու բավարարել պահանջարկը:  Վառելափայտի գնի փոփոխություն չի գրանցվել. 1 խմ-ի համար նույն 4320 դրամն է։ Հատատեղիներ առանձնացվել էին գրեթե բոլոր գյուղերում։  Իսկ ծառատունկ կազմակերպել են Վահանավանքի ճանապարհին. տնկվել են ավելի քան 200 տարբեր տեսակի ծառեր։ Ավարտվել է  նաեւ Գեղիի անտառատնկման ծրագիրը։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 14.01.2011թ.

Իրականացվել է 25 ծրագիր

 Անցած տարի ավելի քան 364 մլն դրամի ներդրում է կատարվել Կապանում։ 25 ծրագրեր են իրականացվել, այդ թվում շենքերի տանիքների նորոգում, ցայնտաղբյուրների տեղադրում, նախակրթրանների ջեռուցում եւ գազաֆիկացում։  «2009թ-ի համայնքի բյուջեն իրատեսական էր եւ նախատեսվածը հնարավորինս իրականացրել ենք»,- հավաստիացնում են քաղաքապետարանի ծրագրերի եւ արտաքին կապերի բաժնում։ Տարին ամփոփել են. աչքի առաջ ունեն կատարված եւ կիսատ թողնված ծրագրերը։ «Քառամյա ծրագրով 2010թին մինչեւ ճգնաժամը նախատեսել էինք նաեւ  համատեղության կարգով իրականացնել կապիտալ ավելի խոշոր ծրագրեր, օրինակ՝ փողոցների ասֆալտապատումը, տանիքների նորոգումը։ Սակայն, ճգնաժամը ազդեց, եւ որոշ ծրագրեր տեղափոխել ենք 2011-12 թթ.։Սակայն ասեմ, որ առաջնահերթության կարգով մի շարք աշխատանքներ ենք կատարել, որոնք չէինք նախատեսել, օրինակ մանկապարտեզների ջեռուցման համակարգերի տեղադրումը»,- նշում է բաժնի պետ Ավետիք Համբարձումյանը։ Ծրագրերի իրականացման համար ավելի քան 200 մլն-ը հատկացվել է  տեղական բյուջեից։ Պետության ներդրումն այս գործում կազմել է 2 մլն։ Այս գումարով  կառուցվել է Կապանի հիվանդանոցի տարածքում բժշկական թափոնների, սրածայրերի հորը։   Որոշ աշխատանքներն էլ  իրականացվել են բարերարների տրամադրած միջոցներով։ Ավելի քան 161մլն էլ նրանք են ներդրել։ 2011թ.ի համար արդեն իսկ նախատեսվել են մի շարք ծրագրեր։ Մի քանիսը նախորդների շարունակությունն են, կան նաեւ նորերը։ Դրանք նախագծվել են հաշվի առնելով համայնքի ֆինանսական հնարավորությունները։ Այս տարի տեղական բյուջեից նախատեսվածից ավելին է տրամադրվելու։ Ծրագրված է ձեռք բերել ծառայողական մեքենա, համակարգչային տեխնիկա եւ գույք, շինարարական աշխատանքներ էլ պետք է ավարտին հասցնեն։ «87 մլն-ը, որը նախատեսել էին այս տարվա համար, դարձել է 137 մլն 500 հազար։ Սրա հաշվին փողոցային լուսավորության համակարգը կընդլայնենք, նոր խաղահրապարակներ կկառուցենք։ Նաեւ միջազգային կազմակերպությունների հետ 2 խոշոր ծրագրերի պայմանագրեր ունենք։ Մեկը ԱՄՆ դեսպանատան ծրագիրն է՝ Վահանավանքի բարեկարգումը»,- ասում է Ավետիք Համբարձումյանը։ Վերջինս հուսով է՝ պատմական համալիրը բարեկարգված կնշի իր 1100 ամյակը։ Իսկ մյուս ծրագիրը Լեհաստանի դեսպանատան հետ պետք է իրագործեն. Կապանի համար 1 նախակրթարանի սանհանգույցները ամբողջությամբ կնորոգվեն։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 13.01.2011թ

Անվանակոչության տոն

Սուրբ Ծննդյան ութերորդ օրը Հիսուս Քրիստոսի անվանակոչության տոնն է:Այն նշում են հունվարի 13-ին՝ որպես անշարժ տոն։ Ավետման օրը Հովսեփն ու Մարիամը Գաբրիել հրեշտակապետի պատգամի համաձայն նորածնին տանում են տաճար, հրեական կանոններով թլպատում եւ անունը դնում Հիսուս։ Եբրաերեն Հիսուս նշանակում է Փրկիչ, իսկ Քրիստոս՝ օծյալ տեր։ «Այս օրը նաեւ սրբագործման օր է, իսկ մեր հայրերը այդ առթիվ նվիրաբերում էին մի զույգ տատրակ կամ աղավնու 2 ձագ»,- ասում է Կապանի սբ. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցու սպասավոր Տեր Շիրակ քահանա Խանոյանը։ Աստծո զավակի անվանակոչության օրը հայ առաքելական եկեղեցիներում մատուցվում է սուրբ պատարագ, իսկ մարդիկ հաղորդություն են ստանում՝ դառնալով հիսուսի մարմնին եւ արյանը հաղորդակից։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 13.01.2011թ

Ճանապարհները բաց են

Մի քանի օր է մարզում ձյան տեսքով տեղումները չէին դադարում։ Գորիսում եւ Սիսիանում, նաեւ Քաջարանի բարձրադիր գոտիներում ձյան շերտի հաստությունը հասնում էր 25-30 սանտիմետրի։ Առատ տեղումներ գրանցվեցին նաեւ Կապանում։ Սակայն այդ ընթացքում թե մարզային, թե հանրապետական նշանակության ճանապարհերը բաց էին։  Այս օրերին ճանապարհաշինարարներն աշխատում են շուրջօրյա` մաքրվում է ձյունը, ճանապարհի ողջ երկայնքով ցանվում է աղ ու ավազ: «Կապանի ճանապարհների շահագործման եւ շինարարության» ՍՊԸ-ն զինված է համապատասխան տեղնիկայով։Այստեղ վստահեցնում են՝ պատրաստ են նույնիսկ խիստ ձմռանը։ «Պահեստավորված ունենք 80 խմ ավազ, 15 տ աղ, իսկ 30 տ-ն էլ բեռնատար մեքենաներով շուտով տեղ կհասնի»,- ասում է ճանշինի աշխղեկ Անդրեյ Մարտիրոսյանը։ Նա վերահսկում է Կապան – Քաջարան ճանապարհահատվածի մաքրման աշխատանքները։ Առավոտյան աղն ու ավազն են ցանել, այժմ էլ փորձում են ճանպարհները մի քիչ լայնացնել. եզրերի ձյան շերտերը փոքրացրել են երթեւեկելի մասերը։  Իսկ այս հատվածում մեքենաների շարժը բավականին աշխույժ է։ Ճանշինի աշխատակիցները ջանում են երթեւեկելի պահել նաեւ քաղաքով անցնող մարզային եւ հանրապետական նշանակության մյուս ճանապարհները։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 12.01.2011թ

Ամանորի նվերներ չստացան

10-ամյա Ալեքսը Ամանորի նվերը բացեց ստանալուն պես։ Բաժին հանեց նախ քույրիկին, հետո էլ՝ հյուրերին։ Ուրախացել էր ոչ այնքան նվերի, որքան իրեն այցելելու համար։ Մինչ այդ նվերներ շատ է ստացել, ձգտում է լավ սովորել, որ գալիք տարի Ձմեռ պապը համակարգիչ բերի։ Ալեքսը «Հույսի եւ հավատի օջախ» ԲՀԿ-ն անդամներից է։ Ամեն տարի ավանդույթի համաձայն ամանորի հանդեսի է մասնակցում եւ նվերեր ստանում։ Իրեն այցելողներին ուղղած առաջին իսկ հարցը դա էր.ինչու՞ հանդես չկազմակերպեցին։ «Ամեն ինչ որոշել էինք, դիմակահանդես էին ուզում կազմակերպել, բայց Ամանորի նվերներ չունեինք։ Շատերին ենք դիմել՝ թե իշխանություններին, թե այլ կազմակերպությունների, սակայն արձագանքող չի եղել։ Մեր բյուջեից տնտեսած գումարով կարողացանք քաղցրավենիք գնել եւ World Vision-ի տրամադրած նվերներով 7 տոպրակներ պատրաստել»,- ասում է հ/կ նախագահ Մերի Ստեփանյանը։ Ձմեռային վերնաշապիկ, հողաթափեր, փափուկ խաղալիք, քաղցրավենիքն իհարկե անպակաս...Այս փոքրիկ ցանկով հնարավոր եղավ այցելել միայն 7 կարիքավոր երեխաների։ Նրանցից մեկը Ալեքսն էր։ Մայրը նույնպես ուրախ էր. իրենք էլ փորձել են ամեն ինչ անել որդու ամանորը հետաքրքիր դարձնելու համար։ «Երբ հարցնում եմ՝ ինչ ես ուզում, ասում է՝ միայն առողջություն, ուրիշ ոչ մի բան»,- պատմում է Ալեքսի մայրը։ Փոքրիկ Վիկան էլ տանը չէր, երբ գնացել էին իրեն շնորհավորելու։ Աղջնակը չի տեսնում, լույսի թեթեւակի նշույլ մի աչքն է զգում։ Եկավ եւ միայնգամից հարցրեց՝ ինչ խաղալիք են բերել իր համար։ Անցած տարվա նվերը շատ էր հավանել. մեքենա հեռախոս էր, հիմա էլ պահում է։ Ձմեռ պապիկից կիթառ է ուզում, իսկ մինչ այդ սինթեզատոր կնվագի։ Կազմակերպության անդամները օրվա ընթացքում այցելեցին եւս 5 կարիքավոր երեխաների։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 12.01.2011թ.

Այս տարի ծրագրերը շատ են

 Կապանի համար 6 դպրոցի բեմը նորից փոքրիկ տիկնիկավարներին է։ Թե կարծում եք հեշտ է նրանց աշխատանքը, ինքներդ փորձեք կես ժամ ձեռքներդ բարձրացրած պահել։ 9-ամյա Աննան խաղացնում է միանգամից 6 տիկնիկ։ Արդեն կապվել է նրանց հետ, շատ բան է սովորել։ «Ոգեւորությամբ եմ գալիս, սիրում եմ տիկնիկներին, բացի այդ էլ այստեղ շատ երեխաներ կան, ընկերացել եմ նրանց հետ»,- ասում է Աննան։ Սակայն աղջնակը չի ցանկանում մասնագիտանալ իր գործում...Երեխաների հոգեւոր դաստիարակության եւ աջակցության «Տիկնիկ» հ/կ այսօր հանդիսատեսի համար խաղաց «Սուրբ Ծնունդ» կոչվող ներկայացումը։ Այս տարվա առաջին բեմադրությունն է, բայց ոչ վերջինը։ Ծրագրեր շատ կան, մնում է դրանք իրականացնել։  Ամերիկայի դեսպանատան ծրագիրն արդեն ավարտել են, այս մեկն էլ իրագործում են World Vision-ի աջակցությամբ։ «2 նոր ներկայացման ենք պատրաստվում։ Մեկը ընտրակեղծիքներին է վերաբերում, մյուսը՝ շրջակա միջավայրի մաքրությանը։ Կլինեն նաեւ հոգեւոր բնույթի բեմադրություններ»,- նշում է հ/կ նախագահ Գրիշա Մարգարյանը։ Կազմակերպությունն այս պահին տեխնիկական ոչ մի խնդիր չունի, ներկայացումների ցուցադրման տեղն էլ կա, միայն թե չեն կարողանում տիկնիկային բեմադրությունների հասցեականությունը ապահովել։ «Ճիշտ է, կազմակերպությունը մի շարք հոգսեր էլ ունի, սակայն հրատապը սա է»,- ասում է Գրիշա Մարգարյանը եւ ավելացնում. «Մեզ հրավիրելու համար գումարի խնդիր էլ չկա։Իհարկե, աջակիցների կարիք շատ ունենք. սննդի, տրանսպորտի ծախսեր կան հոգալու, սակայն երեխաների համար կարեւոր է նաեւ հանդիսատեսների բազմաշերտությունը»։ Միգուցե հենց այդ պատճառով տիկնիկավար Աննան չի ցանկանում դերասան դառնալ։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 11.01.2011թ. 

ԱՐԴԵՆ 12 ԾՆՈՒՆԴ ԿԱ ԿԱՊԱՆՈՒՄ

 Ասում են՝ երեխա է դեռ բան չի հասկանում, բայց արի ու տես՝ բավական է փոքրկին մայրիկը գրկի, եւ նա անմիջապես կլռի։ Հայկուհու 3-րդ տղան ծնվել է հունվարի 7-ին, անունը դեռ չեն որոշել։ Պատասխանատու գործը հայրիկին  են թողել։ Ամանորի ամենալավ նվերն է ողջ ընտանիքի համար։ «Չգիտեմ՝ էլի կուենանք, թե չէ»,- ասում է 21-ամյա մայրիկը։ Միգուցե այսքանով սահմանափակվեն։ 19ամյա Հերմինեն էլ առաջին անգամ է զգում մոր բերկրանքը։ Երիտասադ ամուսինների համար տարբերություն չկար՝ աղջիկ թե տղա, կարեւորը առողջ բալիկ ծնվեր։ Հետո էլ կմտածեն 2-րդի, ինչու չէ՝ նաեւ երրորդի մասին։ «Զգացողություններն անբացատրելի են, առաջին դուստրս է, տատիկի անունով ենք կոչել՝ Սիլվա»։ Նոր տարվա առաջին տասնօրյակում Կապանում ծնվել է 12 երեխա՝ 5 աղջիկ եւ 7 տղա՝ հիմնականում առաջնածին: Գրանցվել է նաեւ վաղաժամ ծննդաբերություն. տղաներից մեկը 7 ամսականում է լույս աշխարհ եկել։ Ի դեպ, տարեցտարի շատանում են նման դեպքերը, իսկ նորածինների թիվը պակասում է։  «2009թ-ին ծննդաբերությունները  534-ն  էին,իսկ 2010-ին՝ 483-ը։ Մի կողմից ծնունդների պակասը  կապված է հիվանդանոցային պայմանների հետ. հաճախ անհրաժեշտ սարքավորումները չուենալու պատճառով՝ բարդ ծննդաբերություններն ուղարկում ենք մայրաքաղաք, երբեմն ծննդկաները իրենք են ցանկանում այնտեղ ծննդալուծվել»,- նշում է Կապանի բժշկական կենտրոնի մանկաբարձագինեկոլոգիական բաժանմունքի պետ Անուշ Բալասանյանը։ Բժիշկների հավաստմամբ ծնունդների պակասը կապված է նաեւ սեռավարակների հետ, որոնք մի շարք բարդությունների են հանգեցնում՝ հաճախակի դարձնելով  կեսարյան հատումները։ Իսկ դրանցից խուսափելու համար պետք է նախ հետազոտվել եւ հետեւել մասնագետների խորհուրդներին։ «Այս տարի նման բարդություններով հիվանդներ չենք ունեցել։ Չար աչքից հեռու՝ լավ ենք դիմավորել 2011-ը»,- ասում է Անուշ Բալասանյանը։ Ի դեպ, այս տարի ծնված փոքրիկներին կտրվեն նաեւ հավաստագրեր՝ անվճար բուժօգնություն ստանալու համար։ Աղջիկների եւ տղաների համար դրանք տարբեր են։ Նորածինները հավաստագրերը կստանան հենց ծննդատանը, իսկ մինչեւ 7 տարեկանները՝ արդեն այն պոլիկլինիկաներում, որտեղ նրանք գրանցված են։ 

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.01.2011թ.

Կապանի քաղաքապետարանը ամփոփեց տարին

 Կապանի քաղաքապետարանի մշակույթի կենտրոնում չորեքշաբթի հանդիսավորությամբ ամփոփվեց անցնող տարին: Նախ ներկայացվեցին ձեռքբերումները,ծրագրեր արվել են, բայց, ըստ քաղաքապետ Արտուր Աթայանի,  կիսատ նախագծեր շատ կան: Բնականաբար, միայն տեղական բյուջեով հնարավոր չէր խնդիրները կարգավորել, ուստի  քաղաքապետը շնորհակալ է բոլոր բարերարներին։ «Չեմ կարող չնշել Զանգեզուրի պղնձամոլեբդինային կոմբինատի գլխավոր տնօրեն Մաքսիմ Հակոբյանի անունը։ Կոմբինատը մեծ ներդրում է ունեցել համայնքային տարբեր ծրագրերի իրականացմանը։ Իր ներդրումն է ունեցել նաև ԱԺ պատգամավոր Վահե Հակոբյանը։ «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնին» մոտ 2 տարի է, աջակցում է համայնքում տեղի ունեցող միջոցառումներին։ Ես զգացել եմ նաև ԱԺ պատգամավոր Գագիկ Գևորգյանի անմիջական օգնությունը։ Մի խոսքով շնորհակալ եմ բոլոր բարերարներից ու գործարարներից»,-ասաց քաղաքապետ Ա. Աթայանը։ Տարվավերջին Կապանի քաղաքապետի պատվոգրի ու դրամական խրախուսման են արժանանում իրենց ոլորտում աչքի ընկած կապանցիները: Աղբատար մեքենայի վարորդից մինչև բուժքույր, մանկավարժից մինչև երկրապահ ու մարզիչ: 13 հոգի արժանացան 50 հազարական դրամի: Համար 6 նախակրթարանի վարիչ Բելլա Կոստանյանը պարգևը իր ղեկավարած կոլեկտիվի ձեռքբերումն է համարում։ Մարզիչ Նորայր Սահակյանի համար էլ պարգևատրման պահը հիշեցրեց  տարիներ առաջ սպորտում ստացած իր առաջին մրցանակը։ Երախտագիտության, խոստումների երեկո էր կարծես: Իսկ քաղաքապետի կողմից սահմանված ամենամյա լավագույն աշխատող անվանակարգում  400 հազար դրամ պարգևի արժանացավ  Կապանի կոմունալ տնտեսության պետ Վարդան Գևորգյանը։ Ըստ վերջինիս, պարգևը ինչքան ոգևորիչ, այնքան էլ պարտավորեցնող է։ Ամենամյա պարգևատրման արարողությունը ավարտվեց համերգով: Օրը տոնական էր, տրամադրությունը` բարձր, սակայն մի դիտարկում չենք կարող չանել: երեկույթի սցենարը ընդհանրապես խմբագրված պետք է լինի կամ գոնե գրագետ նախադասություններ հնչեին բեմից: Թերևս այդ դեպքում բեմում կանգնած հանդիսավարները, մեղմ ասած,  չէին հայտնվի ոչ նախանձելի վիճակում։ Հուսանք, որ եկող տարի այս թերությունն էլ կշտկվի։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 30.12.2010

Ամանորի նվերներ զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին

 Կապանի պետթատրոնի ճեմասրահում այսօր հավաքվել էին 30 զոհված ազատամարտիկների ընտանիքների անդամներ։ «Ազատամարտիկների վետերանների միասնություն» Սյունիքի հ/կ-ի նախաձեռնությունն էր։ Ֆինանսները սուղ են, հակառակ դեպքում ամանորի նվերներ կստանային ավելի մեծ թվով մարդիկ։ Կազմակերպության նախագահի խոսքերով ընտրել են նախ եւ առաջ սոցիալապես անապահով ընտանիքներին։ «Լավ է տոնից տոն հիշում են, թե չէ ամբողջությամբ անուշադրության ենք մատնվել։ Նախկին վերաբերմունքը չկա։ Չգիտենք տան կնոջ թե տղամարդու գործը անեն»,- դժգոհում են զոհված ազատամարտիկների հարազատները։ Կազմակերպության անդամները հուսով են, որ կկարողանան ինչ-որ բանով օգնել զոհվածների հարազատներին։ Մի քանի ամիս է  գործում են, ապագայի հետ կապված ծրագրեր ունեն։ Միջոցառման մի շարք մասնակիցներ անդամատոմսեր  ստացան։ Իսկ կազմակերպիչները վստահեցնում են նման նախաձեռնությունները ավանդույթ կդառնան։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 30.12.2010

Ամանորը հոսպիտալում 

2010թ-ին բազմիցս խախտվել է հայ-ադրբեջանական սահմանագծի հրադադարի ռեժիմը։ Հունիսի 18-ին Արցախի Չայլու գյուղի մերձակայքում տեղի ունեցած ընդհարման պատճառով կապանցի 3 զինծառայող էր վիրավորվել։ Նրանցից մեկը Անդրանիկ Արզումանյանն առայսօր մայրաքաղաքի զինվորական հոսպիտալում է։ Մոր՝ տիկին Անժելայի խոսքերով, առաջընթացը նկատելի է։ Անդրանիկն արդեն ինքնուրույն շնչում է, շատ զգայուն է ցավերի նկատմամբ։ Հայացքով ուղեկցում է մորը.»Թվում է, թե լսում է ինձ»,-հեռախոսով պատմում է մայրը։  Պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը վերջերս այցելել էր Անդրանիկին ու կրկին հանձնարարել բժիշկներին՝ ուշադիր լինել վիրավոր զինվորի ու նրա հարազատների նկատմամբ։ Արզումանյանները Նոր տարին ընտանիքով դիմավորելու են հոսպիտալում՝ Անդրանիկի կողքին։ «Ուզում եմ, որ որդիս ոտքի կանգնի և թող մեր բանակում այլևս զոհեր ու վիրավորներ չլինեն»,-սա է մոր միակ ցանկությունը։  

 Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 30.12.2010

Կապանը պատրաստ է ձմռան գալուն

Երկու օր է մնացել ձմռան առաջին ամսվա ավարտին, բայց դեռ ձյուն չի տեղացել։ Ոմանք ուրախացել են, մյուսները՝ տխրել։ Մասնավորապես, Կապանի կոմունալ ծառայության աշխատակիցների համար եղանակը դեռեւս տհաճ անակնկալներ չի պատրաստել, բայց  առատ ձյան դեպքում էլ քաղաքի սանմաքրումը նրանք կապահովեն։ Անհրաժեշտ աղն ու ավազն արդեն ձեռնարկության պահեստում  են։ Համայնքի բյուջեից դրանց ձեռք բերման համար 3 մլն դրամ է հատկացվել։ Որոշակի քանակությամբ աղ ու ավազ էլ մնացել է նախորդ տարվանից: «Մոտ 10 տ աղ չենք օգտագործել։ Եթե խիստ ձմեռ անի, եւ նույնիսկ երկար տեւի, մեր պաշարները կբավականացնեն»,- նշում է պահեստապետ Արտուշ Մարտիրոսյանը։ Միայն թե քաղաքի փողոցներն ու մայթերը ձյունից եւ սառույցից մաքրող մեքենաներ չունեն։ Աշխատանքների լիարժեք իրականացման համար Կապանում անհրաժեշտ են 2-3 նման մեքենաներ։ Այս խնդիրը համայնքը լուծում է համապատասխան ձեռնարկություններից սարքավորումներ վարձակալելով։ Իսկ ահա աշխատողների պակաս ընկերությունը չունի։ 11 օժանդակ բանվորներ կապահովեն մեքենաների եւ հետիոտների անվտանգ երթեւեկությունը՝ մաքրման աշխատանքներ իրականացնելով քաղաքի թե՜ կենտրոնական, թե՜ ծայրամասային փողոցներում եւ մայթերին։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 29.12.2010

Սյունիքի մարզկենտրոնը այսուհետ կունենա օրացույց-գրքույկ

 Կապանի քաղաքապետ Արտուր  Աթայանի նախաձեռնությամբ ամեն տարի կտպագրվի օրացույց-գրքույկ՝ Կապանի տեսարժան վայրերով։ 2011թ-ի օրացույցը արդեն պատրաստ է։ Վահնավանք, Հալիձորի բերդ, Բաղաբերդ, Դավիթբեկի հուշարձան, նաև ճարտարապետական այլ հուշարձաններ են զետեղվել օրացույցում։ Մասնագիտական խմբի մեջ ընդգրկվել էին տարբեր մասնագիտությունների տեր մարդիկ։ Կապանի քաղաքապետի խորհրդական Կարինե Հովսեփյանի խոսքով, ավելի հեշտ է ընդգրկուն պատմություն գրել, քան հակիրճ մեկ-երկու նախադասությամբ ներկայացնել այս կամ այն պատմական իրադարձությունը։ Բայց, ըստ նրա, կարելի է առաջին փորձը հաջողված համարել։ Ֆինանսավորումը կատարվել է տեղական բյուջեից և քաղաքապետի ներդրումներից։ Բացի օրացույց-գրքույկից, տպագրվել է նաև բացիկների հավաքածու։ Կապանի տեսարժան վայրերի 37 լուսանկար է ընդգրկվել հավաքածուի մեջ։ Նկարների մակագրությունները բացի հայերենից, նաև ռուսերեն ու անգլերեն լեզուներով են։ Գրքույկները ևս մեկ քայլ ենԿապանի ավելի լավ ճանաչելու և զբոսաշրջությունը զարգացնելու ճանապարհին։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 29.12.2010

Ամանորին հաշված ժամեր են մնացել

 Ինչը կարող է ավելի շատ ուրախացնել երեխաներին, եթե ոչ Նոր տարին իր անակնկալներով։ Փոքրիկները վերջապես շուրջպար են բռնել զարդարված տոնածառի չորսբոլորը, եւ անհամբեր սպասում են ձմեռ պապին ու նրա նվերներին։  Երգ, պար, ուրախություն. Ամանորի տրամադրություն էր տիրում Կապանի բոլոր նախակրթարաններում։ Թիվ 6 մանկապարտեզի դահլիճում նույնպես հավաքվել էին Ամանորի հանդեսի հերոսները...արագ-արագ արտասանում էին իրենց ոտանավորները. Անհամբեր էին. խմբասենյակներում նրանց էին սպասում ձմեռ պապի նվերները։ Մանուկների ուրախությանը չափ ու սահման չկար։ Նրանց համար Ամանորի այս տոպրակները պատրաստել էր Ազգային ժողովի պատգամավոր Վահե Հակոբյանը։ 6100 նվերներ բաժանվեցին Կապանի, Մեղրու, Ագարակի եւ Քաջարանի դպրոցականներին, մանկապարտեզների սաներին եւ զինծառայողների երեխաներին։ Քաղցրավենիք, միրգ. մի խոսքով այն ամենը, ինչից փոքրերը երբեք չեն հրաժարվում։ Մանուկների համար նվերներ էր պատրաստել նաեւ Կապանի քաղաքապետարանը։ Քիչ ոգեւորված չէին նաեւ ծնողները։ Երեխաների ժպիտը մի աշխարհ արժե։ Իսկ ճոխ նվերները բոլոր մանուկներին ուրախություն պատճառեցին։ Տարվա մեջ ամենաուրախ տոնը նոր տարին է, զուտ այն պատճառով այս տարվա նվերները առատ են։ ԱԺ պատգամավոր Վահե Հակոբյանը ուշադրության կենտրոնում  է պահում նաեւ հատուկ կարիքավոր երեխաներին։ Ամանորի նվերներ էր նախատեսել նաեւ նրանց համար։ Միայն 151 տոպրակներ ստացան Կապանի թիվ 3 կրթահամալիրում սովորողները, եւ չնայած այստեղ արդեն ավարտվել էին Ամանորի հանդեսները, սակայն երեխաները չզլացան եւս մեկ անգամ արտասանելու իրենց ոտանավորները։ Փոքրիկ Էլենը առաջին իսկ պահին բացեց նվերը, անհամբեր էր ինչ կա մեջը։ Կրթօջախի տնօրենը ուրախ է, որ արդեն տարիներ է, ինչ համագործակցում են։ Երբեք անուշադրության չեն մատնվել։ Տոպրակները միշտ հարուստ են եղել, եւ իհարկե բարեմախթանքի բացիկներով են։ Այս ամենից անմասն չի մնացել նաեւ Զանգեզուրի պղնձամոլեբդինային կոմբինատը. 2100 տոպրակներ էլ ձեռնարկությունն է պատրաստել։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 28.12.2010

Սյունյաց թեմը առանձնացվել է

  Մեկ տարի է, ինչ Հայր Զավեն Յազիչյանը հոգևոր ծառայության է նշանակվել  Սյունյաց թեմում։ Անցած մեկ տարին շատ բան է տվել իրեն. Իր իսկ խոսքով, այստեղ հոգևոր հայրը գտավ ինքն իրեն որպես մարդ։ Վերջերս,  Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի կոնդակով Վայոց Ձորի մարզի եկեղեցական համայնքները առաձնացան Սյունյաց թեմի կազմից։ Հայ առաքելական Սուրբ եկեղեցու տերունապատվեր կազմակերպման, հոգևոր սպասավորների ծառայության կանոնակարգման և տարածքային վերատեսչությունը արդյունավետ իրականացնելու համար է արվել փոփոխությունը։ Սյունյաց թեմի Առաջնորդական տեղապահ է նշանակվել Տեր Զավեն Աբեղա Յազիչյանը՝ ազատվելով թեմի Սյունիքի փոխառաջնորդի պաշտոնից։ Մեկ տարվա ձեռքբերումներից առաձնացնում է Սյունիքի բոլոր քաղաքային համայնքներում կիրակնօրյա դպրոցների բացումը։ Փոքր  ինչ դժվարություն կար Գորիսում։ Սակայն Հայր Զավենը չի ընկճվում։ Հայր Սուրբի խոսքով, սյունեցի աշակերտները, երիտասարդները պետք է հավատքը ի սրտե ընդունեն, եկեղեցի չգան՝ որպես պարտադրանք։ Հիմնականում կիրակնօրյա դպրոցները այս նպատակը ունեն։ Անցնող տարում չհաջողվեց մարզկենտրոնի Սրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցու  պատերը նկարազարդել, թերևս ֆինասներն էին  խնդիրը։ Ինչ վերաբերում է Սյունյաց թեմի առաջնորդարանը Գորիսից Կապան տեղափոխելուն, ապա առաջիկայում դա հնարավոր չէ։ Խանութ մտնելիս, ըստ հոգևոր հոր, նայում ենք մեր գրպանին, հետո միայն որոշում, թե ինչ կարող ենք գնել։ Ասել է, թե Կապանի եկեղեցին համապատասխան շինություններ չունի։ Պարտադիր չէ, թե ով կկառուցի՝ բարերարները կամ տեղական իշխանությունները.։ Բնականաբար,  իր մասնակցությունը կունենա նաև Էջմիածինը։ Համապատասխան կառույցների առկայությունից հետո Հայր Զավեն Յազիչյանը խոստանում է բերել Կաթողիկոսի կոնդակը՝ Կապանը որպես Սյունյաց թեմի կենտրոն դարձնելու մասին։ Չէ որ սա իր ծրագրային դրույթներից մեկն է, ու հետո էլ, հեշտ է մարզկենտրոնից կառավարելը։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսութոյւն, 27.12.2010

4 մլն դրամանոց Ամանոր Կապանում

Դեկտեմբերի 25-ին մեծ հանդիսավորությամբ Կապանի քաղաքապետ Արտուր Աթայանը վառեց  Կապանի մշակույթի կենտրոնի հրապարակում տեղադրված քաղաքի գլխավոր տոնածառի լույսերը: Սրանով մեկնարկեցին Ամանորի համաքաղաքային տոնական միջոցառումները: Այդ նպատակով Կապանի քաղաքապետարանը տրամադրել է 4 մլն դրամ: Իսկ տոնածառը այս տարի տարբերվում է նախորդներից` ունի 14 մետր բարձրություն:Բացի խաղալիքներից ու շղթաներից` տեղադրվել են 20 շարք հորիզոնական եւ 12 շարք ուղղահայաց, իրար հետեւից հերթով վառվող 1052 բազմագույն լույսեր: Ամբողջ հրապարակում վառվում  է 2011 խորհրդանշական լույս: Միջոցառումների հիմնական մասը` ամանորի հանդեսներ, տոնական համերգներ, թատերական ներկայացումներ, որոնք կշարունակվեն մինչեւ հունվարի 13-ը, կիրականացնի քաղաքի մշակույթի կենտրոնը: Տոնական օրերին Ձմեռ պապի ու Ձյունանուշի շարասյունը կառքով շրջելու է քաղաքի փողոցներով եւ մասնակցելու է բոլոր թաղամասերում անցկացվող տոնական հանդեսներին, իսկ փոքրիկներին բաժանելու է նվերներ: Կապանի քաղաքապետարանն արդեն ավանդույթ է դարձրել դրամական պարգեւներ եւ պատվոգրեր շնորհել քաղաքի լավագույն բուժաշխատողին, մանկավարժին, ոստիկանին, բանվորին եւ այլ մասնագիտության տեր կապանցիներին: Նոր տարվա առիթով եւս քաղաքապետարանը նախատեսել է դրամական պարգեւներ` 50-հազարական դրամ, շնորհել այս անգամ քաղաքի 13 լավագույն աշխատողների: Կլինեն նաեւ մարդիկ, ովքեր կարժանանան քաղաքապետարանի պատվոգրերի:

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.12.2010

ԲՀԿ-ն փոքրիկներին

 «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության Կապանի տարածքային խորհուրդը Ամանորի անակնկալ մատուցեց հարյուրավոր փոքրիկների։ Կապանի Ալ. Շիրվանզադեի անվան դրամատիկական թատոնի դահլիճը լեփ-լեցուն էր։ Երեխաները դիտեցին «Հեքիաթային իրարանցում» ներկայացումը, որից հետո բոլորին Ձմեռ պապիկներն ու Ձյունանուշները բաժանեցին «Գագիկ Ծառուկյան» հիմնադրամի տրամադրած քաղցրավենիքի տոպրակները։ Ընդհանուր առմամբ կբաժանվի 1000 տոպրակ։ Նվերներ հասան նաև մի քանի հասարակակն կազմակերպությունների, «Արծվաբույն» տարեցների երեխաների խնամքի կենտրոններին ու 10 գյուղական համայնքների։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.12.2010

Ձմեռ պապն ու ձյունանուշը այսօր

 Ամանորն ու Սուրբ  ծննունդը՝ տնից-տեղից հեռու անցկացնելուն,  զինծառայողները  արդեն ընտելացել են։ Կապանում տեղակայված Ն զորամասի գլխավոր  տոնածառը չնայած դեռ չի զարդարվել, բայց տոնական տրամադրությունը այստեղ արդեն իսկ  իշխում է։ Սպասված տոնին՝ Նոր տարվան զորամասում  պատրաստվել են  նախօրոք. մշակված ծրագրով։ Կանեն ամեն ինչ, որ 2011 թվականը դիմավորեն հավուր պատշաճի։ Վարդան Գալստյանը առաջին անգամ Նոր տարին կդիմավորի հարազատներից հեռու։ Չի տխրում,համենյանդեպս ասում է որ բարձր տրամադրություն ունի ու սպասումներն էլ Նապաստակից տարուց միմիայն լավ բաներ են։ Ի տարբերություն Վարդանի, որ դեռ 7 ամսվա զինծառայող է,  չգիտի ինչպես են դիմավորում Ամանորը զորամասում,  արտաշատցի Համազասպը   լավ գիտի։ Նախորդ տարուց ինչպես ասում են դասեր է քաղել, այս տարի որոշել են բացերը լրացնել, ավելի լավ տոնել ։Իսկ ամենասպասված նվերը Համազասպի համար կլինի այն, որ 5 ամիս հետո հրամանատարից լսի  ծառայության ավարտի լուրը։ Կապանի մշակույթի կենտրոնի ստեղծագործական խմբերը  բարեգործական Ամանորի համերգով   հյուրընկալվել էին զորամասում։Երգ, պար, աշխույժ մթնոլորտ, բոլորի դեմքների ժպիտ կար,իսկ ձմեռ պապն ու ձյունանուշը պարահրապարակ  հրավիրեց բոլորին։ Համերգային ծրագիր,վիկտորինաներ ,երեկույթներ զորամասի  ամանորյա տոնակատարություններ հենց նման բովանդակություն կունենան։ Արտակ Խումարյանի խոսքերով ձգտում են հետաքրքիր ու բարձր մակարդակով անցկացնել տոնական միջոցառումները որպեսզի զինծառայողները, չզգան, որ տնից հեռու են գտնվում։ Կապանի զորամասում Ամանորի գիշերը զինծառայողների համար նախատեսված է ճաշկերույթ` տոնական սեղանների շուրջ, լինելու է համերգ` շնորհալի զինծառայողների կատարումներով:Մեծ էկրանին ցուցադրվելու են ՀՀ նախագահի եւ կաթողիկոսի շնորհավորական ուղերձները: «Ամեն տարի փոփոխվում է տոնական ծրագիրը. յուրաքանչյուր նոր եկող զինծառայող իր հետ նորություն է բերում: Այս տարի զորամասում մեծ թիվ են կազմում Կոնսերվատորիայի եւ Թատերական ինստիտուտի շրջանավարտները, որոնց շնորհիվ էլ` համերգային ծրագիրն ավելի թատերականացված կլինի ու հայրենասիրական ոգով լեցուն:Կլինեն նաեւ խրախուսանքներ` զորամասի եւ բանակային կորպուսի հրամանատարների կողմից տրվող պատվոգրեր, շնորհակալական նամակներ ծնողներին, թանկարժեք նվերներ, կոչումներ` շքանշաններ, կրծքանշաններ, որոնք սովորաբար զինծառայողներին ենք հանձնում Նոր տարվա գիշերը։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.12.2010

 Սյունիքում գործազրկության մակարդակը 10.1 տոկոս է,

բայց հանրապետությունում այս ցուցանիշը շարունակում է մնալ 2-րդը

 2008թ-ին զբաղվածության  մարզային կենտրոնում արձանագրվել էր 12 տոկոս գործազրկություն, 2009-ին գործակիցը դարձավ 11,6, իսկ այս տարի Սյունիքում գործազրկության մակարդակը հասնում է 10,1տոկոսի։ Տվյալները փաստում են՝ մարզում գործազրկությունը նվազել է, մինչդեռ Սյունիքը հանրապետությունում 2-րդն է այդ ցուցանիշով։ Զիջում է միայն Լոռվա մարզին։ Այստեղ աշխատանք չունեն բնակչության 11,1տոկոսը։ «Մեր մարզում գործազրկության նվազմանը նպաստել է ոչ միայն տնտեսության աճը, այլեւ զբաղվածության պետական ծառայության կողմից իրականացվող ծրագրերը»,-համոզված են կենտրոնի աշխատակիցները։ Տարվա ընթացքում մի շարք ծրագրեր են կյանքի կոչել։ Արդյունքում որոշակի թվով մարդիկ գոնե ժամանակավոր աշխատանք են ունեցել։ Պակասել է նաեւ կենտրոնում հաշվառված աշխատանք փնտրողների թիվը։ Այս տարվա հունվարին նրանք 8579 հոգի էին, իսկ դեկտեմբերի տվյալներով՝ 6870։ Ռուբեն Պողոսյանը համոզված է գալիք տարվա օրենսդրական փոփոխություններն ավելի կնպաստեն իրենց աշխատանքը արդյունավետ դարձնելուն, որից շահելու է  նաեւ քաղաքացին։ Կենտրոնի տնօրենը առիթը բաց չթողեց ամանորյա տոների կապակցությամբ շնորհավորելու սյունեցիներին։ Կարեւորեց աշխատանք ունենալու հանգամանքը՝ լինի դա մշտական թե ժամանակավոր...

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27,12,2010

«ՍՈՍԻ»-ն  ՍՏԱՑԱՎ 42 ՄԻԱՎՈՐ

 Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովը (ՀՌԱՀ) ամփոփեց թվային հեռարձակման ցանցի միջոցով հեռուստածրագրերի եթերային հեռարձակում իրականացնելու թիվ 19-25 մրցույթներում լիցենզավորված անձանց ընտրությունը:
Թիվ 24 մրցույթում վարկանիշային քվեարկության արդյունքում՝42 միավորով  հաղթող ճանաչվեց նաև «ՁԱԳԵՁՈՐ» ՀԵՌՈՒՍՏԱԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆ ՍՊԸ-ն/«Սոսի» հեռուստատեսություն/։ Հանձնաժողովի 8 անդամից նիստին մասնակցում էր 7-ը։

Ադրբեջանական քարոզչամեքենան հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների մասին ֆիլմը արատավորելու արշավ է սկսել

Նկարահանող խմբի հայտարարությունը

Ինչպես հայտնել ենք ավելի վաղ, Մոսկվայում սկսվել են «Ընդհատված երգը» ֆիլմի նկարահանումները: Գործողության կենտրոնում հանգամանքների բերումով միեւնույն հորի մեջ հայտնված հայի եւ ադրբեջանցու փոխհարաբերություններն են: Հերոսների կերպարների միջոցով վեր են հանվելու թշնամական ժողովուրդների խճճված հարաբերությունները: Ֆիլմը նկարահանվում է 21-30 տարեկան մոսկվայաբնակ հայ երիտասարդների ֆինանսական միջոցներով: Ըստ մտահղացման, ֆիլմը ներկայացնելու է այն պատմական իրողությունները, որոնք, ղարաբաղյան խնդրից զատ, խոչընդոտում են հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորմանը: Կինոնկարի հեղինակներն, ի սկզբանե, հերոսներից որեւէ մեկին արդարացնելու  կամ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները գնահատելու նպատակ չեն դրել: Ֆիլմի գաղափարը երկու ժողովուրդների միջեւ առկա իրական հարաբերությունները ցույցադրելն ու նուրբ ենթատեքստով պահանջվող փոփոխությունների մասին ակնարկելն է: Ցավոք, ադրբեջանական որոշ ԶԼՄ-ներ որոշել են այս տեղեկատվությունը հարմարեցնել հարաբերությունները առավել սրելու իրենց ամենօրյա գործելաոճին` կինոնկարին վերագրելով մտացածին քաղաքական նախապատմություններ: Մասնավորապես, 1news.az հայտնի գործակալությունը իրական թունոտ արշավ է սկսել «Ընդհատված երգը» ֆիլմի դեմ, որում հայն ու ադրբեջանցին հուզող խնդիրների շուրջ բանավիճելով ուղղակի պաշտպանում են սեփական տեսակետը: Կինոնկարի հեղինակների համոզմամբ, երկու հերոսների միջեւ ծավալվող երկխոսությունը մեր օրերում չափազանց պահանջված է, այնինչ` հայ-ադրբեջանական թշնամական փոխհարաբերությունները նկատելի են նույնիսկ երկու երկրների նախագահների շփումներում: Հեղինակների համոզմամբ` ադրբեջանական անթաքույց հիստերիան պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ֆիլմը նկարահանվում է հայերի կողմից: Արվեստը չի բուժում, այն պարզապես ի տես է հանում ցավոտ ծալքերն ու իրավիճակը փոխող ելքեր գտնելու լուծումներ առաջարկում:

Թշնամանքը մոռանալ, գուցե, անհնար է, բայց նաեւ ուշ չէ` ամեն բան մաքուր էջից վերսկսելու համար…

«Ընդհատված երգը» հոգեբանական դրամայի պրեմիերան տեղի կունենա Մոսկվայում 2011թ. գարնանը: Ֆիլմի ռեժիսորն է Արիկ Մանուկյանը, պրոդյուսերը` Աշոտ Պողոսյանը:

Կինոնկարի կարգախոսն է` «Ցանկացած պատերազմի նպատակը խաղաղությունն է»:

Վրաերթ  Սպանդարյան  փողոցում

 Մարզկենտրոնում՝  Սպանդարյան  փողոցում,  շաբաթ   օրը   ճանապարհատրանսպորտային   պատահար  է  գրանցվել։  Այդ  ճանապարհահատվածում  վթարներ  հաճախակի  են  գրանցվում։ Եղել  են  նաև  մահվան  ելքով։ Դեկտեմբերի  4-ին,   Արթուր  Կառլենի  Հայրապետյանը  վրաերթի  է   ենթարկել  քսանամյա   Աննա    Դալլաքյանին։  Ստացած    վնասվածքներից Աննան    տեղում մահացել   է։  Սյունիքի  մարզային  քննչական  բաժնում  հարուցվել  է  քրեական  գործ   Քրօրենսգրքի ի  242  հոդվածի  երկրորդ  մասի  հատկանիշներով։   Հոդվածը  մինչև  հինգ  տարի   ազատազրկում  է  նախատեսում։  Արթուր  Հայրապետյանը  ներկայումս  գտնվում է  Կապանի    բժշկական   կենտրոնի  վնասվածքաբանության բաժանմունքում։ Բաժանմունքի  վարիչ  Սարիկ  Աթաջանյանի  տեղեկատվությամբ,  Արթուր  Հայրապետյանը    գլխուղեղի  ցնցում  է  ստացել  և  ձախ  սրունքի  կոտրվածք։   

Հասմիկ    Թովմասյան,  «Սոսի»   հեռուստատեսություն, 06.12.2010

Օրական 18 կանչ 

Կապանի բժշկական կենտրոնի շտապ օգնությունը միջին հաշվով օրական 18 կանչ է ստանում։ Հիմնականում մարդիկ գանգատվում են սիրտ-անոթային անբավարարությունից, ճնշման տատանումներից։ Երկուշաբթի մինչև ժամը 15-ը, շտապ օգնության հերթապահը 5 կանչ էր գրանցել, սա նշանակում է, որ օրը լարված է։ Բժիշկների մի խումբ է սպասարկում բոլոր կանչերը։ Նոր կանչի դեպքում, զանգահորողին խորհուրդներ  են տալիս, լինում են կապի մեջ այնքան ժամանակ, մինչև  բժիշկների խումբը տեղ  հասնի։ Արտակարգ պատահարների՝  հրդեհների, վթարների, տարերային աղետների դեպքում շտապ օգնությունը համագործակցում է փրկարար ծառայության հետ։ Ավագ բուժքույր Սիլվա Բարսեղյանի խոսքով, երբեմն քաղաքացիները դժգոհում են, որ բջջայինից զանգահարում են Կապանի կոդով, հետո 1-03,  բայց չեն կարողանում Կապանի շտապ օգնություն ընկնել։ Նման դեպքերում պատասխանատուները խնդրում են զանգահարել բջջային հեռախոսահամարով։ 077 103 111՝շտապ օգնության աշխատակիցները մեկ անգամ ևս հիշեցնելով  իրենց բջջային հեռախոսահամարը, ցանկանում են, որ պատահարներ քիչ լինեն և իրենց միջամտության կարիքը չլինի։

Արմեն Դավթյան,  «Սոսի»   հեռուստատեսություն, 06.12.2010

 Հավաքվել է 13850 ստորագրություն

 Հակաուրանյան շարժման նախաձեռնողներից՝  երկու հասարակական կազմակերպությունների՝ «Ազատամարտ»-ի և «Կապանի տարածաշրջանի զարգացման» հիմնադրամի ներկայացուցիչների  երկուշաբթի հրավիրած մամուլի ասուլիս հիմնական թեման  ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին բաց նամակ ուղարկելն էր։ Ըստ նախաձեռնողների, նոյեմբերի 11-ին Կապանում կազմակերպած հանրահավաքը և ստորագրահավաքի ընթացիկ արդյունքները վկայում են հանրության միակարծության մասին։ «Կառավարության կողմից ստորագրահավաքը անտեսելը Հայաստանի քաղաքացիները, ինչպես նաև  միջազգային հանրությունը կասկածի տակ կդնեն մեր երկրում ժողովրդավարական և  իրավական  պետություն կառուցելու կառավարության ձգտումները»,-ասված է նամակում: Արդեն հավաքվել է 13850 ստորագրություն։ Բաց նամակն ու ստորագրությունների արձանագրությունները երկուշաբթի ուղարկվեցին կառավարություն։ Առաջիկայում երևի պայքարը այնքան էլ թեժ չի լինի։ Ամանորի նախօրեին չեն ուզում մարդկանց նախատոնական տրամադրությունը մթագնել։ Բայց սա չի նշանակում՝ հանգիստ նստել, ստորագրահավաքը շարունակվելու է և սպասելու են  վարչապետի պատասխանին։ Երեք օրը մեկ նախաձեռնողները այցելում  Լեռնաձոր, ծանոթանում ընթացող աշխատանքներին։Տեղական 10-ը հասարակական կազմակերպություններ միացել են շարժմանը, բայց կարծես արդեն պառակտում  է նկատվում։ Մասնավորապես, «Էկոլոգիական անվտանգության ապահովմման և ժողովրդավարության զարգացման» ՀԿ-ի ներկայացուցիչները առանձին ասուլիս են նախաձեռնում, բոլորովին այլ բան ասում։ Մեր այս դիտարկմանը՝ ի պատասխան Արմեն Փարսադանյանը ասաց, որ իրենք պատրաստ են համագործակցելու բոլորի հետ։ Ամեն դեպքում, նախաձեռնողները հուսով են, որ բողոքի ձայնը կհասնի համապատասխան ատյաններին ու կառավարությունը կվերանայի իր որոշումը, այն է՝ կդադարեցնի որոնողա-հետախուզական աշխատանքները։ 

Արմեն Դավթյան,  «Սոսի»   հեռուստատեսություն, 06.12.2010

Լիցենզավորված տնօրեններ

Կրթական համակարգի հերթական բարեփոխումները  դպրոցների տնօրենների արտոնագրման գործընթացն է: Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ղեկավարները պետք  է ունենան հավաստագրեր: Իսկ հավաստագրերը ստանալու համար տնօրենները պետք է վերապատրաստման դասընթացների մասնակցեն: Կրթության  և գիտության նախարարության  երաշխավորությամբ վերապատրաստման դասընթացները անցկացնում է  Կրթության ազգային ինստիտուտը: Կապանի, Մեղրիի, Ագարակի, Քաջարանի  դպրոցների տնօրենները  կվերապատրաստվեն Կրթութության ազգային ինստիտուտի Կապանի մասնաճյուղում: Մինչ այսօր 32 դիմում է ներկայացվել մասնաճյուղ:Բացի գործող տնօրեններից, նաև ուսուցիչներից են դիմումատուները: Վարդավանք գյուղի դպրոցի տնօրեն Համլետ Թորոսյանը 40 տարվա մանկավարժական փորձ ունի:Կարծում է ,որ հերթական թղթարարությունն է: Այս գործընթացը կարելի է կիրառել սկսնակ տնօրենների համար:Հինգ տարուց հետո թոշակի եմ գնալու, ինչ իմաստ կա վերապատրաստվել: Նաև ավելորդ միջոցների վատնում է: Հավաստագրեր  ստանալու գործընթացին մասնակցել  ցանկացողները դիմում- հայտերից բացի,  84 հազար դրամ  են  վճարում: Անդորրագիրը կցվում  է դիմումատուի ներկայացրած փաստաթղթերին: Սա օրենքի սահմաններում է արվում: Ինչպես վճարումը, այնպես էլ  պարտադիր պայման է,որ տվյալ տնօրենը կամ ուսուցիչը վերջին տասը տարվա ընթացքում 7 տարվա աշխատանքային  փորձ ունենա:Վերապատրաստումից հետո, տնօրենները կատեստավորվեն:

 Նելլի Միրզախանյան,  «Սոսի»   հեռուստատեսություն, 06.12.2010

Նոր հանքավայր

 Ծովի մակերևությից 2200-2600 մ բարձրության վրա գտնվող  Հանքասարի պղնձամոլբեդինային հանքավայրը տարեկան 150 հազար տոննա հանքաքար կարդյունահանի։  Այս մասին չորեքշաբթի,  հանքի գործարկման օրը ասաց «Լեռ-Էքս» ընկերության տնօրեն Արմեն Բակունցը։  Համալիրի գործարկումը հնարավորություն կտա տարեկան թողարկելու մոլեբդինի 51 տոկոս և պղնձի 28 տոկոս պարունակությամբ խտանյութ։ Երկրաբանա-հետախուզական աշխատանքները սկսվել են 2004թ-ից, բայց հանքավայրը հայտնաբերվել է 1950-ական թթ.-ի՝ն ՀՍՍՀ երկրաբանության վարչության կողմից։  Կապանի քաղաքապետ Արտուր Աթայանը շեշետեց նոր աշխատատեղերի ստեղծման հարցը։ «Լեռ-էքս» ընկերության խորհրդի նախագահ, Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանը ձեռնարկության աշխատակիցներին ու տնօրենին պարգևատրեց «Լեռ-էքս» ընկերության պատվավոր հուշամեդալով։ Մի քանիսն էլ արժանացան շնորհակալգրերի ու դրամական պարգևների։ Սյունիքի մարզպետը լրագրողների հետ զրույցում անդրադառնալով հանքերի սեփականատերերի հարցին, ասաց, որ  դեռևս գործարանը բանկերինն է։ Աշխատանքը սկսվել է վարկային ծրագրով, ու միայն հետո պարզ կլինի , թե ով ինչքան ներդրում է արել։ Համակգործակցություն մարզի այլ հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների հետ, անշուշտ լինելու է։ Տնօրեն Արմեն Բակունցի խոսքով, հետախուզական աշխատանքները շարունակվում են, ճշտվում են պաշարները։ Արտադրանքի իրացման համար նախնական պայմանավորվածություններ կան թե՜ արտասահմանյան, թե՜ հայկական ընկերությունների հետ։
Արդեն սկսվել են  հանքաքարի  վերամշկաման արտադրողականությամբ հարստացուցիչ ֆաբրիկայի կառուցման աշխատանքները՝ համապատասխան թափուկատարով։ Բնապահպանական նորմերը պահպանված են՝վստահեցնում են պատասխանատուները։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.12.2010

Պայքարում են

 Ինչից  է  առաջացել   ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը։   Կամ  Աֆրիկայում  մարդիկ  կանաչ  կապիկի  ուղեղ  ու  միս  են  կերել  և  հիվանդացել  կամ  էլ Միացյալ  նահանգներում  գիտահետազոտական  լաբորատորիաներում  են  ստեղծել   մահաբեր    վիրուսը։  Կապանի  համար  6  դպրոցի  միջին  դասարանների   աշակերտները  հիվանդության  պատմության, պատճառների, տարածման   ուղիների և  խուսափելու  ձևերի  մասին  շատ  բան  են  սովորել։   Կրթօջախում  հերթական   կլոր  սեղանի  թեման    ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ն էր։  Ինչ  որ  գիտեին  այդ  թեմայի  մասին  ներկայացրին  իրար։  Բնականաբար,  վիճակագրությունը  հիվանդության  իրական  պատկերը  ցույց  չի  տալիս։   Հասարակությունից  մեկուսացվելու  վտանգը  ստիպում  է  լռել  վարակակիրներին,  նույնիսկ  վարակված  լինելու  կասկածանքը  չեն  փորձում  փարատել՝  անանուն  հետազոտության  ենթարկվելով։  Երկրագնդի  վրա  33.4 մլն  մարդ  ապրում  է  միավ-վարակով, նրանցից  2.1մլն  երեխաներ  են։  ՁԻԱՀ-ի  մասին   տեղեկությունները  մեծ  մասամբ  չեն  հրապարակվում։   Չպետք  է  ոտնահարվեն  մարդու  իրավունքները։  Միջազգային  կազմակերպությունները  հանդուրժողականություն  են  քարոզում  միօրինակ  դասընթացների  միջոցով,  բաժանում  են  թերթիկներ  և  վստահ  են, որ  նման կերպ  սովորեցնում  են  մատաղ  սերնդին  հեռու  մնալ  վարակից։ 

 Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.12.2010

Ամփոփ լրահոս

Վերսկսվել են

Լեռնաձորում ուրանի որոնողական աշխատանքները վերսկսվել են։ «Ազատամարտ» կոմիտեի նախագահ Խորեն Հարությունյանի տեղեկացմամբ հորատող մեքենան  տեղափոխվել է։ Այս պահին Քաջարանի հիվանդանոցի մերձակա տարածքում են աշխատանքներ ընթանում։

Փակ էր

 Երևան-ՄԵղրի միջպետական մայրուղին այսօր մի քանի րոպեով փակվել էր։ Պատճառը իրանական մեքենան էր, որը խոշոր չափի բեռով չէր կարողացել անցնել քաղաքից դուրս եկեղ կամրջի տակով։ Ճանապարհը երթևեկելի էր միակողմանի։ Համապատասխան միջոցառումներ ձեռնարկելուց հետո շատ շուտ վերականգնվեց երթևեկությունը։

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.12.2010

Պատուհաս վարորդների համար

 Կապանում երթևեկության նշաների ու լուսացույցների բացակայությունը  իսկական պատուհաս է դարձել վարորդների համար: Հաճախ հենց դա էլ դառնում է ճանապարհատրանսպորտային պատահարների պատճառ: Քաղաքի մի քանի խաչմերուկներով  երթևեկելս կարելի է նկատել, որ  վարորդ է հետևում կարոներին, և որն է կարգազանց: Կապանցի վարորդների մի զգալի մասը վերջիններիս թվին է պատկանում :Խաչմերուկներում կամ  չեն դանդաղեցնում մեքենայի ընթացքը կամ էլ դեմ հանդիման դուրս եկածներից և ոչ մեկը չի ցանկանում ճանապարհը զիջել: Մինչդեռ Կապանում այսօր ընդամենը  մեկ լուսացույց է աշխատում: Կապանի քաղաքապետարանի քաղաքաշինության բաժնի առաջատար մասնագետ Աշոտ Ոսկանյանի խոսքերով, իրենց բաժինը բազմաթիվ բողոքներ է ստանում, բայց առայժմ քաղաքացիներին  ոչնչով չեն կարող ուրախացնելու: Քաղաքում ճանապարհային նշաններ ու լուսացույցներ տեղադրել հնարավոր կլինի միայն  գալիք տարի: Թումանյան, Արամ Մանուկյան, Հունան Ավետիսյան փողոցների   խաչմերուկը վտանգավոր է համարվում:Դրան ավելանում են նաև միջպետական մայրուղով   երթևեկող ավտոմեքենաները: Ըստ Աշոտ Ոսկանյանի  այդ խաչմերուկում լուսացույցի տեղադրումը վիճելի հարց է դարձել: Մեկ լուսացույցի  տեղադրումը ավելիք ան մեկ միլիոն դրամ արժե:Տեղական բյուջեն Աշոտ Ոսկանյանի խոսքերով առայժմ թույլ չի տալիս նման շռայլություն: Չնայած միջոցների սղությանը անհրաժեշտ է ելք փնտրել:Հիշյալ խաչմերուկներով  մեքենաների երթևեկությունը շարունակվելու է իսկ լուսացույցների բացակայությունը կարող է ավելացնել ճանապարհատրասպորտային պատահարների թիվը:

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 30.11.2010

Արտակարգ լուրերի հարահոսից

Հրդեհ

Նոյեմբերի 29-ին  ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Սյունիքի մարզի Քաջարան քաղաքի պղնձամոլիբդենային գործարանին հարակից սարալանջին: Դեպքի վայր է մեկնել մեկ մարտական հաշվարկ: Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 16.50-ին, մարվել`18.10-ին: Այրվել է 2 հա խոտածածկ տարածք: Նույն օրը ահազանգ է ստացվել, որ հրդեհ է բռնկվել Ագարակ քաղաքի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի ճաշարանի տանիքում: Դեպքի վայր է մեկնել երկու մարտական հաշվարկ: Հրդեհը մեկուսացվել է ժամը 17.22-ին, մարվել` 17.52-ին: Այրվել է 150 քմ. մակերեսով ճաշարանի տանիքը:

Որսագող

Նոյեմբերի 29-ին` ժամը 13.00-ին, ոստիկանության Սյունիքի մարզային վարչության և «Շիկահող» պետական արգելոցի ծառայողները բերման են ենթարկել արգելոցում որս անող, 1954 թ. ծնված Աշոտ Ն.-ին, ում մոտ հայտնաբերվել է «ԱԿ-74» ինքնաձիգ` լիցքավորված 30 փամփուշտով: Կատարվում է նախաքննություն:

Տաք ձմեռ

 Այս տարի ձմռանը օդի ջերմաստիճանը սպասվում է նորմայից՝ դրական շեղումով։ Հանրապետությունում միջին ամսական ջերմաստիճանը 1-2 աստիճանով նորմայից բարձր կլինի։ Սյունիքում տաք ձմեռ վերջին տարիներին գրանցվել է 1999 և 2000թվականներին։ Դեկտեմբեր ամսվա 2-րդ տասնյակում տեղումներ սպասվում են։ Ըստ «Հայպետհիդրոմետ»-ի Սյունիքի ծառայության պետ Ժորա Գևորգյանի ենթադրվում է, որ այս ձմեռը այնքան էլ խստաշունչ չի լինելու։ Օդերևութաբանները սակայն համաձայն չեն ժողովրդական այն խոսքին, թե՝ թեժ ամռանը կհաջորդի ցուրտ ձմեռը։Եղանակի կանխատեսումները ավելի լուրջ հետազոտությունների արդյունք են։ Թերևս մի քանի նախանշանների՝ կարելի է հավատալ։ Ասենք, ծիծեռնակները եթե ցածր են թոչում, ապա անձրևելու է, կամ ասենք մարդը եթե տկար է զգում՝ եղանակը փոխվելու է։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 30.11.2010

Ջրծաղիկ.իրավիճակը հսկվում է

Անցած շաբաթ օրը հիգիենիկ և հակահամաճարակային ծառայության Սյունիքի տեսչության որոշմամբ  Կապանի համար 5 հիմնական դպրոցում (նախկին համար 1 կրթահամալիր) մեկ օրով պարապմունքները դադարեցվել էին: Կրթօջախում դասապրոցեսի ընդհատման պատճառը  մոտ վեց տասնյակ աշակերտների շրջանում արձանագրված ջրծաղիկ հիվանդությունն էր: Մարզի գլխավոր սանիտարական բժիշկ Լենա Մալինցյանը մեզ հետ ունեցած հեռախոսազրույցում ասաց, որ  դպրոցը փակելու անհրաժեշտություն այլեւս չկա, իրավիճակը վերահսկվում է։ Բոլոր հիվանդ երեխաները բժիշկների հսկողության տակ՝ բուժում են ստանում տանը, հիվանդությունն ընթանում է թեթեւ, բարդության դեպքեր չկան: Ջրծաղիկով վարակված են հիմնականում Կապան քաղաքի Հալիձոր ու Բաղաբերդ թաղամասերի երեխաները: Ըստ բժիշկների, հիվանդացության շատ դեպքեր կային համար 8 մանկապարտեզում։ Երկուշաբթի, երբ մենք փորձեցինք տեղեկություն ստանալ մանկապարտեզից, պարզվեց, որ տնօրեն Մարինե Պետրոսյանը արձակուրդում է։ Նրան փոխարինողը ասաց, որ ինքը իրավունք չունի տեղեկատվություն տալու, ու հեռախոսազանգով տիկին Պետրոսյանին տեղեկացրեց մեր այցի մասին։ Որքան էլ զարմանալի է, Մարինե Պետրոսյանն ասաց, որ ինքը աշխատանքի է գալու մեկ շաբաթից և կպատասխանի մեր բոլոր հարցերին։ Հետաքրքիր է, այդ դեպքում ի՞նչու է քաղաքապետարանը պաշոտնակատարներ նշանակում, եթե վերջիներս իրավասու չեն հարցեր լուծելու։ Սա խոսակցության այլ թեմա է։ Իսկ երկուշաբթի մանկապարտեզում 3 բացակա կար։ Հիշեցնենք, որ վարակի դեպքեր կան Կապանի 5 մանկապարտեզներում և 4 դպրոցներում։ Բժիշկների խոսքով՝  օդակաթիլային ճանապարհով տարածվող վարակին նպաստում են եղանակային պայմանները:

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 29.11.2010

Նոր   խաղահրապարակ  Կապանում

   Հետխորհրդային  տարիներին  մարդիկ  ստիպված  էին  համակերպվել  նոր իրողություներին   և   բնակարանների  ջեռուցման  համար    վառարաններ  էին  ձեռք  բերում, ու   վառելափայտ  հայթայթում։  Բակերում մեկը  մյուսի  հետևից  փայտանոցներ  էին  կառուցում։  Այլընտրանք  չկար։  Տան  մեջ  փայտ  պահելու տեղ  չունեին։  Հիմա  փոքրաթիվ  են  այն  ընտանիքները, ովքեր  դեռ փայտ  են  վառում։ Ցախանոցներն  էլ  վերածվել  են   անպետք  իրերի   պահեստարանների։  Գրեթե  բոլոր   թաղամասերում  առկա  է  խաղահրապարակների  խնդիրը։  Տարածքները  մեծ  մասամբ սեփականաշնորհվել  են  կամ  էլ  վարձակալությամբ  են  տրվել։ Ավտոտնակները  գլխացավանք  են  դարձել  հազարավոր   բնակիչների  համար;  Երեխաներին   խաղալու  տեղ  համարյա    չի  մնացել։   Այս  տարվա  գարնանը  Կապանի  քաղաքապետը հայտարարեց,  որ համայնքային միջոցներով  խաղահրապարակներ  կկառուցեն այն  բակերում,որտեղ  բնակիչներն  ինքնակամ կքանդեն փայտանոցները։ Առաջինը   Շահումյան փողոցի  թիվ  27,   29,  31      շենքերի  բնակիչներն  են  արձագանքել։  Եվ  արդյունքում  թաղամասի  երեխաները նման  նվեր  են  ստացել; Տարածքը  կանաչապատվել  է,  առավոտյան  շինարարական  կազմակերպության  բանվորները  հասցրել են  ճումերը  դասավորել։  Լողավազան  է  կառուցվել։   Մանուկների համար   կառուսելներ  են  տեղադրվել,  մեծահասակների  համար  զրուցարան  ու   նստարաններ։  Այսօր  հանդիսավորությամբ  կտրվեց  խաղահրապարակի  կարմիր  ժապավենը։   Ավանդական  աղ  ու  հացով,  շնորհակալություն  վանկարկելով  դիմավորեցին   երեխաները  հյուրերին։   Գոհ  են   թե  մեծերը,  թե  փոքրերը, հարևան բակերից  նույնպես  երեխաները  եկել  էին  մասնակցելու  հանդիսությանը։    Բնակիչները   անակնկալ  նվերներ   էին  պատրաստել     շինարարների  համար; Սեպտեմբերի  մեկից  էր  մեկնարկել  շինարարությունը։   12 միլիոն  150 հազար  դրամ  է  ծախսվել  համայնքային  բյուջեից։   «ԶՈՎԱ»   սահմանափակ  պատասխանատվությամբ   ընկերության  վարպետները  երաշխավորում  են, որ  այս  ամենը  երկար  է ծառայելու  բակի  բնակիչներին։  Ինչ  խոսք, նրանք  ևս   պարտավորվել  են   խնամքով  օգտագործել  գույքն  ու  պահպանել  կանաչապատ  գոտիները։  Լուծվել  է  նաև  տարածքի  լուսավորության  հարցը, տեղադրվել   են  լուսատուներ և  դրանք   միացվել  են  Շահումյան  փողոցի  գիշերային  լուսավորության  համակարգին։  Քաղաքապետը  հուսով  է, որ  կոչին  արձագանքողներ  էլի  կլինեն։      Հանդիսության   կազմակերպիչները  երեխաների  համար  տոնական  սեղան էին  պատրաստել։  ՙՙ ՙՄեր  բակը ՙՙ ՙ  տորթ  էին  պատվիրել  և  պաշտոնական  մասից  հետո   օրվա  գլխավոր  հերոսներին  հրավիրեցին  սեղանների մոտ։ Ոմանց  էլ  քաղցրավենիքը  չէր  հետաքրքրում; Նրանք  կառուսելների  կողքից  հեռու  չէին  գնում։   Իսկ  դպրոցահասակ տղաները  այստեղ  զբաղվելու  բան  չունեն և   բացը   լրացնելու  ակնկալիքով   առաջարկություն  արեցին։  Շենքի   հետնամասում  գտնվող  հրապարակում  մինի  ֆուտբոլի  դաշտ  են  ուզում;   Շահումյան  փողոցում  թիվ  19 և   21  շենքերի    մերձակա  հրապարակում   արդեն եզրաքարերն են  տեղադրում։  Այստեղ  էլ  պուրակ  է կառուցվում;  Շատրվանի  համար  նախատեսված  հատվածը  փորվել  է, ջրամատակարարման  համակարգն  է կառուցվում; Այս  պուրակում   տեղ  կառանձնացվի  նաև  երեխաների  համար;      

Հասմիկ  Թովմասյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն,29.11.2010  .11.2010

Նորոգվել է Սիսիանի մշակույթի կենտրոնի մասնաշենքը

 Շաբաթ օրը Սիսիանում շահագործման հանձնվեց Համո Սահյանի անունը կրող մշակույթի կենտրոնի մասնաշենքը։ Այն  այժմ ժամանակակից տեսք  ունի  մեծ բեմահարթակ, 100 քմ ընդհանուր մակերեսով երկհարկանի նոր, կցակառույց` հետնամուտքով, հարդարման սենյակներով, սանհանգույցով, նախաբեմով: Առաջին հարկում առանձնացված  են նիստերի սրահը, երաժշտական խմբասենյակները։ Նորոգման աշխատանքները սկսվել են 2009թ-ի օգոստոսից՝ Հայաստանի սոցներդրումների հիմնադրամի աջակցությամբ Ծրագրի արժեքը 110 մլն դրամ է, որի 10 տոկոսը ներ դրել է Սիսիանի քաղաքապետարանը։ Քաղաքապետ Աղասի Հակոբջանյանի խոսքով, մշակույթի կենտրոնի նորոգմամբ քաղաքի բազմաթիվ խնդիրներից միայն մեկը  պակասեց։ Սիսիանում  օրախնդիր է  նաև ջրային հայելիների հարցը։  Տարիներ առաջ քաղաքի կենտրոնական հատվածում բազալտե պատվարներ են կառուցվել, ինչի պատճառով  Որոտան գետի ջուրը կանգնեցվում է։ Մաքրման համար տեղադրված փականները տարիներ ի վեր  չեն էլ աշխատել։ Ֆինանսների սղության պատճառով այս խնդրրի վրա ուշադրություն չի դարձվել, ինչի հետեւանքով ջուրն ամբողջությամբ ծածկվել է  տիղմով, ջրիմուռներով՝ ստեղծելով հակասանիտարական վիճակ։  Ամռան շոգին այստեղ մոծակների պարսեր են վխտում, ինչը կարող է համաճարակների պատճառ դառնալ։ Հարցը հնարավոր է լուծում ստանա  2011թ-ին։ Սիսիանի քաղաքապետարանը մինչև տարեվերջ կկազմի նախահաշիվը, և ավելի հստակ կմատնաշվեն աշխատանքները։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 29.11.2010

Վերադարձել են մրցանակներով

  Կապանցի մարմնամարզիկները հերթական անգամ  դատարկաձեռն չեն վերադարձել մրցումներից: Նոյեմբերի 23-27-ը  մայրաքաղաքում  կայացած գեղարվեստական մարմնամարզության հանրապետության առաջանությունում  6 մարզիկներից 3-ը՝ երկրորդ կարգի դիպլոմների են արժանացել: Մարզիչ Նարինե Ղոնյանի խոսքերով կարող  էին ավել բարձր պարգևների հավակնել, սակայն ժյուրին անաչառ չէր: Մրցումներին մասնակցել են Երևանից՝ 10,Գյումրից՝ 2,իսկ Կապանից 1 թիմեր: Մարզիչները նկատել են ,չնայած մարզաձևը Գյումրիում ավելի ուշ է տարածում գտել, քան Կապանում, բայց գյումրեցի մարզիկները ավելի ակտիվ են. ոչ միայն հանրապետական , այլև միջազգային մրցումների  են մասնակցում: Մայրաքաղաքից հեռու գտնվելու հանգամանքը   ու տեղում  համապատասխան պայմաների բացակայությունը  շատ են  խանգարում մեր մարզիկներին: Թերեզա Գրիգորյանը սպորտի վարպետի ծրագրով է մասնակցել: 9 տարի է զբաղվում է գեղարվեստական մարմնամարզությամբ: 4 գործիքներից   ավելի հաջող է հանդես եկել օղակով, նաև ստացել է սպորտի վարպետի թեկնածուի գրքույկ: Ռուզաննա Խաչատրյանն նույնպես երկրոդ կարգի դիպլոմ է ստացել, բայց ցատկապարանով:Ասում է՝ մրցումներից վերադարձել են մեծ տպավորություններով ու արդեն պատրաստվում է նորերին: Չնայած դեռ չգիտի՝ երբ  և որտեղ: Ձմեռը գեղարվեստական մարմնամարզության  գլխացավանքի ժամանակահատվածն է: Ցուրտ դահլիճի պատճառով նվազում է պարապմունք հաճախող երեխաների թիվը:

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի»  հեռուստատեսություն,  29.11.2010

Նոր լաբորատորիաներ Քաջարանի դպրոցում

 Քաջարանում բացվել են էկոլոգիայի առաջին լաբորատորիաները։ Դրանք իրենց տեսակի մեջ միակն են թե՜ Հայաստանում, թե՜  ողջ տարածաշրջանում։  Այսուհետ քաղաքի համար 1 եւ համար 2 հիմնական դպրոցների 8-րդ դասարանի աշակերտները «Քաջարան, բնություն եւ էկոլոգիա» առարկան կուսումնասիրեն ոչ միայն տեսականորեն, այլեւ գործնականորեն՝ այն էլ ժամանակակից սարքավորումներով։ Էլեկտրոնային գրատախտակները  հնարավորություն կտան դպրոցականներին  տարածաչափական բոլոր հարթությունները օգտագործել գծագրեր կամ գծապատկերներ ստանալու համար։ Իսկ քիմիական լուծույթների, նաեւ տարատեսակ չափիչ սարքերի միջոցով ավելի լավ կճանաչեն իրենց շրջապատող աշխարհը։ 8-րդցիները արդեն օգտվել են գրատախտակներից, լաբորատոր մյուս պարագաներից, քիչ ավելի ուշ՝ դեռ պետք է մանրամասն ծանոթանան ու տիրապետեն դրանց։ Բայց արդեն ոգեւորվել են՝ կհպարտանան հասակակիցների մոտ. իրենց դասաժամերն ավելի հետաքրքիր են անցնում։  Էկոլոգիայի լաբորատորիայի կառուցան ամբողջ  ծախսը իր վրա է վերցրել Քաջարանի քաղաքապետարանը։ Տեղական բյուջեից 20 մլն դրամ է ներդրվել ծրագիրն իրականացնելու համար։ Իսկ նախագծային, ճարտարապետական հարցերով աջակցել են մի շարք այլ կազմակերպություններ։ Բացման արարողությանը ներկա էին նաեւ կրթության եւ գիտության փոխնախարարը, մարզպետը, մի շարք ուսումնական հաստատությունների տնօրեններ։ Այստեղ էր նաեւ Սյունյաց թեմի փոխառաջնորդը, ով օրհնեց լաբորատորիաները՝ մաղթելով երեխաներին բազում հաջողություններ. Դրանց հասնելու  բոլոր նախադրյալները կան։ Երկրորդ լաբորատորիայում՝ Քաջարանի համար 1 միջնակարգ դպրոցում, հրավիրվածները էկոլոգիայի  բաց դասին մասնակցեցին։ Ծանոթացան քաղաքապետարանի կողմից ստեղծված համակարգչային թվային ծրագրին։ Իսկ քիչ հետո արդեն դպրոցի դահլիճում էին։ Հնչեցին բարեմաղթանքներ, երախտագիտության խոսքեր, հանձնվեցին հուշանվերներ եւ շնորհակալագրեր։ Վերջինս խոստացավ՝ նոր սարքավորուներ ձեռք կբերվեն, որոնց ծախսը ինքը կհոգա։ Իսկ բոլորի ցանկությունը մեկն էր՝ սարքավորուները չպետք է որպես թանգարանային նմուշ մնան,  այլ ծառայեն իրենց նպատակին։ 

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.11.2010

 Մանկավարժ-մաթեմատիկոսի ծրագրերը շատ են

 Ուսուցչի  գնահատականն  ու  պարծանքը նրա  աշակերտներն  են։ Այս առումով մաթեմատիկայի ուսուցիչ  Գարեգին  Միքայելյանը  հաջողակ մարդ  է։ Շնորհաշատ  և կյանքում  իրենց  տեղը  գտած  աշակերտներ  շատ ունի։ Նրանցից  մեկի՝ Տիգրան  Բունիաթյանի  հորդորներին  տեղի  տալով, 5տարի առաջ  սկսել  է  մաթեմատիկական լուծումներով  գրքեր  գրել։ Արդեն հասցրել  է  4  գիրք  հրատարակել։ Կրթության ազգային ինստիտուտի Կապանի մասնաճյուղը ուրբաթ մշակույթի կենտրոնի կինոդահլիճում Գարեգին Միքայելյանի գրքերի շնորհանդեսն էր կազմակերպել։ Նախ փոքրիկ տեսանյութով ներկայացվեց մանկավարժի անցած ուղին։ Արմատներով Շրվենանց գյուղից է, ավարտել է Երևանի պետհամալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը, որից հետո՝ 30 տարի Կապանի համար 7 դպրոցում մաթեմատիկա է դասավանդել։ Հայ-ադրբեջանական համակարտության տարիներին սահմաններում էր։ 3 որդի, 6 թոռ ունի։ Մանկավարժությունը թողնելուց հետո էլ իր իսկ խոսքով  չի մոռացել դպրոցը։ Հրատակարած 4 գրքերում քննարկվել և լուծվել են 2150 խնդիր։ Մեծարանքի ու խոնարհումի խոսքեր նրա ուսանողական, մանկավարժական, մարտական ընկերների կողմից։ Իհարկե, օրվա հերոսին ստեղծագործական վերելք ու առողջություն էին մաղթում։ Սյունիքի  մարզի  20  դպրոցներում,  Գարեգին  Միքայելյանը օլիմպիական  գրադարաններ է  հիմնադրել։ Դրանք  մշտապես  թարմացվում են, հնարավորություն  են  տալիս աշակերտներին  ընդլայնելու  իրենց  գիտելիքները մաթեմատիկա, ֆիզիկա, քիմիա, կենսաբանություն, ինֆորմատիկա  առարկաներից։ Նախաձեռնությունը  իրականություն է դարձել  Վահե  և  Արման  Հակոբյանների աջակցությամբ։  Գրքերի  առաջին  հրատարակությունները հեղինակն  ամբողջությամբ  նվիրել  է Սյունիքի  և  Արցախի  կրթօջախներին։  Տպագրության  ծախսերը  հոգացել  են  նրա  աշակերտները՝ Տիգրան  Բունիաթյանը. Արամ  Գրիգորյանը,Վահե  Պապյանն ու Լիլիա Մարտիրոսյանը։  Մոսկվայից ժամանած գործարար Տիգրան Բունիաթյանի խոսքով հնարավոր չէր «ընկեր Միքայելյանին նեղը գցել. միշտ տարբերակ գտնում էր, եթե անգամ ամսագրերում տպագրված բարդ գիտական խնդիրների լուծումը բարդություն էր նրա համար»։ «Նա մտածող ուսուցիչ էր , ու մեզ էլ  էր սովորեցնում մտածել»,-ասաց Տ. Բունիաթյանը։ Երևանի պետհամալսարանի դասախոս, ֆիզ.մատ.գիտությունների դոկտոր Մհեր Մարտիրոսյանը փորձեց ընդամենը մեկ-երկու վեկտոր գտնել գնահատելու իր մանկավարժին։ 8-րդ դասարանցի Մհերի կարծիքով, մաթեմատիկայից՝ ինքը այնքան էլ վատ գիտելիքներ չուներ։ Բայց երբ ուզում էր թեքումով դասարան գնալ, ընկեր Միքայելյանի տված խնդիրները լուծելուց հետո երեք ստացավ։ Ոչ թե գնահատականը զարմացրեց, այլ՝ մակագրությունը։ Մեջը կայծ կա։ «Ու այդ կայծը հետո բոց դարձավ»,-նկատեց Մ. Մարտիրոսյանը։ Ներկայումս պատրաստվում  է Գարեգին  Միքայելյանի  գրքերի  երկրորդ  հրատարակությունը՝  7 հատորների  տեսքով; Այս  նախաձեռնությունը  հովանավորում  է   Առնոլդ    Հակոբյանը։ Զուգահեռաբար, աշակերտները մտադիր  են  հրատարակված գրքերը  թարգմանել  անգլերեն  և  ռուսերեն։ Գարեգին Միքայելյանի գործընկերների խոսքով, այդ գրքերը ուսանելի ձեռնարկ են աշակերտների համար։ Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանի խոսքով, ուրախալի է, որ մասնագետներն են գնահատական տալիս նրա գրքերին։ Կապանի քաղաքապետ Արթուր Աթայանի կողմից փոքրիկ հուշանվեր հանձնվեց գրքերի հեղինակին։ Գարեգին Միքայելյանի խոսքով, ինքը կյանքից շատ բան է քաղել։ Գարեգին Միքայելյանը հուզմունքից չկարողացավ շարունակել խոսքը, իսկ լեփ-լեցուն դահլիճում հնչող ծափահարությունները արդեն ամեն ինչ ասում էին։ Ծրագրեր շատ ունի։ Տիգրան Բունիաթյանի առաջարկով հիմնադրամ են բացելու, ու դրամական մրցանակներ են տրվելու օլիմպիական աշակերտներին։ Մրցանակը կոչվելու է Գ. Միքայելյանի վաղամեռիկ աշակերտ Գուրգեն Ծատրյանի անունով։ Բացի այդ  Սյունիքի  մարզի  դպրոցներին աջակցելու  նպատակով   «ԳԱՐԵԳԻՆ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ»  կրթական ֆոնդ  է ստեղծվելու։ Հեղինակը   գրքերի   ռուսերեն  և  անգլերեն  հրատարակությունների  վաճառքից  առաջացած  գումարները, ինչպես նաև   գործարար  աշակերտների ներդրումները  նպատակաուղղելու է   Սյունիքի, հատկապես  Կապանի  տարածաշրջանի  կրթական  համակարգի զարգացմանը։  Սյունիքի մարզում հեռուստադպրոց հիմնելու նախագիծ ունի, որը պետք է օգնի գյուղաբնակ, ինչու չէ նաև սոցիալապես անապահով  աշակերտներին պատրաստվել բուհ ընդւունվելու համար։ Միաժամանակ, Գ. Միքայելյանը մարզային ու համայնքային իշխանություններին առաջարկեց  մարզում անվանի մանկավարժների անունները  մոռացությունից  փրկելու  համար   ավագ  դպրոցների  դասարանախմբերն  անվանակոչել  նրանց  պատվին, օլիմպիական  մրցանակներ  սահմանել  այդ մանկավարժների  անուններով։  Մի խոսքով, բազմաթիվ  ծրագրերը մնում է կյանքի կոչել։

 
Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 26.11.2010

Միայն նոյեմբերին Կապանի տարածաշրջանում ջրծաղիկի վարակման 131 դեպք է արձանագրվել։ Բժիշկները սա համաճարակ չեն  համարում, բայց թվերը մտահոգվելու տեղիք են տալիս։ Ընդհանուր առմամբ, վարակվածության դեպքեր կան քաղաքի 5 մանկապարտեզներում և 4 դպրոցներում։ Անցած տարի ջրծաղիկի վարակվածության բարձր ցուցանիշ էր գրանցվել Շինարարների թաղամասում։ Այսօր այստեղ միայն 2 դեպք է գրանցվել։ Կապանի բժշկական կենտրոնի ինֆեկցիոն բաժանմունքի վարիչ Աիդա Բադալյանի խոսքով, ջրծաղիկով մարդը կյանքում  մեկ անգամ է հիվանդանում ու այն հատուկ է երեխաներին։ Չափահասները հազվադեպ են վարակվում։ Կապանցի հիվանդ երեխաները հսկողության տակ են, չեն հաճախում կրթարաններ ու տնային բուժում են ստանում։ Մարզի սանիտարական գլխավոր բժիշկ Լենա Մալինցյանը այս պահին մանկապարտեզների ու դպրոցների գործունեությունը դադարեցնելը տեղին չի համարում։ Եղանակային փոփոխությունների հետ կապված՝ հիվանդության  մի փոքր աճ է նկատվել Կապանում։ Մարզի մյուս  տարածաշրջաններում վիճակը անհանգստացնող չէ։ Ավելացնենք, որ Կապանում ջրծաղիկով վարակվածության մի քանի դեպք էլ արձանագրվել է 18-ից բարձր տարիքի մարդկանց շրջանում:

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

Մաքրվում է քաղաքը

 Տարին 2 անգամ Կապանի կոմունալ ծառայության աշխատակիցները մաքրում են քաղաքի միեւնույն հատվածը։ Շատ քիչ բան է փոխվում. մի քանի օր անց Էլի նույն կեղտոտ մայթեզրերն են, փողոցներն ու բակերը։ Աշնանային այս օրերին քաղաքը ծածկված է չորացած տերեւներով, դրանց կողքին թափված են նաեւ պլաստմասե շշերն ու պոլիէթիլենային տոպրակները։ Իհարկե, անցած տարիների համեմատ իրավիճակը զգալիորեն փոխվել է։  «Բայց բնակիչների անտարբերությունն է շատացել»,-ավելացնում են ծառայության աշխատակիցները։ Նախկինում մատնացույց էին անում ավելի կեղտոտ հատվածները կամ խնդրում իրենց բակերն էլ մաքրել։ Իսկ այսօր նույնիսկ համատիրությունում տեղյակ չեն՝ բարեկարգվել է իրենց թաղամասը, թե՝ ոչ։ «Շատերն այն կարծիքին են, իբր մաքրում ենք միայն քաղաքի կենտրոնական մասը, այնինչ արդեն 4 ամիս է աշխատում ենք Բաղաբերդ, Հալիձոր եւ Ձորք թաղամասերում»,- ասում է ծառայության աշխատակիցԱրմեն Հարությունյանը։ Վերջինս ցավով է նշում  մինչ օրս զբաղվում են քաղաքի մաքրությամբ, այնինչ իրենց բուն անելիքը մարզկենտրոնի բարեկարգումն ու կանաչապատումն է։ Այդ դեպքում նախ աշխատակազմը պետք է համալրվի. ընդամենը 10 հոգի են աշխատում։ Զորիկ Մեժլումյանը արդեն 2-րդ տարին է աշխատում։ Գործը ճիշտ է դժվար է, բայց չի բողոքում։ Ցրտին, թե շոգին քաղաքն են մաքրում, բայց   շատ քիչ են վարձատրվում։ Այս խնդիրը հաճախ են բարձրաձայնում, սակայն կարծես անարդյունք։ Աշխատուժին ոգեւորել է պետք, իսկ այս դեպքում կշահի նաեւ քաղաքը։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

Փոփոխություններ կան

 «Դինո գոլդ մայնինգ քամփնիի» ղեկավարությունը նախատեսում է 2011թ.-ին գերազանցել  այս տարվա արտադրական ծավալները։ Դրա համար կան նախապայմաններ։ Ձեռնարկությունն այս տարի վերազինվել է նոր սարքավորումներով, ընդլայնվել է նաեւ ֆաբրիկան։ Նախատեսում են սկսել բաց հանքի շահագործման աշխատանքները։ Բաց հանքի նախագիծն արդեն ներկայացվել է կառավարության հաստատմանը։ Այս առթիվ արձագանքները տարբեր են։ Բնապահպանները հանքի շահագործումն անթույլատրելի են համարում։ Ձեռնարկությունն իր հերթին տարեցտարի ավելացնում է բնապահպանական նպատակներով ծախսվող գումարները։ «Եթե նախորդ տարի այն կազմել է մոտ 30, ապա 2010-ի հոկտեմբերին դարձել է 49 մլն դրամ»,- նշում է ընկերության բնապահպանության բաժնի ճարտարագետ Հասմիկ Մկրտումյանը: ԴԳՄՔ-ում եկող տարի նոր աշխատատեղեր կբացվեն բաց հանքի հետախուզման եւ շահագործման ժամանակ։ Փոփոխություններ են նախատեսել նաեւ աշխատավարձերում։ Տնօրեն Ռոբերտ Ֆալետան գոհ է այս տարվա ցուցանիշներից։ Չնայած մի շարք խնդիրների կարողացել են հաղթահարել ճգնաժամը։ Սա չի նշանակում, որ անելիքներ այլեւս չկան։ Տնօրենի խոսքերով,  ձեռնարկությունում օրախնդիր է որակյալ կադրերի հարցը։ Վերջինս նշում է. «Շատերն այսօր չեն համաձայնում աշխատել հանքերում, այնինչ գետնի տակ շատ բան է փոխվել 10- 15 տարվա համեմատ»։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

Ընդդեմ բռնության 

Դոմինիկյան  հանրապետությունում  Միրաբալ չորս  քույրերն  իրենց  ամուսիների  հետ  պայքարում  էին Տրուխիլիոյի բռնապետության դեմ։ 1960  թվականի  նոյեմբերի 25 -ին  Միրաբալ  քույրերից  երեքին սպանեցին՝ խեղդամահ  արեցին   բռնապետի  գաղտնի  ոստիկանության  աշխատակիցները։  Դաժան  սպանության  լուրը   ցնցեց  բնակչությանը, ուժեղացրեց  բռնապետի  դեմ քաղաքական շարժումը։ Վերջինս  շուտով  սպանվեց, նրա  վարչակարգը վերացվեց։ 1999  թվականին     Միավորված  ազգերի  կազմակերպությունը նոյեմբերի  25-ը պաշտոնապես  հայտարարեց  Կանանց  նկատմամբ  բռնությունների  վերացման  միջազգային  օր։  Կապանում նույնպես հիշվեց օրը։ Տեսաֆիլմ  ցուցադրվեց  գյուղաբնակ  մի  կնոջ  մասին։ Հազիվ  չափահաս  էր  դարձել, ամուսնացրին։ Երազանքները  մնացին  անցյալում։ Ստիպված  էր  ապրել  դառն  իրականության  մեջ,առավոտյան  ժամը  վեցից գոմում  գործ անել, ձայնազուրկի  կարգավիճակում  տանել  ընտանիքի  հոգսը։ էլի շատ  ու  շատ  տխուր  պահեր  կային  ֆիլմում։  Կինոդիտումից  հետո քննարկում  ծավալվեց։ Բոլորը  համակարծիք  էին,  որ  բռնություն  կա  ամենուր,  թե՜  գյուղում,  թե՜  քաղաքում։ Ինչպես   չդառնալ  բռնության  զոհ։ Այս  հարցի  պատասխանն  էին  փնտրում  կազմակերպիչները։  Եվ  մինչ արդեն  բազմիցս  լսված  կարծիքներ  էին հնչում, հենց  այդ  պահին  բազմաթիվ  ընտանիքներում  կանայք   ու  աղջիկներ, ինչու  չէ  նաև  տղամարդիկ   բռնության   էին  ենթարկվում։

Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

Հայրենասիրական երգի փառատոն

 Կապանի պետթատրոնը այսօր մարդաշատ էր։ ներկայացում չկար, պարզապես հանդիպման վայրը այստեղ էր ընտրվել։ մարզկենտրոնի մի շարք ուսումնական հաստատությունների երգչախմբեր եկել էին մասնակցելու հայրենասիրական երգերի մրցույթ-փառատոնին։ Միջոցառումն արդեն ավանդույթ է դարձել։ Մինչ փառատոնը մի խումբ դպրոցականներ այցելեցին Բաղաբուրջի հուշահամալիր՝ հարգելու զոհված ազատամարտիկների հիշատակը։ Կապանի զինկոմը նկատեց մասնակիցների մեծամասնությունը աղջիկներ են. Սա ուրախալի է, տղաներն այսպես թե այնպես ծառայում են հայոց բանակում։ Մասնակիցները ոգեւորությումբ էին պատրաստվել։ Որոշ երգչախմբեր առանձնանում էին իրենց բեմական հագուստներով, մյուսները կարեւորել էին երգի ընտրությունը։ Դավիթբեկցիները համանուն երգով հանդես եկան։ Կազմակերպիչների խոսքերով այս փառատոնում հաղթողներ եւ պարտվողներ չկան։ Միայն այն, որ  դպրոցականը հայրենասիրական երգեր է սովորում, արդեն իսկ մեծ ձեռքբերում է։ Այնուամենայնիվ, մրցանակներ էին սահմանվել. առաջին տեղ գրավել է Կապանի համար 5 հիմնական դպրոցը, նրան հաջորդել են համար 3 միջնակարգ եւ 2 հիմնական դպրոցների երգչախմբերը։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

 Ընդդեմ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի

 ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ, փոխանցման ուղիներ,  ինչ անել  վարակից խուսափելու համար, թմրամիջոցների, ալկոհոլի, ծխախոտի հասցրած վնասներ, նաև դեռահասության շրջանում ռիսկային վարքագիծ; Այս թեմաներն են ուսուցանվում «ՁԻԱՀ-ի կանխարգելում, կրթություն և խնամք» ՀԿ նախաձեռնած  5-օրյա վարժանքում։ Դասընթացին մասնակցում են ավագ դասարանների աշակերտները։ Խմբում 16 հոգի են, ու մանկավարժների կողմից ընտրվել են այն աշակերտները, ովքեր առավել քան ակտիվ վարքագիծ են դրսևորում։ Լիլիթ Ասատրյանի խոսքով, երբեմն այնպիսի հարցեր են քննարկվում, որ ծնողներն ու մանկավարժները այդ թեմայով նպատակահարմար չեն գտնում խոսել դեռահասների հետ։ Սրա հետ համամիտ է Կապանի համար 7 դպրոցի աշակերտ Լևոն Գասպարյանը, ով  պատրաստ է իր ստացած գիտելիքները փոխանցել հասակակակիցներին։ Թեմաներ կան, որ Լևոնին հետաքրքրում են, բայց ինքը չի կարող դրանց մասին խոսել ծնողների հետ։ Պատասխանատուների խոսքով, 5-օրյա դասընթացներից հետո  հետադարձ կապը պահպանվելու է։ գործընթացը չի սահմանափակվելու դասընթացներով։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 25.11.2010

Վթար 

Մահացու  ելքով  վթար  է  գրանցվել  Մեղրիում։ Նոյեմբերի 22-ին,  ժամը   21-ն  անց  30-ին, Մեղրի-Ագարակ  ավտոճանապարհի  2-3  կիլոմետրում,  Սերգո  Արամի  Մկրտումյանը  «Մերսեդես  բենս» մակնիշի ավտոմեքենայով  բախվել  է  «Ամիգո»  մակնիշի  մոտոցիկլետի։  Մոտոցիկլետի  վարորդ   1984թ,  ծնված  Ռոմիկ  Նորիկի  Պողոսյանը  տեղում  մահացել  է։ Սյունիքի մարզի  քննչական  բաժնում  հարուցվել  է քրեական  գործ   Քրօրենսգրքի 242 հոդվածի  երկրորդ  մասով։ Այն  մինչև    5տարի   ազատազրկում  է  նախատեսում։ 

 Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 24.11.2010 

«Տաթևի թևեր»-ը հիացնում ու զարմացնում է

 «Տաթևի թևեր» ճոպանուղի նստողները առաջին հերթին գուցե վախենում են 300 մ բարձրությունից, բայց հետո հիանում ու զարմանում են։ Սա ճոպանուղու կառավարիչ Տիգրան Ղազարյանի կարծիքն է։ Վերջինս ասում է, որ անգամ ուղղաթիռով ու ինքնաթիռով հնարավոր չէ վայելել բնության հրաշքը։ Մինչև այժմ արծիվներն էին հիանում անդնդախոր այս կիճերով։  Արդեն մարդկանց հերթն է հիանալու։ Հայաստանում Նորվեգիայի թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Կնութ Հաուգեն ծանոթ է Տաթևի զարգացման եռամյա ծրագրին ու ցանկացել էր սեփական աչքերով տեսնել «Տաթևի թևերը»։  «Հալիձոր-Տաթև» ճոպանուղու կառավարիչ Տիգրան Ղազարյանը Մոսկվայից՝ նստավայրից ժամանած դիվանագետին ներկայացրեց ծրագիրը, ծանոթացրեց ճոպանուղու աշխատանքին: Հալիձորից դեսպանն ու նրան ուղեկցող անձինք ճոպանուղով հասան Տաթև: Կնութ Հաուգեն 10 տարի առաջ էր եղել  Հայաստանում, սակայն, նկատեց, որ շատ բան է փոխվել։ «Ցավոք չեմ կարող համեմատություն անցկացնել այլ ճոպանուղիների հետ, թեպետ եկել եմ մի երկրից, որտեղ շատ-շատ ճոպանուղիներ կան, սակայն կարող եմ ասել, որ կոնկրետ այսպիսինը չունենք և ինչ-որ չափով նախանձում եմ հայերին: Նմանատիպ ճոպանուղիներ կարելի է տեսնել կենտրոնական Եվրոպայում, Ալպերում, սակայն հիմնական տարբերությունը տեղակայման վայրի մեջ է, այն առանձնահատուկ է և ապահովելու է զբոսաշրջիկների մեծ հոսք»,-ասաց դիվանագետը։ Դեսպանը խոստացավ  օգնել այդ հարցում, սակայն չմանրամասնեց՝ ինչ ձևով: Գինեսի ռեկորդակիր ճոպանուղին, ըստ կառավարչի, առայժմ այցելուների պակաս չի զգում։ Օրական 150-200 ուղևոր է սպասարկում, իսկ հանգստյան օրերին հոսքը շատանում է։ Երեքշաբթի այստեղ  նաև Ստեփանակերտից էին այցելել։ «Տաթևի թևեր»-ը այժմ աշխատում է անխափան։ Տիխնիկական լուրջ խափանումները բացառվում են, ճոպանուղին անցել է ձմեռային ռեժիմի։ Այն չի աշխատել ընդամենը 4 օր։ Տաթևի և հարակից 6 գյուղերի բնակիչները օրական մեկ անգամ կարող են երթևեկել անվճար։ Համայնքների ղեկավարներից ստացել են տվյալ գյուղերի բնակիչների անվանացանկը։ նրանց Հիմնականում սպասարկում են  առավոտյան ժամերին։ Ի դեպ, Տիգրան Ղազարյանի խոսքով, տեղացիները ի սկզբանե չեն  վախեցել ճոպանուղի նստելուց, քանի որ նրանց աչքի առաջ է շինարարությունը կատարվել, ու մարդիկ համոզված են, որ անվտանգ է։ Կառույցի կառավարիչը մեր զրույցում հերքեց նաև այն լուրերը, որ աշխատակիցները Երևանից են։  30 աշխատողների գերակշիռ մասը  տեղացիներ են։ Ընթացքի մեջ են փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման ծրագրերը։ Նախատեսված է սննդի օբյեկտների, հյուրատների կառուցում։ Տեղացիները կարծում են, որ իրոք Տաթևի փրկությունը ճոպանուղու կառուցումն էր։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 24.11.2010

Հիշեցին Մոմիկին

Հայաստանի  մշակույթի նախարարության  կողմից  Մոմիկի ծննդյան 750-ամյակին նվիրված հոբելյանական  միջոցառումներ են կազմակերպվում ամբողջ հանրապետությունում: Կապանի արվեստի դպրոցում   ևս չմոռացան հանճարեղ քանդակագործին ու  փոքրիկ  միջոցառումով փորձեցին վերհիշել նրա ծավալած գործունեությունը  ու անցած ուղին: Մոմիկի թողած  շքեղ ճարտարապետությունը  այսօր կարելի է տեսնել Նորավանքի Սուրբ պատերին, Արենիի կենտրոնագմբեթ եկեղեցում: Ուսուցչուհին երեխաներին  ներկայացրեց նրա կենսագրությունը, երբ է ծնվել, որտեղ է սովորել: Մոմիկի կերտած ինքնատիպ ու հարուստ ստեղծագործական ժառանգությանը ՝ վեհաշուք եկեղեցիներ, բազմաթիվ պատկերաքանդակներ ու գեղաքանդակ խաչքարերին   երեխաները ծանոթացան պատերին փակցված նկարներից:  Ակադեմիկոս Վարազդատ Հարությունյանը Մոմիկի մասին ասել է. «Միջնադարի այդ շռայլատաղանդ քանդակագործին, մանրանկարչին, ճարտարապետին, գլաձորյան նոր դպրոցի հիմնադիրին մեր սերունդը պարտավոր է մեծարել, և պետք է հնարավորություն ստեղծել երիտասարդության համար` ճանաչելու նրան:  

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 4.11.2010

Ասմունքի փառատոն 

Մանկապատանեկան ասմունքի փառատոնի մարզային փուլն է մեկնարկել ու երեխաները մեկ անգամ ևս վերենհիշում  են բոլոր այն բանաստեղծությունները, որ պետք է քիչ անց  ներկայացնեն ժյուրին և հանդիսատեսին: Արդեն երկրորդ  տարին է ինչ անցկացվում է հանրապետական   ասմունքի փառատոնը: Տարածքայի փուլին մասնակցած   420 երեխաներից  ընդամենը 34 ընտրվեցին, և  հնարավորություն ստացան մասնակցելու  մարզային փուլին: Նախորդ տարի ժողովրդական դերասանուհի  Մետաքսյա Սիմոնյանի ,իսկ այս տարի մեծ բանաստեղծ Վահան Տերյանին է նվիրված փառատոնը:Մասնակիցները 2 տարիքային խմբերի երեխաներ են 11-14 ,և 15-17 տարեկաններ: Յուրաքանչյուր մարզից  եզրափակիչ փուլին  6 երեխաներ  կմասնակցեն: Դեկտերմբերի առաջին կեսին արդեն հայտնի կդառնան  հաղթողների անունները: Հանրապետության 7 մարզերից ասմունքի փառատոնին արդեն մասնակցել են   8 հազար երեխաներ: Ավելի քան 30 տարի է մոռացված է ասմունքի փառատոն ասվածը։ Փառատոնի պատասխանատու քարտուղար  Մարիետա Մակարյանի խոսքերով,  նպատակ  ունեն վերականգնել այն: Եզրափակիչ փուլի մասնակիցները ընտրում էր   7 հոգուց բաղկացած ժյուրին: Ժյուրի անդամ, ժողովրդական արտիստ Գուժ Մանուկյանը  մեծ ակնկալիքներ ունի կապանցի երեխաներից :Նա շատ է կարևորում այս փառատոնը։ Ասում է  երեխաները պետք ոչ թե շարժուձևի վրա ուշադրություն դարձնեն, այլ պետք է բանաստեղծության միտքը հասցնեն հանդիսատեսին: Սյունիքից հետո փառատոնը կհյուրընկալվի Արցախում, իսկ ամենավերջում Ջավախքում, որտեղ հենց Տերյանի հայրական տանը կանցկացվի  մարզային փուլը: Իսկ փառատոնը անցկացվում է Աժ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի հովանու ներքո:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 24.11.2010 

Կգազաֆիկացվի 6 նախակրթարան

 Վերջերս Կապանի թիվ 8 նախակրթարանում շահագործման էր հանձնվել նորոգված խոհանոցը։ Նոր գազօջախներ էին նաեւ տեղադրվել, բայց գազի բացակայության պատճառով այստեղ դեռ ապավինում են էլեկտրաէներգիային։ Այսօրվանից մանկապարտեզում սկսվել են գազաֆիկացման աշխատանքները։ Ծրագիրն իրականացնում է «Դավմուր» ՍՊԸ՝ տեղական բյուջեի միջոցներով։ Որպես կանխավճար  արդեն տրամադրվել է 960 հազար դրամ։ Աշխատանքները սկսել են խողովակների մոնտաժումից։ Այսօր կավարտեն դրանց տեղադրումը, կմնա գազահաշվիչը, որը 2 օրից կստանան։ Տեղադրելու են նաեւ  գազի կարգավորիչ սարք, քանի որ միջին ճնշման օջախից են  վերցնելու երկնագույն վառելիքը։ Թիվ 8 նախակրթարանը կջեռուցեն միանգամից  3 կաթսաներ՝ յուրաքանչյուրն իր բաժնով։ Այս մեկը գազ կապահովի խահանոցում, կտաքացնի լվացքատունը, պահեստային մասն ու դահլիճը։ Մյուս երկուսն էլ մանկապարտեզի մնացած մասը։ Նախակրթարանում անհամբերությամբ են սպասում երկագույն վառելիքին, խմբասենյակները դեռ վառարաններն են տաքացնում։ Իսկ ահա գազն այստեղ մի քիչ կուշանա, այն օգտագործելու թույլտվություն պետք է ստանալ։ Մինչդեռ ձմեռը սարերի հետեւում չէ, պետք է շտապել։ «Դավմուր» ընկերության տնօրենի հավաստմամբ մինչեւ դեկտեմբերի 10-ը կավարտեն աշխատանքները։ Վերջինս հույս հայտնեց նաեւ, այդ ընթացքում գոնե մի քանի մանկապարտեզ արդեն գազով կջեռուցվեն։ Հաջորդ նախակրթարանը Կապանի թիվ 7-ն է։ Ավելացնենք, որ մինչեւ դեկտեմբերի 10-ը Կապանում կգազաֆիկացվեն 6 նախադպրոցական հաստատություններ։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 22.11.2010

Ինտերակտիվ դասընթացներ

 Կրթական տեխնոլոգիաների Ազգային կենտրոնի կողմից մշակված ծրագրի համաձայն Հայաստանի 54 դպրոցներ միացել են համացանցին: 2011թվականին նրանց կմիանան նաև Կապանի համար 8 դպրոցն ու ՀՊՃՀ-ի Կապանի վարժարանը:Կրթության Ազգային ինստիտուտի Կապանի մասնաճյուղում  2 տասնյակից ավելի ուսուցիչներ քննարկում  էին էլեկտրոնային դասընթացների առավելություններն ու թերությունները: Կապանի համար մեկ կրթահամալիրի ուսուցչուհի Անահիտ Աղագուլյանի խոսքերով, ուսուցման  նոր մեթոդը  բարձրացնում է մատուցվող դասի արդյունավետությունը:Նաև աշակերտներին է  հետաքրքրում ու ոգևորում: Իսկ կրթական կայքերից օգտվելը  մեծացնում է ուսուցիչների իրազեկվածության մակարդակը: Հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը 21 դարում անհրաժեշտություն  է: Առաջիկայում հանրապետության բոլոր դպրոցներն պետք է միանան համացանցին և կսկսեն  հառահար ուսուցման դասընթացներ: Վերապատրաստմանը մասնակցում են  ինֆորմատիկայի ուսուցիչները: Դասընթացները կտևեն մեկ շաբաթ:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 22.11.2010

Հրդեհը մարվում է

 Արդեն երրորդ օրն է, ինչ այրվում են  Սյունիքի մարզի Վարդավանք գյուղի մերձակա անտառները։ Ահազանգը փրկարար ծառություն` ստացվել է նոյեմբերի 17-ին, ժամը 21-ին։ Մոտ 5 ժամ հետո հրշեջներին հաջողվել է մարել կրակը: Սակայն, նոյեմբերի 18-ի կեսօրին, մոտավորապես, ժամը 13-ից հրդեհը կրկին բռնկվեց ու  տարածվեց։ Միայն ժամը 23-ին հաջողվեց մարել կրակը։ Այրվել է մոտ 20 հա  անտառածածկ տարածք։  Այսօր արդեն փրկարարարներին հաջողվել է մեկուսացնել հրդեհը։ Առանձին մի քանի   օջախներ էին մարվում։ Անցած օրերին այստեղ աշխատել են  50 փրկարարներ ու հրշեջներ։ Գործըկերներին օգնության են հասել նաև ոստիկանները։ Մոտ 40-50 րոպե հետո ոստիկանները արդեն միացան հրշեջներին։ Հետաքրքիր է, որ անտառից ներքև՝ բացատում մեքենաներից էին  Կապանի անտառնտեսության աշխատակիցները հետևում հրդեհաշիջմանը։  Փրակարար ծառայության  պետի ու ոստիկանության Սյունիքի մարզային վարչության պետի տեղակալի հորդորներն էլ մնացին անպատասխան։ Նրանք այդպես էլ չիջան մեքենաներից։ Ըստ Արթուր Հարությունյանի, հրդեհի բռնկման պատճառը մարդկային գործոնն է։ Անգամ վառած լուցկու մեկ հատիկն էլ կարող է տարվա այս շրջանում վնասել հեկտարներ։ Քամու միջոցով կրակը տարածվում է։ Ամեն դեպքում, վերջնական եզրահանգումը պետք է տան փորձագետները։ 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 19.11.2010

Հյուր էին «Ժառանգության» պատգամավորները 

«Ժառանգություն»  կուսակցության 2 պատգամավորներ` Զարուհի Փոստանջյանն ու Անահիտ Բախշյանը,  և նույն կուսակցության  վարչության փոխնախագահ  Ռուբեն Հակոբյանը  այսօր հանդիպեցին կապանցիների հետ: Նպատակը քաղաքացիներին հուզող հարցերին ծանոթանալն էր, և նրանց հետ  մարզում առկա խնդիրները քննարկելը: Նախապես հայտարարված ժամը մեկի փոխարեն հանդիպումը սկսվեց փոքր ինչ ուշացումով,  չնայած խոստացված ժամին պատգամավորները տեղում էին:Ուշացման պատճառը կապանցիներին սպասելն էր.  ժամը մեկին դահլիճում ընդամենը 2 հոգի կար: Ի վերջո հավաքվեցին 25 հոգի:Բացելով հանդիպումը՝  Ռուբեն Հակոբյանը  նշեց, որ պատգամավորները,  առաջին անգամ չէ որ հանդիպումներ են ունենում սյունեցիների  հետ։ Պատգամավորները ներկայացրին իրենց կարծիքները սկսած Ղարաբաղյան հակամարտությունից ու ներկայիս իշխանություների   գործունեությունից, և կոչ արեցին խնդիրների  լուծման համար համախմբվել: Ազգային ժողովում՝ «Ժառանգությունը» ընդամենը 6 պատգամավոր է ներկայացնում։   Ըստ  Ռուբեն Հակոբյանի  այդ 6 հոգին անզոր են 125-ի դեմ ու շատ որոշումներ կայացնելիս իրենց ձայնը որոշիչ չի լինում: Պատգամավորները պատասխանեցին կապանցիների հարցերին, որոնք հիմնականում սոցիալական բնույթի են, օրինակ ի՞նչու են թանկանում ապրանքատեսակները,ինչու կուսակցությունը ԱԺ-ում իրենց շահերը չի պաշտպանում: Պատգամավորները վստահեցրի, ն որ քաղաքացիների  հնչեցրած բոլոր հարցերը   ուշադրության կենտրոնում են պահում:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 19.11.2010

Ավարտվեց հուշամրցաշարը

 «Գանձասար-95» թիմի ավագ վաղամեռիկ Գևորգ Մարտիրոսյանի հիշատակին նվիրված մրցաշարում հայտավորված 12 թիմերից Կապանի համար 6 եւ 10 դպրոցների ֆուտբոլիստներին հաջողվեց դուրս գալ եզրափակիչ։ Վերջին խաղի առաջին գոլը խփեցին համար 10-ը դպրոցի մարզիկները առաջին իսկ րոպեներին։  2 խաղակեսերն էլ լարված անցան։ Ի դեպ ընդունված 40ի փոխարեն պատանիները  խաղում էին 25-ական րոպե։ Անհանգիստ էին նաեւ մարզիչները. Ամեն կերպ փորձում էին օգնել իրենց ֆուտբոլիստներին, խորհուրդներ տալիս նույնիսկ գոռալով։ Գրեթե ողջ առաջին խաղակեսում համար 6 դպրոցի մարզիկները պաշարել էին իրենց հակառակորդի տուգանային հրապարակը։ Ջանքերն արդարացան 2-րդ-ի ժամանակ։ Խաղն ավարտվեց 1,1 հաշվով։ Հաղթողը որոշվեց 11 մետրանոց տուգանային հարվածներով։ 5-4 հաշվով 1-ին տեղ գրավեց համար 10-ը դպրոցի թիմը։ Իր հետեւում թողնելով համար 6ի, երրորդ տեղում էլ Քաջարանի «Գանձասար-2» թիմերին։ Հաղթողները  եւ աչքի ընկած մարզիկները ստացան մրցանակներ եւ հուշանվերներ։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 19.11.2010.

Տրվել է 17 սերտիֆիկատ

 «Ագարակ Թեստ» ընկերությունը Սյունիքի և Վայոց Ձորի մարզերում միակ կազմակերպությունն է, որ զբաղվում է արտադրանքի ու ծառայությունների սերտիֆիկացման գործընթացով։ Տարվա ընթացքում ընկերությունը մոտ 17 սերտիֆիկատ է տվել։ Սերտիֆիկացվել են պանրի, անձեռոցիկի արտադրություններ, ինչպես նաև ռեստորանների, ճաշարանների, նախաճարանների, գեղեցկության սրահների գործունեություն։ Կառավարության որոշմամբ պարտադիր սերտիֆիկացման ենթակա են մանկապարտեզների խոհանոցները։ Վայոց Ձորի և Սյունիքի մարզերում այդ հարցը լուծվել է։ Սերտիֆիկացվել են նաև դպրոցների ճաշարանները։ Սակայն ընկերության տնօրեն Սեդա Արզումանյանի խոսքով կան հասարակական սննդի օբյեկտներ, որոնք  գուցեև կասկածելի մթերքներ ու հեղուկներ են  օգտագործում։ Մասնավորապես, Կապանի Հ,Ավետիսյան փողոցի  գետափնյա օբյեկտները չունեն սերտիֆիկատներ։ Դրանցից միայն մեկ անհատ ձեռներեց է սերտիֆակացրել իր  գործունեությունը։ Զրուցակցիս խոսքով, քաղաքի այդ հատվածի  սննդի կետերից օգտվող սպառողը ապահովագրված չէ թունավորումից։ Տիկին Արզումանյանի խոսքով, սպառողը պետք է առաջին հերթին պահանջի սերտիֆիկատը։ «Ագարակ Թեստը» լիազորություն չունի արգելելու նման կառույցների աշխատանքը։ Դա միայն իրավասու է անելու ՀՀ գյուղնախարարության սննդամթերքի անվտանգության ու անասնաբուժական պետական տեսչությունը։ Տիկին Արզումանյանը փորձել է համապատասխան կառույցի ուշադրությունը հրավիրել խնդրի վրա, բայց պատասխանել են, որ վերադասից նման հրահանգ չունեն։ Սերտիֆիկացումը կատարավում է 3 տարով, ընկերությունը տարեկան մեկ անգամ իրավունք ունի ստուգել սերտիֆիկացված ընկերությանը։ Ի դեպ, սերտիֆիկացման գործառույթը պարատդիր չէ, ծառայություն մատուցողը, ապրանք ներկրողն ու արտահանողը իրենք պետք է դիմեն  համապատասխան սերտիֆկատի համար։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 18.11.2010

Շախմատային շաբաթ

 Մեկնարկը տրված է. յուրաքանչյուր դպրոցական ունի 15 րոպե իր մրցակցին հաղթելու համար։ Մարզկենտրոնում  այսօր անցկացվեց դպրոցական շախմատի 5-րդ  օլիմպիադայի թիմային մրցախաղի 2-րդ փուլը։ Կապանի տարածաշրջանի 15 դպրոցների աշակերտներ իրենց շախմատային ունակություններն էին եկել ստուգելու։ Խաղում էին արագ շախմատ՝ 6 մրցափուլով։ ՖԻԴԵԻ կանոնակարգով էին առաջնորդվում։ Յուրաքանչյուր հաղթանակ 2 միավոր էր գնահատվում, ոչ ոքին՝ 1, պարտությունը` 0։ Թիմերը նախօրոք պատրաստվել էին, լրջությամբ են վերաբերվում նման մրցախաղերին։ Կապանի թիվ 1 դպրոցի մանակիցները 1-ին մրցափուլում 2 հաղթանակ, 1 ոչ ոքի եւ 1 պարտություն են գրանցել։ Մրցակիցները թույլ չեն։ Շատերի համար դժվար է արագ շախմատ խաղալը, իսկ ահա մրցանակակիր թիմերը հավասար միավորներ հավաքելու դեպքում ստիպված կլինեն արդեն կայծակնային մրցամարտում որոշել հաղթողին։ Թիվ 2 ավագ դպրոցը ներկայացնող Արթուրը նախընտրում է դասական ձեւը, չնայած այս մեկում էլ հաջողություններ է ունենում։ Շախմատային շաբաթը մարզում սկսել է նոյեմբերի 16-ին Ագարակ քաղաքում։ Մրցախաղն անցկացվել է նաեւ Մեղրիում, մինչեւ ամսի 21-ն էլ մյուս քաղաքներում կկայանա։ Օրվա վերջում Կապանում հայտնի դարձավ հաղթողը՝ թիվ 9 ավագ դպրոցի թիմը։ Իսկ մարզային 3-րդ փուլը կկայանա 2011թ-ի  մարտի 25-ին։

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 18.11.2010

Վերջին մեկուկես ամսում Սիսիանի տարածաշրջանի Բարձրավան գյուղում 2800 հավ է սատկել: Գյուղապետ Դրաստամատ Նավասարդյանի խոսքով, գյուղում այժմ հավ չկա։ Վնասները արձանագրվել և ներկայացվել են Սյունիքի մարզպետարան: Փոխհատուցման մասին խոսք լինել դեռ չի կարող: Անասնաբույժների եզրակացությամբ՝ գյուղում կեղծ ժանտախտ էր: Դա տեղաճարակ էր, բայց վարակը հիմա էլ փոխանցվել է հարևան Շաղատ գյուղ: Կեղծ ժանտախտի դեմ պատվաստանյութ չի վաճառվում: Նախկինում պատվաստումը պետպատվերի շրջանակներում էր, 2010 թվից դա հանվել է: Ներկրողները պատվաստանյութը բերում են միայն հատուկ պատվերի դեպքում` հավաբուծական մեծ տնտեսությունների համար: Գյուղացիները հույսն Աստծո վրա են դրել, իսկ անասնաբույժներին ուրիշ բան չի մնում, քան խորհուրդ տալ, որ սատկած թռչունները ոչ թե գետը նետեն, այլ թաղեն հողի մեջ: Վերջին տարբերակը ավելի հարմար է վարակի տարածումից խուսափելու համար: Չի բացառվում, որ տեղաճարակը հյուր գնա նաև հարևան գյուղեր, ինչու չէ՝ տարածվի ողջ մարզում: Սա պետք է մտահոգի պաշտոնատար  անձանց։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 17.11.2010

Լուսանկարները՝ Արմեն Հովակիմյանի

Բյուջեն սոցիալական էր

 2010 թվականը մոտենում է ավարտին: Այս տարվա բյուջեն ութ հարյուր քառասուներկու միլիոն երկու  հարյուր տասներկու հազար դրամ է, բայց  տարվա ընթացքում կատարված փոփոխությունների հետևանքով եկամուտների մասով ավելացավ դառնալով   ութ հարյուր վաթսուներկու  միլիոն վեց հարյուր երեսուն հազար դրամ: Ավելացումները  տնտեսվարող սուբյեկների հարկային պարտավորությունների ժամանակին կատարելու հետ են  կապված: Քաղաքապետարանի ֆինանսաբյուջետային  բաժնի պետ Կարեն Հովհաննիսյանի բնորոշմամբ 2010թ-ի բյուջեն սոցիալական ուղղվածություն ունի:Իսկ  հիմնական ոլորտները որտեղ ուղղվել  են  տեղական բյուջեի գումարները  քաղաքապետարանի ենթակայության հիմնարկ ձեռնարկություններն են` նախակրթարանները, երաժշտական դպրոցները: Տեղական բյուջեի միջոցներով նորոգվել են տանիքներ, երկու թաղամասերում կառուցվել են խաղահրապարակներ և մի շարք այլ ծրագրեր են կատարվել: 2010թվականին հաջողվել է մարել նախկին տարիներից մնացած պարտքերի մի մասը:Կապիտալ ծախսերի համար հատկացվել է հարյուր տասնութ միլիոն ութ հարյուր քառասուն հազար դրամ: Տեղական բյուջեից նաև համայնքը ներդրում է ունեցել վարձրատրվող հասարակական աշխատաքքներ ծրագրում: 2011 թ. տեղական բյուջեն դեռ չի ձևավորվել: Հավանաբար,  այն էապես չի տարբերվի 2010թ-ից՝ հավաստիացնում ֆինանսաբյուջետային  բաժնի պետը:

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 17.11.2010

Կտակ թե նվիրատվություն։ Ո՞րն է նպատակահարմար։ Շատ-շատերն են այս հարցով դիմում նոտարական գրասենյակներին։ «Կապան» տարածքային նոտարական գրասենյակի նոտար Վիենա Հայրապետյանի խոսքով, նախ պետք տարբերել նվիրատվությունն ու կտակը,  հետո որոշել՝ ո՞րն է նախընտրելի։ Նվիրատվությունից հետո նվիրատուն այլևս կապ չունի գույքի հետ, իսկ կտակարարը կարող է փոխել կտակը։ Օրենքով սահմանափակումներ չկան,  կտակարարը նույնիսկ մի  քանի անգամ կարող է փոխել կտակը։ Նրա մահից հետո ուժի մեջ է մտնում վերջին կտակը, որով անվավեր են ճանաչվում նախկինում եղած բոլոր կտակները։ Տիկին Հայրապետյանի խոսքով,  քաղաքացիների մեջ այն թյուր կարծիքն է տարածվել, թե կտակի բացակայության դեպքում  գույքը անցնում է այլ անձանց կամ մնում է պետությանը։ Անժառանգության դեպքում է գույքը մնում համապատխան ատյանների տրամադրության տակ։ Ասել  է թե կտակի բացակայության դեպքում գործում է ժառանգության կարգը։ Լինում են դեպքեր, երբ մահամերձ հիվանդի հարազատները տեղեկացնում են, որ կտակարարը ցանկանում  է փոխել կտակը։ Այս դեպքում նոտարը պետք է ընդառաջի ու գործարքը կատարի գրասենյակից դուրս՝ կտակարարի գտնվելու վայրում։ Սակայն, սա, ըստ նոտարի  միայն այն դեպքում երբ կտակարարը գործունակ է, այսինքն չի կորցրել մտածելու, խոսելու ունակությունները։ Սյունիքի մարզի շահերի պաշտպանության  և աջակցության կենտրոնի համակարգող Արշավիր Խալափյանը այլ կարծիքի է։ Նրա  խոսքով,  քաղաքացիներից մեկը մահամերձ էր, բայց նոտարը  չգիտես ինչու, չի կատարել կտակարարի ցանկությունը չի  փոխել դռեևս 1996թ-ին արված  կտակը։ Ըստ Արշավիր Խալափյանի՝ խախտվել է քաղաքացու  սահմանադրական իրավունքը։ Կապանի տարածքային նոտարի խոսքով, կտակը գաղտնի գործարք է, ոչ մեկը իրավունք չունի իմանալու այդ մասին և բռնանալու կտակարարի կամքի վրա, նույնիսկ այն պարագայում, երբ քաղաքացին վերջին շնչում է ու համարյա անգիտակից է։ «Եթե մտնում է որևէ մեկը ու ասում, որ կտակարարը մահամերձ է, ու ցանկանում է փոխել կտակը, ի՞նչ եք կարծում, դա իրավական ո՞ւժ կունենա։ Նոտարը պետք է հարցեր տա կտակարարին, ու եթե նա անգործունակ չէ, ապա կտակը չի փոխվում»,-ասում է Վ. Հայրապետյանը՝ ավելացնելով, որ փաստաբանն էլ իրավունք չունի դիմելու փոխել կտակը։  Կապանի տարածքային նոտարը նաև հորդորում է ժառանգատուի մահից հետո 6 ամսվա ընթացքում ներկայանալ նոտարական գրասենյակ ու կատարել գործարքը։ Հակառակ դեպքում, պետք է դիմել դատարան։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 17.11.2010

Արտոնագրման գործընթացը սկսված է

  Կառավարության որոշմամբ այս տարի բոլոր հանրակրթական դպրոցները պետք է  արտոնագրվեն։ Սյունիքի կրթօջախներում գործընթացն արդեն սկսվել է։ Արտոնագրման համար բոլոր հաստատությունները նոր կանոնադրություն պետք է ունենան։ Սա կարեւոր նախապայման է։ Տնօրենների խոսքերով ամեն ինչ իր հունով է։ Նոր կանոնադրությունը մարզպետի հաստատումից հետո գրանցվում է պետռեգիստրում, այնուհետեւ կրթօջախի մյուս փաստաթղթերի հետ ներկայացվում  կրթության եւ գիտության նախարարության արտոնագրման բաժին։ Գործընթացի նպատակն է օրինականացնել հանրակրթական դպրոցների գործունեությունը։   Մարզպետարանի կրթության, մշակույթի եւ սպորտի վարչության պետ Լյուդվիգ Հարությունյանի հավաստմամբ մինչեւ դեկտեմբերի կեսերը մարզի թե ՜գյուղական, թե՜ քաղաքային դպրոցները արտոնագրված կլինեն։ Այնուհետեւ սկսվելու է տնօրենների վերապատրաստումը։ Արդեն հայտնի է  ընթացակարգը։ Յուրաքանչյուր տնօրեն պետք է հանձնի քննություն՝ պատասխանելով 800 հարցի։ Դրանք հիմնականում կրթությանն են վերաբերում, ներառում են  նաեւ սահմանադրությունն ու մի շարք օրենքներ։ Կապանցի տնօրենները սա պարտադիր պայման են համարում. Կրթօջախի ղեկավարը պետք է բազմակողմանի զարգացած լինի։ Եթե  արտոնագրումը սկսվեր անցած տարի, ապա դրան կմասնակցեին  նաեւ Շրվենանցի եւ Բարգուշատի դպրոցները։ Այսօր դրանք չեն գործում։ Գյուղերում աշակերտների թիվը խիստ պակասել է։ Իսկ այդ շենքերի ճակատագիրը դեռ որոշված չէ։ Այն կամ համայնքի սեփականություն կդառնա կամ կհանձնվի գույքի կառավարման նախարարությանը։ 

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 16.11.2010

Կդառնա Սյունիքի պատմության թանգարան

 19-20-րդ դարասկզբի Սյունիքի պատմությանը  նշանավոր մարդկանց   վերաբերող եզակի վավերագրերը, անձնական իրերը ,լուսանկարները Կապանի երկրագիտական թանգարանի արխիվը համալրել են մի քանի ամիս առաջ: Բոլորն էլ բնօրինակներ են:100-ից ավելի վավերագրերը թանգարանում աչքի լույսի պես են պահպանում,վերծանվում են, հետագայում գիրք կտպագրվի:Վերջին գտածոներից Գրիշա Սմբատյանը առանձնացնում է Շուշի ռեալական դպրոցի շրջանավարտ Վաղարշակ Մելիք- Քարամյանի ատեստատը: Նա եղել է Կապանի հեղկոմի առաջին նախագահը և հայդուկապետ Յենոք Կալերեցու  լուսանկարները անձնագիրը: Կալերեցուն ուղղված նամակներից մեկը արդեն վերծանվել է: Վավերագրերում կան  հայ-թաթարական բախումներին, արևմտահայ  ֆիդայական շարժմանը   մասնակցած նշանավոր մարդկանց ուղղված նամակներ: Օրինակ Հովհաննես Պարոնյանի ժողովրդի մեջ հայտնի Յապոնի նամակը ուղղված  Սմբատ Մելիք Ստեփանյանին: Վավերագրերը թանգարանի հարստությունն են, իսկ  հնագիտական նմուշները հպարտությունը:14 հազար հնագիտական արժեքները ցավոք  սրտի հիմա կոնսերվացվել են  և չեն ցուցադրվում:Դրանցից 70-ը Երևանի հնագիտության և ազգագրության ինստիստուտի կողմից եզակի նմուշներ են ճանաչվել: Շենքային  անմխիթար պայմանները առայժմ թույլ չեն տալիս հասարակությանը տեսնել դրանք: Երկուսուկես տարի է երկրագիտական թանգարանը տեղափոխվել է նոր շենք, բայց երկհարկանի կառույցի հիմնանորոգումը անընդհատ ձգձգվում է Այս տարի պետբյուջեից 80 միլիոն դրամ է հատկացվել, իսկ Կապանի  համայնքի ավագանու վերջին նիստում որոշում կայացվեց շենքին մերձակա  մեկ այլ տարածք   հատկացնել թանգարանին: Թանգարանը չունի նաև գլխավոր մուտք: Գրիշա Սմբատյանի խոսքերով մտադիր են ձևավորել այն:Նախկինում հյուրի կարգավիճակով էին ելումուտ անում:Անելիքներ շատ կան՝ նշում է երկրագիտական թանգարանի տնօրենը: Բայց այստեղ պահպանվող եզակի նմուշները ու նոր գտածոները  թույլ են տալիս լավատես լինել: Գրիշա Սմբատյանի խոսքերով հավակնում են դառնալ Սյունիքի պատմության թանգարան:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 16.11.2010

ՇՊԱԿ-ը պայքարելու է

 Սյունիքի մարզի շահերի պաշտպանության  և աջակցության կենտրոնի համակարգող Արշավիր Խալափյանի խոսքով, երկու ամսվա ընթացքում ստացվել է 110 դիմում, որից միայն 9-ն էին կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակողները։ Մյուսները  վերաբերում են մարդու իրավունքների խախտմանը։ Չկա որևէ բողոք, որին ընթացք չտրվի, ասում է զրուցակիցս։ Այլ բան է՝ հարցի վերջնական լուծման հասնելը։ Սյունիքում հատկապես շատ է խախտվում «Տեղեկատվություն ազատության մասին» օրենքը։ Քաղաքացիները չեն կարողանում պատկան մարմիններից ստանալ անհրաժետտ տեղեկություններ։ Կենտրոնը ոչ միայն դասընթացներ-վարժանքներ է կազմակերպելու, այլև գործնական քայլերի է դիմելու՚։ Մասնավորապես դիմելու են դատարան։ Արշավիր Խալափյանը ուրանի հանքերի հնարավոր շահագործման գործընթացում էլ է  կոոռուպցիոն ռիսկեր տեսնում։ Կենտրոնը ուշադրություն է դաձնելու ոչ միայն այս խնդրին, այլ մարդու առողջությանը վտանգող բոլոր ծրագրերին։ Օրակարգում է Շահումյանի բաց հանքի շահագործման հարցը։ Ըստ Ա. Խալափյանի ցանկը երկար է ու ոչինչ չի անտեսվելու։ 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 16.11.2010

Հուցամրցաշար

 Երեկ Կապանում մեկնարկեց «Գանձասար-95» թիմի ավագ, 2000թ-ի Հայաստանի պատանիների լավագույն ֆուտբոլիստ վաղամեռիկ Գևորգ Մարտիրոսյանի հիշատակին նվիրված մրցաշարը։  Մասնակցության հայտ է ներկայացրել 12 թիմ՝10-ը  Կապանի դպրոցներից, 2-ը՝  Քաջարանի «Գանձասար» մարզական ակումբից։  Մանկապատենական թիմերի համար սա նաև առիթ է խաղադաշտին ծանոթանալու։ Ճիշտ է, բոլորը ֆուտբոլ խաղում են իրենց բակերում, բայց մեծ դաշտը, ըստ մասնագետների ուրիշ հաճույք է։ Մրցաշարը կտևի մինչև նոյեմբերի 19-ը։  Ամեն օր իրենց ուժերն են չափում 6 թիմեր։ ՚»Գանձասար» Ֆ/Ա-ի տնօրինությունը հաղթող թիմերի, ինչպես նաև լավագույն խաղացողների համար մրցանակներ է նախատեսել։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 16.11.2010

Ճգնաժամը հաղթահարված է

 Ճգնաժամի պայմաններում Սյունիքում ամենաշատը տուժել էր հանքաարդյունաբերությունը. Աշխատակիցների կրճատումներ, աշխատավարձերի իջեցում, գործադուլներ։ «Այս ամենն արդեն հետում է»,- մարզում իր պաշտոնական մեկօրյա այցի արդյունքում նշեց էներգետիկայի եւ բնական աշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանը։ Այդ ընթացքում հանդիպումներ է ունեցել Ագարակում եւ Քաջարանում, օրվա  վերջում էլ առանձնազրույց է ունեցել «Դինո գոլդ մայնինգ քամփնիի»  ղեկավարության հետ։ Իսկ այցի նպատակը մեկն էր. ինչպես են հաղթահարել ճգնաժամը մարզի 3 խոշոր հանքաարդյունբերական ձեռնարկությունները, ինչպիսի՞ զարգացումներ են սպասվում, գալիք տարում ի՞նչ ծրագրեր ունեն։ Նախարարի համար արդյունքները գոհացուցիչ են։ Լեռնահանքային 3 ընկերություններն էլ նախարարի գնահատմամբ կարողանում են լուծել առօրյա հոգսերը, այժմ պետք է օգտագործել ողջ ներուժը ավելի գոհացուցիչ արդյունքներ գրանցելու համար։ Առանձնացրերց հատկապես Զանգեզուրի պղնձամոլեբդինային կոմբինատը։  Իր անելիքների առաջին էտապը ձեռնարկությունն արդեն ավարտել է, իսկ երկուսը շատ ավելի շուտ կամփոփեն։  Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նախարարը ոլորտին առնչվող մի շարք հարցեր էլ քննարկեց. Մասնավորապես, Կապանի էներգամատակարարման խնդիրը բարձրացվեց։ «Սա այն ոլորտն է, երբ սկսում ենք ոչ թե ներքեւից, այլեւ համակարգի վերեւից.110 վոլտից.17 խոշոր ենթակայաններ արդեն հզորացվել են»,-ասաց նախարարը։ Այս խնդիրը ոչ միայն Հայաստանին է բնորոշ է, այլեւ  Խորհրդային Միության նախկին հանրապետություններին։ Խնդրին արագ լուծում տալը ուղեկցվելու է սակագների թանկացմամբ, որից եւ խուսափում են։ Ի դեպ, նախարարի խոսքերով կառավարությունը այժմ բանակցություններ է վարում գազի գնի շուրջ։ «Անելիքներ շատ ունենք։ Եթե ասենք ամեն ինչ լավ է, խնդիրներ չունենք, այդտեղ կյանքը կավարտվի....»,- նշում է Արմեն Մովսիսյանը։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 15.11.2010

Լեհաստանը՝ Շիկահողին

 Հայաստանում Լեհաստանի արտակարգ  ու լիազոր դեսպան Զդիսլավ Ռաչինսկին Սյունիքի մարզպետի հետ հանդիպմանը անդրադառնալով  հայ-լեհական հարաբերություններին, ընդգծեց, որ ընթացիկ տարին կարելի է հաջողված համարել երկու երկրների համար: Եկող տարի Հայաստանի  նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրավերով սպասվում է Լեհաստանի նախագահի պաշտոնական այցը Հայաստան։ Սրանով  նոր էջ կբացվի երկու երկրների հարաբերություններում: Ըստ Զդիսլավ Ռաչինսկու,  մինչ այժմ իրականացված ծրագրերն այնքան էլ ծավալուն չեն, դրանք պետք է համարել որպես այցեքարտ` Հայաստանին ներկայանալու համար: Դեսպանի խնդրանքով մարզպետն անդրադարձավ մարզի լեռնահանքային արդյունաբերական ձեռնարկությունների արտադրական ցուցանիշներն, նշելով, որ նրանք արդեն հաղթահարել են տնտեսական ճգնաժամի հետեւանքները եւ աշխատում են 2008թ-ի արտադրական ծավալներին համապատասխան: Որպես համագործակցության ոլորտ մարզպետն առանձնացրեց գյուղատնտեսությունը, հանքարդյունաբերությւոնը եւ տրիկոտաժի արտադրությունը։ Ըստ մարզպետի, Կապանի տրկոտաժի ֆաբրիկան հնարավոր է վերագործակել։ Սա նաև կանանց կապահովվի աշխաատեղերով։ դեսպանը ցանկություն հայտնեց լինել Տաթևում, օգտվել աշխարհի ամենաերկար ճոպանուղուց։ Մինչ Տաթև այցելելը, դեսպանը եղավ Շիկահողում, մասնակցեց գյուղի ջրագծի բացման արարողությանը։ Գյուղի մուտքի մոտ հյուրերին շիկահողցիները աղուհացով դիմավորեցին։ Դպրոցականները` հնչեցրին Հայաստանի օրհներգը։ Հյուրերի առաջարկությամբ մոտ   300մ ոտքով քայլելուց հետո ջրի փականների  խորհդանշական բացման պատիվը տրվեց  Սյունիքի մարզպետին ու դեսպանին։ Նորակառույց ջրագծի երկարությունը 2,8կմ է: Կառուցման աշխատանքները սկսվել են այս տարվա սեպտեմբերի 1-ից: Իրականացված ծրագրի արժեքը 6,5 մլն դրամ է: Շինարարությունն իրականացրել է»ՙԱշարա՚» ՍՊԸ-ն: Մինչ նոր ջրագծի կառուցումը Շիկահողում խմելու ջուր եղել է իր ներքին ցանցով, որը չի բավականացրել 220 բնակիչ ունեցող համայնքին։ Սյունիքի մարզպետի խոսքով, եթե մի համայնքում ջուր է լինում, ապա արտագաղթը բացառվում է։ Շիկահող եւ Վերին  Խոտանան համայնքների զարգացմանն աջակցություն ցույց տալու համար Լեհաստանի դեսպանը պարգեւատրվեց Սյունիքի մարզպետի պատվոգրով: Իսկ Շիկահողի եւ Վ.Խոտանան գյուղերի բնակիչների անունից երախտագիտության նամակներ հանձնվեցին  դեսպանին։  Ի դեպ, Վ. Խոտանան գյուղին Լեհաստանի կառավարությունը տրամադրել է գյուղտեխնիկա:

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 15.11.2010

Նորակառույց դպրոց Եղեգում

 Եղեգի  հին ու նոր դպրոցների  շենքերը  իրար հետ չի կարելի համեմատել: Ընդամենը մեկ տարի առաջ դպրոցականները  պարապմունքները անցկացնում էին կիսավեր շենքում ,դասերի ժամանակ էլ  ուշքն ու միտք ոչ թե դասն էր, այլ   քանդված առաստաղը: Հիմա պատկերը բոլորովին այլ է. կահավորված անհրաժեշտ  գրենական պիտույքներով,մաքուր ու  կոկիկ դասասենյակները ամեն օր դպրոց  են բերում սահմանամերձ գյուղում ապրող 34 աշակերտներին: Երեք տարի առաջ պետբյուջեի միջոցներով հին դպրոցի հարևանությամբ  սկսվեց  կառուցվել նորը: Երկհարկանի շենքը նախատեսված է 100 աշակերտների համար,  թվի ավելացման միտում  կա ասում է տնօրենը:Այս դպրոցում սովորելու են գալիս նաև հարակից երեք գյուղերի երեխաները: Դպրոցը մեծ  նշանակություն ունի գյուղի համար: Նոր շենքի կառուցումով շատերը հրաժարվեցին քաղաք տեղափոխվելուց ,ոգևորել են  թե աշխատակազմը, թե երեխաները,իսկ  ուսումնական գործընթացը նոր շունչ է առել: Դպրոցի նախամուտքին  ծիծեռնակի բույն կա: Հենց այս թռչուներն են առաջինը բնավորվել նորակառույց շենքում: Ուսումնական մասնաշենքից  բացի,հիմա ընթացքի մեջ է մարզադահլիճի կառուցումը: Շինարարները նախատեսում են մինչև նոյեմբեր 25-ը  ավարտել  ամբողջ գործը: Աշխղեկի խոսքերով,   որակին մեծ ուշադրություն են դարձնում  ու ամեն մի մանրուք հաշվի են առնում: Մոտալուտ ձմեռը դպրոցին չի անհանգստացնում:Կառուցվել է  կաթսայատուն: Մտադիր են   ջեռուցել  դիզվառելիքով:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 15.11.2010

«Գանձասարը» 6-րդ տեղում է

Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության վերջին՝ 19-րդ մրցափուլում «Գանձասարը» սեփական հարկի տակ ընդունել էր Երևանի «Իմպուլսին»։ Առաջին խաղակեսը անցավ դաշտի տերերի առավելությամբ, բայց չհաջողվեց բացել խաղի հաշիվը։ Երկրորդ խաղակեսում «Իմպուլսի» խաղաոճն էլ փոխվեց, ու սկսեցին գրոհել։ Ի դեպ, ՚՚»Գանձասարը» աչքի ընկավ կոշտ խաղաոճով ու 2 ֆուտբոլիստներ դեղին քարտ ստացան։ Իսկ երկրորդ խաղակեսի վերջին 15րոպեն «Գանձասարը» ստիպված էր խաղալ  10 հոգով։  Դաշտից հեռացվեց Դավիթ Խանիաշվիլին։ Առաջին անգամ Կապանում խաղը դատում էին  գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչները։ Ըստ ֆուտբոլիստների ու մարզիչների, կին-մրցավարների ներկայությունը փոքր-ինչ զսպում է կրքերը։  Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանը, ով հետևում էր խաղին, ասաց, որ երիտասարդ մրցավարներից  գոհ է։ Երկրորդ խաղակեսում գլխավոր մրացավար Նելլի Ստեփանյանը Իմպուլսի դարպասին նշանակեց 11 մետրանոց տուգանային հարված, որն անվրեպ իրացրեց Արթուր Քոչարյանը։ Խաղը չնայած ավարտվեց կապանցիների հաղթանակով, սակայն «Գանձասար» Ֆ/Ա-ի նախագահ, ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Մաքսիմ Հակոբյանը այնքան էլ բավարար չի համարում թիմի արդյունքները։ «Գանձասարը» անելիքներ շատ ունի՝ համոզված է Մ. Հակոբյանը։ «Իմպուլսի» գլխավոր մարզիչ Արմեն Գյույբուդաղյանցն էլ դժվարացավ ասել, թե ինչու իր թիմը  լավ չխաղաց. Գու՞ցե նրանից էր, որ խաղի հաշիվը չէր ազդի մրցանակային աղյուսակի վրա: «Գանձասարի» գլխավոր մարզչիչ Ալբերտ Սարգսյանի խոսքով էլ, մի քանի օրից ակումբում կքննարկվի անցած մրցաշրջանի արդյունքները։ Առաջիկայում լարված առաջնությունից հետո դեռ հանգստանալու են։ Խաղի վերջում «Գանաձասարի» ու «Իմպուլսի» ավագները իջեցրին  ՀՀ և ֆուտբոլի ֆեդերացիայի դրոշները։ Այսպիսով, «Գանձասարը»  մրցաշրջանը ավարտեց 6-րդ տեղով։  

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 15.11.2010

«Գանձասարը»՝ 6-րդ հորիզոնականում

 Ավարտվեց Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության բարձրագույն խմբի առաջնությունը։ Վերջին տուրում Կապանի «Գանձասարը» սեփական հարկի տակ 1։0 հաշվով հաղթեց Երևանի «Իմպուլս»-ին։ Սակայն հաղթանակը ոչինչ չփոխեց մրցանակային աղյուսակում։ «Գանձասարը» 6-րդ հորիզոնականում է։ Մրցաշրջանի վերջին խաղին մասնակցեցին ՀՖՖ նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանը և «Գանձասար» Ֆ/Ա նախգահ Մաքսիմ Հակոբյանը։ Առաջին անգամ խաղի մրցավարները գեղեցիկ սեռի ներկայացուցիչներ էին։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 14.11.2010

Նախարարը հորդորում է խուճապի չմատնվել

 Աշխատանքային այցով Սյունիքում էր էներգետիկայի եւ բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանը։ Այցելության նպատակն էր ծանոթանալ մարզի հանքաարդյունաբերական խոշոր ձեռնարկությունների գործունեությանը,  ձեռք բերված արդյունքներին, գալիք տարվա ծրագրերին։ Մինչ այդ գործնական հանդիպումներ են տեղի ունեցել Ագարակում, Քաջարանում եւ Կապանում։ Այս մասին, նաեւ քաղաքի էլեկտրամատակարարման, եւ ամենակարեւորը ուրանի թեմայի շուրջ «Դինո գոլդ մայնինգ քամփնի»-ում նախարարը զրուցեց լրագրողների հետ։ Երեկվա ցույցը, ինչպես նաեւ հակաուրանյան շարժումը նախարարը որոշ քաղաքական գործիչների ձեռքի գործն է համարում։ «Որոշ քաղաքական գործիչներ իրենց PR են անում: Ուրանը կամ ցանկացած մետաղ շահագործելու համար պետք է իմանալ ինչ պաշարներ կան, արդյունաբերական նշանակություն ունեն թե ոչ, ներդրումներ արժեն, թե ոչ, ինչ միացություններ են.: Նման ինֆորմացիայի չենք տիրապետում»,-ասաց նախարարը։ Ճիշտ է խորհրդային տարիներին որոշ հետազոտություններ արվել են, սակայն դրանք ընդամենը ուրանի երեւակումներ են եղել,  կառավարությունում հստակ տեղեկատվություն չունեն պաշար կա, թե  ոչ։ Նվազագույնը 2 տարի է անհրաժեշտ, պարզելու ուրանի առկայությունը։ Դրանից հետո եւս 5 տարի՝ որոշելու ինչ տեխնոլոգիաներ կկիրառվեն ուրանը արդյունահանելու  համար։ Այն հարցին, ինչպես կվարվեն ուրանի պաշարները հայտնաբերելուց հետո, Արմեն Մովսիսյանի պատասխանը միանշանակ է. «Առաջին հերթին էկոլոգիական տեսանկյունից ենք նայելու։ Հետո էլ ոչ մի երկիր այնպիսի քայլ չի անի, որ որ բերի կործանման նույնը եւ մենք»,-ասաց Ա. Մովսիսյանը։ Նախարարը  հորդորում  է խուճապի  չմատնվել, ժողովուրդը ամեն  դեպքում  չի  տուժելու։  

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 12.11.2010

Հակաուրանյան պայքարը ազնիվ պայքար է

 Մինչև օրս  Սյունիքում ուրանի հանքերի շահագործման դեմ հավաքվել է մոտ 11 հազար ստորագրություն։ Ստորագրահավաքը շարունակվում է, ու երեկ Կապանում կայացած հանրահավաքը պարզեց, որ բազմահազար սյունեցիներ դեմ են հանքերի շահագործմանը։ Ըստ կազմակերպիչներ՝ի  հակարուանյան շարժումը գործնական փուլ մտավ։ Այսուհետ պարբերաբար հանրահավաքներ կկազկամերպվեն։ Բացելով հավաքը՝ փաստաբան Արշավիր Խալափյանը մեկ անգամ ևս հիշեցրեց, որ այս շարժումը քաղաքական չէ, զուտ բնապահպանական է։ «Ազատամարտ» կոմիտեի նախագահ Խորեն Հարությունյանի խոսքով չի կարելի ձեռքերը ծալած նստել; Սյունիքի մարզպետի տեղակալ Վաչե Գրիգորյանը հայտարարեց  որ «մարզային իշխանությունը կապանցիների, սյունեցիների կողքին է»։ Հանրահավաքում  ելույթ ունեցողները դատապարտեցին ծրագիրը: «Սարդարապատ» շարժման ներկայացուցիչ, ռեժիսոր Տիգրան Խզմալյանի խոսքով, ինքը եկել էր, որ մասնակցի հայոց պատմության նորագույն էջի կերտմանը: Կապանցիները իրենց խոսքում մեկ անգամ ևս շեշտեցին, որ  թույլ չեն տա Սյունիքը դատարկել: ԱԺ պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանին նախաձեռնողները սկզբում չթույլատրեցին ելույթ ունենալ։։ Միայն մասնակիցների հորդորով  պատգամավորին խոսափող տրամադրվեց։  Այսօր հանրահավաքի կազմակերպիչները տարածել են հայտարարություն, ըստ որի,  «իրենց հասած  տեղեկություններով պատգամավորը Երևանում հայտարարություններ էր անում իր կողմից Կապանում հանրահավաք կազմակերպելու մասին։  «Մեր ամենօրյա աշխատանքի շնորհիվ է, որ մենք կարողացանք այսքան հասունացնել  խնդիրը և դեռ ավելի կհասունացնենք, բայց մեզ համար անընդունելի է, որ մեր կատարած աշխատանքը վերագրեին որևէ մեկին  և մեզ գործիք դարձնեն։ Մենք թույլ չենք տա ոչ մի քաղաքական ուժի շահարկել այս հարցը և ղեկավարել մեզ, քանի որ մեր պայքարը ազնիվ է։ Հանրահավաքներ կկազմակերպենք այնքան, մինչև կառավարությունը կասեցնի այս գործընթացը»,-ասված է հայտարարության մեջ։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 12.11.2010

Սյունիքի մարզ  այցելած Հայաստանում Գերմանիայի  դեսպանը    հատկապես կարևորում է Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի դերը, ինչպես տարածաշրջանի, այնպես էլ հանրապետության համար՝ նշելով որ խոշոր հարկատուներից մեկն է  ու լուծում է  սոցիալական խնդիր։ Մասնավորապես,   մի քանի հազար մարդկանց ապահովելով մշտական աշխատանքով: Հանքարդյունաբերությունը   Հայաստանի շարժիչ ոլորտներից է, իսկ տեղում արդյունաբերական հսկայի գործունեությանը ծանոթանալով եզրակացրեց՝ ինքը լավատեսությամբ է նայում ձեռնարկության հետագա ծրագրերին: Ինչպես է կորզվում հանքաքարը,վերամշակվում, իրացվում պատրաստի  պղնիձն ու մոլիբդենը,-այս ամենին հյուրերը ծանոթացան՝ լինելով բաց հանքում ու հարստացուցիչ ֆաբրիկայում: Հանս-Յոխեն  Շմիդթի խոսքերով,   խոշոր հանքեր քիչ է տեսել։ Միայն մի քանի  տարի առաջ նման հանք  Չիլիում է հանդիպել: Կոմբինատի  բաժնետերերից  «Քրոնիմետ» ընկերությունը   գերմանական կազմակերպություն է։ Դեսպանի խոսքերով, Գերմանիայում այդ ներդրման մասին  շատ է խոսվում որպես շահավետ և հաջողված: Դեսպանի   խոսքերով,  շատ տպավորված է արտադրական գործընթացով: Համոզված է,  որ արտադրական ծավալների ցուցանիշները տարեցտարի  կաճեն.  ուրախ է  նաև, որ սա գերմանական ընկերության  արդյունավետ ներդրումների արդյունքն  է: Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի զարգացման ծրագիրը արդեն թևակոխել  է երկրորդ փուլ:Նոր աշխատատեղերի  բացումը ու աշխատավարձերի բարձրացումը նորություն չեն: Ձեռնարկության վերազինման աշխատանքները ընթանում են լայն թափով: Նոր սարքավորումների մի մասը մոնտաժվում է,  մյուսներն էլ արդեն հանձնվել են շահագործման։ Ձեռնարկությունում այժմ ձգտում են էլ ավելի մեծացնել արտադրական ծավալները: Սոցիալական ու բարեգործական ծրագրերը նույնպես ուժի մեջ են: Կոմբինատը նաև տարեկան զգալի գումարներ է ծախսում բնապահպանական ծրագրերի վրա: Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի  գլխավոր տնօրենն Մաքսիմ Հակոբյանն ու Հայաստանում Գերմանիայի դեսպան Հանս-Յոխեն  Շմիդթը քննարկեցին նաև ձեռնակության զարգացման հեռանկարներին վերաբերող մի շարք հարցեր:

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 12.11.2010

 Հայաստանի Ազգային մրցունակության հիմնադրամն այսօր` նոյեմբերի 12-ին համաձայնության եկավ անգլիական AECOM խորհրդատվական ընկերության հետ՝ զբոսաշրջության Հարավային միջանցքի զարգացման ռազմավարությունը մշակելու հարցում։ Այն ներառում է Վայոց Ձորի եւ Սյունիքի մարզերը։ Միջանցքը սկիզբ է առնում Նորավանքից եւ հարեւան Արենի գյուղից, շարունակվում դեպի Հայաստանի հարավային քարանձավներ։ Այնուհետեւ միջանցքը բացում է ճանապարհ դեպի Գորիս եւ Կապան (այնտեղից էլ Մեղրի)։ Նախատեսվում է, որ այս զբոսաշրջավայրերը զարգացնելու եւ խթանելու արդյունքում հնարավոր կլինի դեպի Հայաստանի հարավ 4-6 ժամ տեւող ուղեւորությունը վերածել չորսօրյա հետաքրքիր ճանապարհորդության։ Ըստ Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Բեկոր Փափազյանի՝ տեղեկացման՝ անգլիական ընկերությունը ռազմավարության մշակման աշխատանքները կիրականացնի 80 հազ. ֆունտ ստեռլինգով։ Գումարը կվճարվի Հիմնադրամի ֆոնդերից՝ պետություն-մասնավոր սեկտոր համագործակցության շրջանակներում։

Հանրահավաքը ավարտվեց ստորագրահավաքով

 Կապանի մշակույթի պալատի մերձակա հրապարակում հակաուրանյան խաղաղ հանրահավաքին մոտավոր հաշվարկներով ավելի քան 3000 մարդ մասնակցեց։  Բացելով հանրահավաքը կազմակերպիչները մեկ անգամ ևս հայտարարեցին, որ սա ոչ թե քաղաքական, այլ բնապահպանական շարժում ու պայքար է` ընդդեմ ուրանի հանքերի շահագործման: «Ազատամարտ» կոմիտեի նախագահ Խորեն Հարությունյանի խոսքով, մեկ տարվա  պայքարը արդեն գործնական փուլ է մտնում։ «Մեր բոլոր  ջանքերը  Լեռնաձորում Լեռնահանքային  կազմակերպության  գործունեության  դեմն  առնելու  ուղղությամբ  այռայսօր  արդյունք  չեն  տվել։ Անկախ  մեր  քաղաքական  հայացքներից, հասարակության  մեջ  գրաված   դիրքից ու  նպատակներից  մենք  այս  հարցում  պետք  է  միասնական  լինենք։ Բնապահպանական  խնդիրները  տարածաշրջանում ոչ  ոք  չի  կարող  շրջանցել  և  ոչ  ոք  ապահովագրված   չէ  աղետից։  Մենք հակաուրանյան   շարժման  նախաձեռնողներս  կարծում ենք, որ ձեռքներս ծալած նստելը ու սպասելը անբարոյականություն է։ Ուզում  եմ  շնորհակալություն  հայտնել  ձեզանից  յուրաքանչյուրին, որ անարձագանք  չեք  թողել  մեր  կոչը, այսօր  այստեղ  եք  և ուզում եք  ապրել։  Ավելի  քան  15  տարի  առաջ  մենք  պայքարել  ենք  այս  հողի  համար, հիմա էլ  պարտավոր  ենք  պաշտպանել  այս  հողում   ապրելու  իրավունքը։  Մեզ  միասնականություն  և  մեր գործին  հաջող  ավարտ  եմ  մաղթում»,-ասաց Խ. Հարությունյանը։ Սյունիքի մարզպետի տեղակալ Վաչե Գրիգորյանը հայտարարեց, որ մարզային իշխանությունները կապանցիների ու սյունեցիների հետ են։ Աժ պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանը, երբ մոտեցավ խոսափողին, այն անջատվեց։  Վերջինս չհուսահատվեց  ու փորձեց առանց խոսափողի ձայնը լսելի դարձնել։ Տիկին Փոստանջյանի խոսքով, ինքը խոնարհվում է կապանցիների, սյունեցիների առաջ, որ միասնական են.»Սյունիքի մարզը կարևոր է Հայստանի համար։ Կորցնել Սյունիքը կնշանակի կորցնել Հայաստանը»,-ասաց պատգամավորը։ Հանրահավաքի մասնակիցների հորդորով ԱԺ պատգամավորը ելույթը շարունակեց խոսափողով։ Նախաձեռնողներից մեկը, ով խոչընդոտել էր պատգամավորի ելույթը, ասաց, որ  նա դեմքով չի ճանաչել պատգամավորին, ինչի պատճառով էլ խոսափողը վերցրել էր նրա ձեռքից։ Հանրահավաքը ավարտվեց ստորագրահավաքով։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 11.11.2010

Դեսպանը Քաջարանում

Հայաստանի հանքարդյունաբերական կենտրոնի  Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հետ  ծանոթությունը՝  Հայաստանում՝ Գերմանիայի լիազոր դեսպանը սկսեց բաց հանքից։ Ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն Մաքսիմ Հակոբյանը  մանրամասն  ներկայացրեց,  թե ինչպես է աշխատում արդյունաբերական հսկան, որտեղից է կորզվում հանքաքարը, ինչպես է վերամշակվում և իրացվում պատրաստի հանքաքարը.պղինձն ու մոլիբդենը։ Հանս Յոխեն Շմիդթը Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի  գործունեությանը փոքր ինչ ծանոթ էր,  քանի որ կոմբինատի բաժնետերերից  «Քրոնիմետ» ընկերությունը   գերմանական կազմակերպություն է։ Անձամբ լինելով տեղում և սեփական աչքերով տեսնելով ձեռնարկության աշխատանքը Հանս Յոխեն Շմիդթը շատ տպավորված էր ։Նրա խոսքերով հսկայական աշխատանք  է արվում։ Դեսպանը հետաքրքրվեց ձենարկության վերազինման աշխատանքների ընթացքով, ըստ նրա   շատ  կարևոր է արդիականացումը ինչին այս պահին ձգտում է կոմբինատը։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 11.11.2010

Խորհրդակացություն մարզպետարանում 

Կառավարության հանձնարարականով Սյունիքի միջպետական եւ հանրապետական նշանակության ավտոճանապարհներն ու դրանց հարակից տարածքները պետք է մաքրվեն կուտակված աղբից՝ հիմնականում պոլիէթիլենային տոպրակներից, շշերից, քիչ չէ նաեւ շինարարական աղբը։ Աշխատանքները կսկսվեն մինչեւ նոյեմբերի կեսերը եւ 15 օրը մեկ պատասխանատու մարմինները պետք է հաշվետվություն ներկայացնեն այս առիթով կազմված հանձնաժողովին։ Սա մարզպետարանում կայացած խորհրդակցության 2 թեմաներից մեկն էր։ Աշխատանքները իրականացնելու եւ վերահսկելու են թե՜ ճանապարհաշինարարական ընկերությունները, թե՜ քաղաքային եւ գյուղական համայնքները, թե ճանապարհային ոստիկանությունը՝ յուրաքանչյուրը իր մասով։ Կա օրենք եւ պետք է առաջնորդվել դրանով։ Այսուհետ կկիրառվեն տուգանքներ, գոնե այդպիսով աղտոտվածության  դեմն առնելու համար։ Մինչ բուն աշխատանքներին անցնելը մի շարք հարցեր կան, որոնք պետք է լուծվեն։ Օրինակ մարզում միայն Կապանն է, որ աղբավայրերի օրինականացման խնդիր չունի։ Աղբամաններ չկան հիմնականում գյուղական համայնքներում եւ հեռավոր թաղամասերում, նույն վիճակում են  նաեւ միջպետական եւ հանրապետական ճանապարհները։ Նախատեսում են գոնե սննդի օբյեկտների, գազալցականների կամ բենզալցակայանների կից տարածքներում տեղադրել դրանք։ Համայնքների ղեկավարները եւս մի քանի հարց բարձրացրին։, այդ թվում՝ ինչ անել գոմաղբի հետ։ «Ժամանակի ընթացքում ավելի մանրամասն կքննարկենք ու լուծում կառաջարկենք»,-պատասխանեցին։ Իսկ խորհրդակցության 2-րդ թեման վերաբերում էր համայնքների ղեկավարների եւ աշխատակազմերի ավելի արդյունավետ աշխատանքին։ համապատասխան հաշվետվություններն ու փաստաթղթերը ժամանակին պետք է ներկայացնել մարզային իշխանությանը։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 11.11.2010

Ագարակը դպրոցը կունենան միատեսակ համազգեստ

  Երբ կրթական բարեփոխումները մտան կիրառության մեջ, ուսումնական հաստատություններում ստեղծվեցին խորհուրդներ՝ դպրոցի խորհրդից մինչև աշակերտական։ Գաղտնիք չէ, որ դպրոցի խորհուրդները ձևական բնույթ ունեն, ու առանձնապես չեն կատարում իրենց գործառույթները։ Բոլորի մեջ արմատավորված այս կարծիքը փորձում է ժխտել Ագարակի դպրոցի խորհրդի նախագահը։ Քաղաքապետ Մխիթար Զաքարյանը այդ պաշտնում նոր է ընտրվել, որպես քաղաքապետ էլ հաճախ էր լինում դպրոցում։ Ծանոթ է ոլորտի խնդիրներին, դպրոցի հրատապ լուծում պահանջող հարցերին։ խորհրդի անդամները օրերս հանդիպեցին աշակերտական խորհրդի կազմի հետ։ Ինչ են ուզում աշակերտները, ինչ պետք է անել, որ նրանց առօրյան հետաքրքիր անցնի։ Աշակերտներւը ցանկություն հայտնեցին հետաքրքիր կազմակերպել իրենց ժամանցը, նախաձեռնել այցելություններ հանրապետության տեսարաժան վայրեր։ Սրա համար, անշուշտ ֆինանսական միջոցներ են պետք։ Թերևս ուրիշ առաջարկներ հանդիպմանը չեղան։ Մանկավարժական, աշակերտական և դպրոցի խորհուրդները համատեղ որոշեցին եկող տարվա սեպտեմբերից միատեսակ համազգեստ ունենալ։ Մնում է ծնողական խորհրդի համաձայնությունը։ Տնօրեն Անահիտ Առաքելյանի խոսքով, ծնողները շատ են աջակցում դպրոցին։ Իսկ օրակարգում դպրոցի ջեռուցման խնդիրն է օրակարգում։ Տնօրենի խոսքով, ջեռուցման համար նախահաշվով տրված գումարները բավարարում են ու դպրոցը կարողանում է վճարել սպառած էլեկտրաէներգիայի դիմաց։ 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 11.11.2010

Նոյեմբերի 11-ին` ժամը 03.07-ին, ահազանգ է ստացվել, որ Մեղրի քաղաքի «Ծիրանաձոր» թաղամասի հարակից սարից ձորն է ընկել զինծառայող և անհրաժեշտ է փրկարարների օգնությունը: Դեպքի վայր է մեկնել  հատուկ փրկարական ջոկատը: Փրկարարները հայտնաբերել են զինծառայողի`1990թ.-ին ծնված, Արագածոտնի մարզի Նոր Ամանոս գյուղի բնակիչ Իշխան Մովսիսյանի դին և դուրս  բերել ձորից:

Սյունիքի մարզային քննչական բաժանմունքում ՀՀ քր.օրենսգրքի 316 հոդվածի/իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն/ և 258 հոդվածի/խուլիգանություն/ հատկանիշներով քրեական գործ է հարուցվել  Զոհրաբ Ավանեսյանի, Միհրան Հայրապետյանի և Գրիգոր Փարսյանի նկատմամբ։ Վերջիներս նոյեմբերի 7-ին, ժամը 20,30-ին Կարեն Դեմիրճյանի անվան հրապարակում փորձում էին խանգարել հասարակական կարգը։ Պարեկապահակային ծառայության աշխատակիցները միջամտել էին՝ կարգի հրավիրելով երիտասարդներին։ Վերջիներս դիմադրություն են ցույց տվել։ Օգնության են հասել ոստիկանները և կարգազանցներին բերման ենթարկել։ Նախնական տվյալներով, նրանք ունեցել են միջին աստիճանի խմածություն։ Նոյեմբերի 9-ին դատարանը բավարարել է քննչական բաժանմունքի միջնորդությունը՝ խափանման միջոց ընտրելով կալանքը։ Մեղադրյալները ընդունել են իրենց մեղքը։ Դեպքի օրը մարմնական վնասվածքներ ստացած Սյունիքի քննչական բաժանմունքի հետաքննիչ Զորիկ Վարդանյանը գտնվում է հիվանդանոցում։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.11.2010

Խոսում են թվերը

Վայոց Ձորից հետո Սյունիքն ամենանոսր բնակեցված մարզն է .ազգային վիճակագրական ծառայության Սյունիքի մարզային գործակալությունում են արձանագրել։ Ամփոփվել է   անցած 9 ամիսների ժողովրդագրական իրավիճակը մարզի մշտական բնակչության թվաքանակը կազմում է 152 հազար 800 հարյուր մարդ։ Անցած 9 ամիսներին մարզային վիճակագրական գործակալության տվյալներով ծնվածների թիվը հասնում է 1329–ինի,իսկ մահացությունը 962-ի։ Փաստորեն նկատվել է բնակչության հավելաճ 367 մարդով։ Սա նշանակում է, որ ծնվածների թիվը գերազանցում է մահացածներին։ Եթե համեմատում ենք 2009 թվականի նույն  ժամանակահատվածի հետ ծնվածների թիվը անփոփոխ է մնացել: իսկ մահվան դեպքերը կրճատվել են 6 ու կես  տոկոսով։ Գործակալությունը նաև ամփոփել է ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների տվյալները,որոնք  պարբեր ստանում են քղաքացիական կացության ակտերի գրանցման Կապանի տարածքային բաժնից։ 2009 թվականի համեմատ այս տարի  մարզի միգրացիոն իրավիճակում փոփոխություններ են նկատվել արձանագրում է Վոլոդյա Գրիգորյանը։ Միգրացիայի մնացորդը նվազել է 6,5տոկոսով։ Մարզում գործող 98 արդյունաբերական տնտեսավարող  սուբյեկտներից ստացված հաշվետվությունների համաձայն ազգային վիճակագրական ծառայության Սյունիքի մարզային գործակալությունը  արձանագրվել է 107 միլիարդ 670 միլիոն դրամի արդյունաբերական արտադրանք, այստեղ առույծի բաժինը հանքաարդյունաբերությանն է պատկանում։ Այս բոլոր տվյալները  հավաքվում   և ամեն տարի  ազգային վիճակագրական ծառայությունը կողմից հարպարակվում  են  տեղեկագրի ձևով։

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.11.2010

Դոնորների թիվը պակասում է

 Սյունիքի արյան փոխներարկման կայանում վերջին տարիներին դոնորների թվի նվազում են արձանագրում։ Այսօր հերթական անգամ Կապանում էին. այստեղ նույնպես մարդկանց հոսքի պասիվություն է նկատվում։ «Նույնիսկ արյան դիմաց վճարվող գումարը չի խրախուսում, որ հերթեր գոյանան»,- ասում են մասնագետները։ Արյան առաջնային դոնորը նախ փորձանմուշ է հանձնում, հետո էլ ցանկության դեպքում 250-300 գրամ արյուն, իսկ մշտական դոնորներից վերցնում են մոտ 450գ-ը։ Առողջ մարդու համար սա այնքան էլ շատ չէ, տասը օրից օրգանիզմը վերականգնվում է, մինչդեռ հիվանդի կամ վիրահատության սեղանին գտնվողի համար այն մի ամբողջ կյանք արժե։ Սյունիքի արյան փոխներարկման կայանում, սակայն, ցավով են նշում՝ տարեցտարի նվազում է դոնորների թիվը։ Մարզում ամենաակտիվը Սիսիանն է, իսկ ահա Կապանում եւ Գորիսում մարդկանց հոսքի պասիվություն է նկատվում։ Կայանի տնօրենի խոսքերով դժվար է պատճառաբանել ինչու, բայց որ արյուն տալու գործընթացը օգտակար է երկուստեք։ Դոնորից վերցված արյունը հիմնականում անհրաժեշտ է լինում արյունատար համակարգի հիվանդությունների, արյունահոսությունների եւ վիրահատությունների ժամանակ, երբ վերջին հույսը փոխներարկումն է մնում։ Անցած տարի Կապանում 23 դոնոր է գրանցվել, որից 3-ը վարակակիր էր։ Այս տարի 12-ից 4-ի արյունն է ոչ պիտանի։ Դոնորի համար սա լավ հնարավորություն է նաեւ ստուգելու իր առողջական վիճակը։ Իսկ ընդհանրապես նպատակը մեկն է. ամեն ինչ անել մարդու կյանքը փրկելու համար։ Արյունը պլազմայի ձեւով պահպանվում է 40 աստիճան ցրտի պայմաններում։ Եվ հարկ եղած դեպքում մարզային կայանը կկարողանա արյան անհրաժեշտ քանակ ապահովել։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.11.2010

Բաց դռների օր

 Կապանի բժշկական կենտրոնի պոլիկլինիկան այսօր մարդաշատ էր։ Գրեթե բոլոր աշխատասենյակների մոտ հերթեր էին գոյացել։ Քաղաքացիներից յուրաքանչյուրը ձգտում էր առաջ անցել  չխորշելով միմյանց հրմշտելուց ու վիրավորական խոսքեր ասելուց։ 88-ամյա Ելենա տատին նույնպես հաջողվեց ներս մտնել .չնայած  դժվարությամբ է քայլում, բայց   լսելով որ մայրաքաղաքից  բժիշկներ են եկել ցանկացել է մեկ անգամ ևս  ստուգվել։ Վալետա Հարությունյանը բոլոր սենյակներով անցել էր, ստացել համապատասխան խորհրդատվություն ու մի մեծ ցուցակ դեղերի ցանկ։ Գանգատները թվարկելիս  մատները չհերիքեցին։ Բայց թե ոնց է առնելու նշանակված դեղերը,  ինքն էլ չգիտի, նույնիսկ թոշակը չի հերիքի։Միայն աչքի դեղերն է վերցրել,  մյուսները չի  կարող գնել նաև մտավախություն ունի այդքանը, որ օգտագործի մեկ մեկին չի՞ խանգարի։ Ակնաբույժին դիմողները հիմանակնում  տարեցներին էին  Բժշկի խոսքերով տարիքն իր գործ  անում է ու ծերացման հետ առաջ  են գալիս մի շարք հիվանդություններ ։Տեղում հետազոտվելուց  ու խորհրդատվություն ստանալուց բացի լինում են դեպքեր երբ մայրաքաղաքում պետք  է վիրահատվեն։ Բաց դռների օրը Կապանում  նախաձեռնել էր «Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությունը»։ Մարզկենտրոն էին ժամանել «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի առաջատար մասնագետները ։Բժիշկները երեկ աշխատել էին Մեղրիում և Ագարակում։ Ըստ Արթուր Ռոստոմյանի,  նախորդ այցելություններից  պարզել են թե ավելի շատ ինչ մասնագետների պահանջ է  նկատվում մարզում և  ընդգրկել են  հենց նրանց։ Քանի որ մայրաքաղում բուժվելու հնարավություն քչերն են ունենում։ Բժիշկները վաղը և մյուս օրը կաշխատեն Գորիսում ու Սիսանում։ Այցելության արդյունքները ամփոփելուց հետո  կամ  կկազմվեն վիրաբուժական բրիգադաներ որոնք տեղում վիրահատություններ կկատարեն կամ էլ հիվանդները  ստիպված կլինեն հասնել  մայրաքաղաք։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.11.2010

Կենտրոնը աջակցում է

Սյունիքի երիտասարդական միջոցառումների կազմակերպման կենտրոնը 4 տարվա պատմություն ունի։ Կենտրոնի ղեկավար Շուշան Առաքելյանի խոսքով, սա մարզի միակ կառույցն է, որ երիտասարդական քաղաքականություն է իրականացնում։ Մինչև օրս  մոտ 200 բազմաբովանդակ միջոցառումներ են կազմակերպվել։ Միաժամանակ, ոչ ֆորմալ  ուսուցման մեթոդով դասընթացներ են նախաձեռնվել։ Սա, ըստ զրուցակցիս,  նպաստել է երիտասարդների զարգացմանը, ինչու չէ նաև  զբաղվածության հարցի լուծմանը։ Շուշան Առաքելյանը չհամաձայնեց մեր այն դիտարկմանը, որ երիտասարդները, ուսանողները կենտրոն, այսպես ասած պարտադիր կամավոր սկզբունքներով են գալիս։  Երիտասրադության միջազգային տոնը  որոշել են նշել ուսանողության միջազգային օրը՝ նոյեմբերի 17-ին։ Այդ օրը  երիտասարդ կամավորները ակցիա են կազմակերպելու՝ իրազեկման թերթիկներ բաժանելով մարդկանց։ Չնայած  ՄԱԿ-ի կողմից՝  օգոստոսի 12-ն է հռչակվել որպես երիտասարդության միջազգային օր, այնուամենայնիվ Շուշան Առաքելյանը, ավանդույթի ուժով շնորհավորեց երիտասարդներին՝ մաղթելով, որ երիտասարդությունը օրհնաբեր լինի։ Իսկ 1945թ.-ի այս օրը՝ նոյեմբերի 10-ին` Լոնդոնում տեղի ունեցած  Համաշխարհային երիտասարդության համաժողովում ստեղծված Ժողովրդավարական երիտասարդության համաշխարհային ֆեդերացիան» իր առջև խնդիր էր դրել պայքարելու խտարականության տարբեր դրսևորումների դեմ։
 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 10.11.2010

Պարգևատրում

Յուրաքանչյուր տարի նոյեմբերի 10-ը նշվում է որպես տեղական ինքնակառավարման օր։Տոնի առիթով  ՀՀ համայնքների զարգացման, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման ոլորտի բարեփոխումների գործում ներդրած նշանակալից ավանդի համար ՀՀ նախագահի հրամանագրով «Անանիա Շիրակացի» մեդալով պարգևատրվել է  Աճանան համայնքի ղեկավար Վաչե Ավետիսյանը։

   Մեկնարկեց զորակոչը

   Գարեգին Նժդեհի հուշահամալիրն այսօր առավոտյան մարդաշատ էր։ Կապանում աշնանային առաջին զորակոչն է։    20 պատանիների ազգային բանակ էին եկել ճանապարհելու ծնողները, հարազատները, ընկերները, մի պահ կանգ էին առնում նաեւ անցուդարձողները։ Վայրը պատահական չէր ընտրվել. Նորակոչիկներին գոտեպնդելու մեկ այլ տարբերակ է։ Զինակոչիկներին ոգեւորելու եւ շնորհավորելու էին եկել քաղաքային իշխանության ներկայացուցիչները, վետերանների խորհրդի անդամները։ Ձեռնունայն չէին. Յուրաքանչյուրը ուժերի ներածին չափով. Մեկը՝ նվերներով, մյուսը՝  խորհուրդներով ու բազում բարեմաղթանքներով, ճանապարհվելուց առաջ էլ պակաս կարեւոր չէ Աստծո օրհնությունը; Իհարկե, այս ամենից անպակաս չէր նաեւ ուրախ երաժշտությունը։ Սակայն ներկաներից գուցե եւ քչերը այն լսեցին. Ուշքն ու միտքը իրնց տղան. թոռը կամ ընկերն էր. Ձգտում էին ոչինչ բաց չթողնել. Դեմքի արտահայտություն,  ասած խոսք, ցանկություն։ Հրաժեշտի պահն էր մոտենում։ Գրկախառնություն, հուզմունք. առջում է երկար ու ձիգ 2 տարին...Զորակոչիկներով լի ավտոբուսը շարժվում է։ Վերջին անգամ արդեն հայացքներով հաջողություն մաղթեցին, բարձր տրամադրությամբ մեկնեցին կենտրոնական հավաքակայան, իսկ ամենաուշը վաղը երեկոյան կամ հաջորդ օրը առավոտյան հարազատները կիմանան իրենց զինվորը հանրապետության որ զորամասում է ծառայում։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստտեսություն, 09.11.2010

 Հակաուրանյան շարժման նախաձեռնողները  նոյեմբերի 11-ին, ժամը 17-ին սյունեցիներին  հրավիրում  են  հանրահավաքի։ Այն արտոնված է, տեղի  է  ունենալու  Կապանի  մշակույթի  կենտրոնի  մերձակա  հրապարակում։ «Ազատամարտ»  կոմիտեի  նախագահ  Խորեն  Հարությունյանը նախաձեռնությունը  հակակառավարական  որակողներին հակադարձում  է.  Անցած  10 օրերի  ընթացքում  մի  քանի  տասնյակ  կոլեկտիվներում  հանդիպումներ  են ունեցել։ Նպատակը  մեկն  է. այդ օրը  քաղաքի  կենտրոնը  պետք  է մարդաշատ  լինի։ Կարծես  թե  խոչընդոտներ  չկան,  համենայն  դեպս  առայսօր, իրենց  նկատմամբ  ոտնձգություններ  չեն  եղել։ Քաղաքում  տարածված  լուրերն  էլ, իբր  նախաձեռնության  հեղինակները  ձերբակալվել են, չեն համապատասխանում  իրականությանը։ Խորեն  Հարությունյանը  հուսով  է, որ  հանրահավաքի  բոլոր  մասնակիցներն իրենց   քաղաքակիրթ  կպահեն  և   դուրս  չեն  գա  օրենքի  շրջանակներից։ Կազմակերպիչները  տեղյակ  են  նաև շրջանառվող  այն  խոսակցություններին,  որ  քաղաքական  որոշ  ուժեր  փորձելու   են   հակաուրանյան  շարժման  ընթացքում մեծացնել  իրենց  ընտրազանգվածը։ «Մեր  ջանքերն  ուղղված  են  միայն ուրանի   դեմ,- ասում է «Ազատամարտ»-ի  նախագահը,- համոզված  եմ, որ  ժողովուրդը  գիտի, ով  ինչի  համար  է օգտագործում  այս  կամ  այն  ամբիոնը»։

                            Հասմիկ  Թովմասյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 09.11.2010

    Նոր  սեպտիկ  հոր ԿԲԿ-ում  

  Կապանի  բժշկական  կենտրոնը  նոր սեպտիկ  հոր  ունի։ Անվտանգության ցանկապատ, մակերեսային ջրերից պաշտպանվելու  համար  հողապատնեշ,հատակի  անջրաթափանց  շերտ, 2-ից 5մ  խորությամբ փոս, մասնագիտական  տերմիններով  սրանք   սեպտիկ  հորի  պարամետրերն  են։ Կապանի  բժշկական  կենտրոնում 15  տարի  առաջ  ծննդատան  մերձակայքում  հոր  էր  կառուցվել։ Նորի   անհրաժեշտությունը  վաղուց  էր  հասունացել։ Պետական բյուջեից  համայնքայինին տրամադրված  բնապահպանական  վճարներից  3մլն դրամ  ավագանու որոշմամբ  նպատակաուղղվել  է  կենսաբանական թափոնների  թաղման  փոսի  կառուցմանը։  Շահագործման  ընթացքում  հորը ախտահանվելու  է, քլորակիր է լցվելու  թափոնների  վրա։ Մոտավոր  հաշվարկներով, նորակառույցը կծառայի  15  տարի։  «ՖՊԶ»  ընկերությունն   արդեն  ավարտել է աշխատանքը։  Նախկին  հորը գտնվում է նորի  հարևանությամբ, և շինարարության  ընթացքում  ծածկվել է  բավականին  մեծ  ծավալով  հողաշերտով։

                            Հասմիկ  Թովմասյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 09.11.2010

Մեղրիի քաղաքապետարանին հաջողվում է աստիճանաբար մարել 2007թ-ից առաջացած աշխատավարձի պարտքերը։ Ըստ քաղաքապետ Սերգեյ Հայրապետյանի, աշխատավարձի պարտքը առաջացել  2008թ հունիսին, երբ Մեղրու ոսկու կորզման արտադրամասը դադարեցրեց քաղաքի մանկապարտեզի հովանավորությունը։ Արտադրամասը մանկապարտեզին տարեկան հատկացնում էր 18 մլն դրամ։ 2 տարի առաջ, ընդհանուր պարտքը՝ 18,5 մլն դրամ էր, երկուսուկես միլիոնն էլ գոյացած տույժ-տուգանքներն են։  Ընդհանուր առմամբ, 21 մլն աշխարատավարձի պարտքից մինչև օրս մարվել է 9 մլն դրամ Սերգեյ Հայրապետյանի խոսքով, մինչև  2011թ-ի հունվարը աշխատավարձի պարտքը մինչև  6 մլն դրամ կնվազի։ Այն կմարվի մինչև սեպտեմբեր Պարտքերի մարումը հնարավոր դարձավ  քաղաքապետարանում եւ ենթակա 6 հիմնարկներում  հաստիքների կրճատմաբ  արդյունքում։  Աշխատավարձի ֆոնդը կրճատվել է 40 տոկոսով` 7,5 մլն դրամից հասնելով 4,7 մլն։  Ներկայումս  քաղաքապետարանում աշխատում է 16 մարդ,  որոնց միջին աշխատավարձը չի գերազանցում 31 հազարը: Ի դեպ, Մեղրիի քաղաքապետի աշխատավարձը եւս կրճատվել է` 200 հազարից  դառնալով 110 հազար դրամ:

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 09.11.2010

«Orange-արմենիա»-ն մեկ տարեկան է

 «Orange-արմենիայի»  կողմից  մատուցվող ծառայություններ արդեն մեկ տարի է հասանելի են հայաստանյան շուկային :Ընկերության գործունեության մեկ տարվա կապակցությամբ «Օրանժը» մայրաքաղաքից բացի մարզերում ևս միջոցառումներ է նախաձեռնել։ Կապանի բաժանորդների հետ առաջին տարեդարձը տօնելու արթիվ շաբաթ օրը  մարզկենտրոն էր այցելել ընկերության գլխավոր տնօրեն Բրունո Դյութուան։ ՙՙ»Օրանժի»  համար Հայաստանի հարավում գերխնդիր էր ընդլայնել սփռման ծածկույթը,որը արդեն իրողություն է։ Սյունիքն  արդեն ամբողջովին ՙ»Օրանժի» ծածկույթում է:Մեկ շաբաթ է ինչ Կապանում  գործարկվել է թվով երրորդ կայանը և ՙ»Օրանժի» ծառայությունները հասանելի են նաև Քաջարանում, Մեղրիում,Ագարակում։ Ընկերության գլխավոր տնօրենը ակնկալում է, որ մատուցվող ծառայություների որակի բարելավմամբ  բաժանորդների թիվը ևս կավելանա։ Բրունո Դյութուա այցելեց նոր կայան :Ինժեներ Սարգիս Քոչարյանը ներկայացրեց կատարված աշխատանքները, կայանի հզորությունները , հեռանկարային ծրագրերը: Սյունիքի մարզում ՙՙ»Օրանժի»  բաժանորդների թիվը հասնում է 15 հազարի, որոնցից 5 հազարը  համացանիցի  բաժանորդներ են: Oգտվում են 3ջ-ի կապից, իսկ ձայնային ծառայությունները  մարզում 2ջ-ի է։Տեղական ենփակառուցվածքների համար  Կապանում 6 միլիոն եվրոյի ներդրում է կատարվել: Ծածկույթի ընդլայմանը զուգահեռ մինչև  տարեվերջ նոր խանութներ են նախատեսում բացել Քաջարանում և Մեղրիում։

Նելլի Միրզախանյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 09.11.2010

«Տաթևի թևեր» ճոպանուղին ժամանակավորապես չի գործում

 Արդեն մեկ շաբաթ է, ինչ չի աշխատում աշխարհի ամենաերկար՝ «Տաթևի թևեր» ճոպանուղին»։ Այն խափանվեց հոկտեմբերի 24-ին, երբ հերթական տոնախմբությունն էր կազմակերպվել վանքում։ Այդ օրը մոտ 40 րոպե ճոպանուղու վագոնիկները ուղևորներով մնացին օդում։ Հալիձոր-Տաթև ճոպանուղու կառավարիչ Տիգրան Ղազարյանը մեզ հետ ունեցած հեռախոսազրույցում ասաց, որ ճոպանուղու գործունեությունը ժամանակավորապես դադարեցվել է, ու  ճոպանուղին չի գործելու առաջիկա  4 օրերին։ «Սա պայմանավորված է նախատեսված ձմեռային եղանակային պայմաններին անցնելու տեխնիկական աշխատանքներով»,-ասաց նա։ Ըստ Տ.Ղազարյանի, ճոպանուղին գտնվում է աշխատանքային վիճակում, և նշված միջոցառումները անհրաժեշտ է իրականցնել տարեկան 2 անգամ՝ ձմեռային և ամառային ռեժիմներին անցնելու ժամանակ։ «Հսկող համակարգի վերածրագրավորման աշխատանքների ավարտից հետո ճոպանուղին կվերսկսի իր կանոնավոր աշխատանքը»,-հավաստիացրեց կառավարիչը։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010

Սահմանում բացվեց զննման կետ

 Հայ-իրանական սահմանի վրա կառուցվել է նոր սահմանային զննման կետ։ Դեռևս 2007թ-ի վերջին սկսված շինարարական աշխատանքները  այս տարի ավարտվեցին։ Մեղրու մաքսակետում գործող անասնաբուժական ,սննդամթերքի և  բույսերի կարատինային ծառայություններ  կառանձնացվեն և կտեղափոխվեն նորակառույց շենք։ Այն գտնվում է մաքսակետից ընդամենը 300 մետր հեռավորության վրա։ Նման անցակետեր  արդեն գործում են Բաուրայում,Բագրատաշենում և Գոգավանում։ Անցած ուրբաթ օրը կտրվեց նորակառույց շենքի ժապավենը։ Այն ապահովված է շուրջօրյա ջրամատակարարմամբ. փորվել է հատուկ խորքային հոր ։Կտեղադրվեն 3 սառնարաններ՝0,-12-18   աստիճաների։ Շենքային պայմանները թույլ են տալիս իրականացնել սննդամթեքի և կենդանի անասունների  ցանկացած խմբաքանակի շարունակական զննում ու ստուգում։ Նման անցակետերի կառուցումը ժամանակի խնայողություն  է, նաև  կնպաստի  սահմանային հսկողությունը բարելավելուն   և վարակված սննդամթերքի ու կենդանիների ներկրումը սահմանափակելուն։Նոր սարքավորումներով վերազինելու խնդիր կա ։Շենքի կառուցումը  ֆինանսավորել է   Համաշխարհային  բանկը, ավելի քան 800հազար ԱՄՆ դոլար է ծախսվել։ Աշխատանքները իրականացվել է  գյուղնախարարության հետ համատեղ «Թռչնագրիպի դեմ պայքարի» ծրագրի շրջանակներում։Կատարված աշխատանքներին ավարտին ծանոթանալու նպատակով հանրապետության  հարավային դարպաս էր այցելել Համաշխարհային բանկի Երևանի գրասենյակի տնօրեն Ժան-Միշել Հափին։ Լաբորատոր սարքավորումներից ու անհրաժեշտ կահույքից բացի  կարևոր է նաև անցակետի աշխատակիցների վերապատրաստումը։ Անցակետը կաշխատի 3 հերթափոխով։Աշխատանքները կիրականցնեն 26 մարդ:

 Նելլի Միրզախանյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010

Հարուցվել է

 Սյունիքի քննչական վարչության պետի տեղակալ Աշոտ Ասրյանի տեղեկատվության համաձայն, Լեռնաձորում ուրանի  հորատող սարքի հրդեհման փաստի առնչությամբ ՀՀ քր. օրենսգրքի 185 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի՝ «գույքի դիտավորությամբ ոչնչացնելը կամ վնասելը, առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելով» հատկանիշով  գործ է հարուցվել։ Կատարվում է նախաքննություն։

Հասմիկ  Թովմասյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010 

Նորից քննարկվեց տարբերակը

 Մոտ 10 օր առաջ Կովկասի տարածաշրջանային բնապահպանական կենտրոնի փորձագետները Կապանում ներկայացրին մարզկենտրոնի «Շրջակա միջավայրի պահպանության տեղական գործողությունների պլանի» նախնական տարբերակը։ Այսօր արդեն նրանք Օրհուս կենտրոնում քննարկեցին վերամշակված տարբերակը։ Ըստ փորձագետ Դշխուհի Սահակյանի, վերջնական տարբերակը պատրաստ լինելու դեպքում ավագանին կհաստատի բնապահպանական ծրագիրը, որը կծառայի որպես ուղեցույց։ Այտեղ ընդգրկվել են  քաղաքի մասին ընդհանուր տեեկությունները՝ սկսած աշխարհագրական դիրքից մինչեւ քաղաքացիների առողջական վիճակը; Փորձագետները մեկ անգամ ևս հայտարարեցին, որ աղտոտված են մակերևութային ջրերն ու հողերը։ Բնապահպանական խնդիրներով զբաղվող տեղական ՀԿ-ներից մեկի  ներկայացուցիչը սկզբում նեղացավ, որ նախորդ անգամ իր ասած տեղեկությունները չեն ընդգրկվել ձեռնարկում։ Տիկին Սահակյանի խոսքով, իրենք մտադիր չեն վախեցենել բնակչությանը, ցանկացած տեղեկատվություն ուսումնասիրվում, ու նոր է զետեղվում ձեռնարկում։ Ինչ վերաբերում է հողերում սնդիկի  առկայությանը, ապա հետազոտությունը կատարվել է 3 լաբորատորիաների կողմից։  Ծրագիրը ֆինանսավորում է ԵԱՀԿ երեւանյան գրասենյակը։ Փորձագետները դեռ 3 անգամ Կապանում կկազմակերպեն քննարկում,  որից հետո միայն ձեռնարկը կուղարկվի  տպագրության։

Արմեն Դավթյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010

Վերադարձան մրցանակներով

  Հոկտեմբերի 20-26-ը  Ալավերդիում  տեղի  ունեցած  ,,Թատերական  Լոռի-2010,, 20-րդ   հոբելյանական  փառատոնի  մասնակից 19  թատերախմբերից  մեկը  Կապանի Ալ. Շիրվանզադեի   անվան   պետական  դրամատիկականն։  19-ից  9-ը  պրոֆեսիոնալներ  էին,  եկել  էին  Հալեպից, Կրասնոդարից,  Արցախից։ Թատրոնի  տնօրեն Կամո Արզումանյանը  8  ներկայացում  է  հասցրել  դիտել,  նկատել է, որ բոլորն  էլ   տարբերվում  էին  միմյանցից  թե՜  ռեժիսորական  ոճով, թե ՜ դերասանական  խաղով։ Հատկապես  տպավորված  է  վրացահայերի աշխատանքով։ Երրորդ  անգամ  են  կապանցիները  մասնակցում  փառատոնին։ «Լավագույն  դերասանի»  և «Լավագույն դերասանուհու» համար  սահմանված  մրցանակները   արդեն  բերել  են  Կապան։ Այս  անգամ «Լավագույն  երիտասարդ  դերասանի»  մրցանակը  ստացել է Գոռ  Հակոբյանը։Թատրոնը  նոր  առաջարկներ  է ստացել։  Երկու թատերագիրներ  պիեսներ  են  հանձնել  տնօրենին,  իսկ  փառատոնի  գեղարվեստական  ղեկավար  Վահե  Շահվերդյանը  խոստացել է  գարնան  այցելել  Կապան  և  այստեղ  ներկայացում  բեմադրել։ 

        Հասմիկ  Թովմասյան,  «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010

Արագ շախմատ

 Շաբաթ և կիրակի օրերին Կապանի մշակույթի կենտրոնում տեղի ունեցավ արագ շախմատի մարզի հերթական`6-րդ առաջնությունը: 42 շախմատիստների մրցակցությունում  ուժեղագույնը ճանաչվեց սիսիանցի Վարդան Մովսիսյանը: Մարզաձևի զարգացումը տեղերում խթանելու նպատակով Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիան նաև ժամացույցներ է նվիրում  իր մասնաճյուղերին: Դրանցից 50-ը բաժին ընկան սյունեցիներին`Սիսիան, Գորիս, Կապան, Քաջարան, Մեղրի և Ագարակ: Նվերների  հանձնման արարողությունից ու վիճակահանությունից  հետո մարզի  42 շախմատիստներ գործի դրեցին ժամացույցները,և մեկնարկեց արագ շախմատի 6-րդ առաջնությունը: Մասնակիցները ունեին  որակավորման առնվազն 2-րդ կարգ:Տարիքային սահմանափակում չկար:Այնպես որ `խաղատախտակների  առջև նստել էին  ինչպես փորձառուները,այնպես էլ 1-ին քայլերն անող դպրոցականները: Առաջնությունն անցկացվեց շվեյցարական  մրցակարգով, այսինքն` պարտվողը թողնում էր մրցասպարեզը:Հաղթողները հայտնի դարձան երեկ`3 շախմատիստներ 9 հնարավորից հավաքեցին հավասար 8-ական միավոր:Ըստ գործակիցների`  ուժեղագույնի կոչումը նվաճեց սիսանցի Վարդան Մովսիսյանը: 2-րդ և 3-րդ տեղերը համապատասխանաբար  բաժին ընկան Մերուժան Նազարեթյանին /Կապան/, և Արմեն Խաչատրյանին/Քաջարան/: Առաջնության հովանավորը` ԶՊՄԿ-ն,1-8-րդ տեղերը գրաված շախմատիստների համար սահմանել էր դրամական պարգևներ:

 Արթուր Իսրայելյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 01.11.2010

                    Հրդեհվել  է  ուրանի  հորատող  սարքը 

Այսօր առավոտյան  Հայ-ռուսական  լեռնահանքային  կազմակերպության աշխատակից  ուրան  որոնողները  գնացել  են  գործի    ու  տեսել,  որ  օրեր  առաջ  սարի  վրա տեղադրված  հորատող  սարքի  փայտյա  մասերն  այրվել  են։ Նրանք  դիմել  են  իրավապահներին։ Լուրն  արագ  տարածվել է  և  ժամը 11-ին Լեռնաձորում  էին  նաեւ  լրագրողները։   Շարքից  դուրս  եկած   սարքավորումից  ոչ  հեռու  կանգնել  էին  երկրաբանները։ Նրանց  ղեկավարը  հայտարարեց,  որ  արգելում է նկարահանել հրդեհված  մեխանիզմը։ Մինչև մեր  ղեկավարները  մայրաքաղաքից  չգան, ոչ  խոսելու ենք, ոչ էլ  թույլ  ենք  տալու, որ  նկարեք, վերջնագիր  ներկայացրին  նրանք։ Թե ինչ  պետք  է փոխվեր 1-2  կադրերից, կարող  են  ասել արգելողները։   Տարածքում 1  տասնյակից  ավելի  ոստիկաններ կային. մի  մասը  ճամփեզրին  զրուցում էր,  ենթադրություններ  անում, մյուսները՝ Լեռնաձորի  գյուղապետարանում  համայնքի  ղեկավարի  և  այսպես  կոչված  տուժող  կողմի  հետ  գործի  փաստաթղթերն էին  կազմում։ Լեռնաձորցիները  առավոտյան  են իմացել  հրդեհի  մասին։  Ի  տարբերություն  նախորդ  օրերի,  երբ  ազատ  շփվում  էին լրագրողների  հետ, այսօր  մի  քիչ  կաշկանդված  էին. քիչ էին  խոսում, խուսափում  էին  տեսախցիկից։ Կարող է  մի  բան   այնպես  չասենք  ու  ավելորդ  գլխացավանքի  մեջ  ընկնենք, իրենց   պահվածքը  այսպես  էին  արդարացնում  լեռնաձորցիները։  Ոչ  կրակն  ենք  տեսել, ոչ  էլ  կրակ  տվողին,  մեզ   երկրաբաններն  են  ասել, որ  այրել են,  եզրափակում  են  անտեղյակ  լեռնաձորցիները։

                                                                                  Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 29,10,2010

28.09.2010

Ամենաանհաջող տարին Սյունիքի մարզի գյուղատնտեսության համար

 Անբարենպաստ եղանակների պատճառով մարզի գյուղատնտեսությունը կրել է մոտ 3 մլրդ դրամի վնաս: Անցած տարվա համեմատ այս տարի գյուղատնտեսական մթերքների համախառն բերքը անհամեմատ նվազել է: Միայն հացահատիկային մշակաբույսերի բերքը մոտ 10 հազար տոննայով պակաս է ստացվել անցած տարվանից: Այս մասին երեկ կայացած մարզխորհրդի նիստում ասաց Սյունիքի մազպետարանի գյուղատնտեսության և բնապահպանության վարչության պետ Քաջիկ Խաչատրյանը։ Վերջին 5 տարվա ընթացքում 2010թ-ը մարզի գյուղատնտեսության համար ամենաանհաջողն է։  Խախտվել են ցանքային ժամկետները, ցանքի որակը, մշակաբույսերի վեգետացիան։ Մարզը ունի որակյալ սերմացուի պահանջարկ.
Ըստ Ք. Խաչատրյանի հանրապետություն ներկրվող որակյալ սերմացուն բաշխվելու է նաև մարզում։ Համայնքների ղեկավարները կարծես դժգոհ էին այն փաստից, որ սերմացուն տրվելու մեծ ու անմշակ հողամասեր ունեցողներին։ Հարցը պարզաբանեց Սյունիքի մարզպետը՝ ասելով, որ «սերմացուն տրվելու է նրանց, ովքեր անմշակ հող ունեն ու առաջին անգամ են մշակելու»։ Մասնագետների կանխատեսմամբ, մարզում գյուղմթերքների թանկացում է ակնկալվում։ Քաջիկ Խաչատրյանը ամենայն լրջությամբ խորհուրդ տվեց ֆերմերներին կարտոֆիլը  պահել ու վաճառել հունվարին։ «Եթե հիմա 1 կգ կարտոֆիլը վաճառվում է 230-250-ով, ապա հունվարին այն կարժենա 500 դրամ»,-համոզված է մարզի թիվ 1 գյուղատնտեսը։  

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 28.09.2010

 Իրացվեց մոտ մեկուկես միլիոն դրամի ապրանք

 Գյուղացու համար տարին շատ անբարենպաստ   էր։ Այնուամենայնիվ, եղած բերքից  սեպտեմբերի 17-ին ֆերմերները  ներկայացրին ամենամյա «Կապան Ագրո Էքսպո 2010» գյուղմթերքների ցուցահանդես-վաճառքին ։3,7 տոննա բերքից ֆերմերներին չհաջողվեց իրացնել ընդամենը 0,2 տոննա։ Արձանագրված ցուցանիշը գոհացրել է ֆերմերների ասոցիացիային։  Ընդհանուր առմամբ  ֆերմերները իրացրին  մեկ միլիոն չորս հարյուր հազար դրամի ապրանք։Սա այն դեպքում, երբ մթերքների գերակշռող մասը բանջարեղեն էր։ Իսկ ցուցահանդես-վաճառքին այս տարի մասնակցեցին 18 ֆերմերային  տնտեսություններ։ Այս տարի առաջին անգամ ցուցահանդես-վաճառքը 2 փուլով կլինի։ Ֆերմերների ասոցիացիայում արդեն  պատրաստվում են հոկտեմբերին կայանալիք  ցուցահանդեսին։ Եվս մեկ անգամ ֆերմերները  հնարավորություն կունենան  իրացնել իրենց արտադրանքը։ Այս անգամ առավել շատ բերք  իրացրել են Ծավի, Ճակատենի, Նեքին Հանդի համայնքները։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 28.09.2010

Հեռակա բաժին կընդունվի 80 դիմորդ

 Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի Կապանի մասնաճյուղում մեկնարկել են հեռակա ուսուցման քննությունները։ 102 դիմորդ հայտ է ներկայացրել 80 տեղի համար։ Միասնական քննություններից հետո այստեղ թափուր են մնացել 18 անվճար եւ 62 վճարովի տեղեր։ Տնօրինության հույսը հեռակայի քննություններն են։ Երկու հերթափոխով են կազմակերպվել ընդունելության քննությունները։ Այսօր դիմորդները իրենց ուժերը չափեցին մաթեմատիկա առարկայից։ «Թեստերը կազմել են մայր բուհի դասախոսները, բավականին հեշտացված են, ինձ թվում է, որ դիմորդների մեծ մասը միասնական քննություններին ցածր միավորներ հավաքած դիմորդներն են»,-ասում է տնօրեն Սեյրան Բալասանյանը։ Վերջին տարիներին նկատվում է, որ մեծ թվով աղջիկներ են դիմում ճարտարագիտական համալսարան, նախկինում տղաները գերակշռում էին։ Այժմ հաշվեկշիռը վերականգվում է։ Տնօրենի կարծիքով սա կապ ունի նոր բացված բաժինների հետ. տնտեսագիտություն, ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներ։ Ի դեպ, հաջողության դեպքում 45 հոգի կհամալրեն  տնտեսագիտության, իսկ 35 հոգի  մետալուրգիայի բաժինները։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 28.09.2010

27.09.2010

Անվստահությո՞ւն համայնքների ղեկավարներին

 Ինչպես միշտ այս անգամ էլ Սյունիքի մարզխորհրդի հերթական նիստը սկսվեց ֆինանսական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վարչության պետ Աշոտ Մարդյանի զեկուցմամբ։ Նա ներկայացրեց մարզի համայնքների կողմից 2010թ. բյուջեների սեփական եկամուտների ընթացիկ հավաքման, աշխատավարձերի պարտքերի մարման և առանձին համայնքներում բյուջեների վերանայման խնդիրները։ Սեփական եկամուտների 8  ամսվա համար  նախատեսված   մոտ  651,մլն 363.  հազ.դրամի դիմաց փաստացի   սեպտեմբերի   1–ի դրությամբ   հավաքվել է      522,մլն դրամ    կամ   նախատեսվածի 80 % -ը:  2009թ.-ի  նույն  ժամանակահատվածի  համեմատությամբ հավաքման    աճը   կազմել  է 4.1 %,    2010 թ.  զգալի  աճ է արձանագրվել համայնքի սեփականություն հանդիսացող հողերի վարձակալության  վճարների գծով եկամուտների   կատարման  գործում։ “Վարձակալության գծով եկամուտների աճին զուգահեռ  համայնքների բյուջեների գույքային հարկերի գծով մուտքերը նախորդ տարվա 8 ամսվա ցուցանիշների համեմատ   չեն աճել: Մարզի մի շարք  համայնքներում   եկամուտների կատարման   գործընթացի   կազմակերպումը գտնվում է խիստ անբավարար վիճակում,   ինչի հետևանքով այդ համայնքներում արձանագրվում  են բյուջեի կատարման    ցածր   ցուցանիշնե”,-ասաց Ա. Մարդյանը:  Մարզի համանքներում մյուս խնդիրը՝ աշխատավարձի պարտքերն են։ Նախորդ տարիներից պարտքեր առկա են Արավուս, Բարձրավան, Հալիձոր, Հարթաշեն, Սվարանց, Ույծ, Տաշտուն, Մեղրի համայնքներում: Ֆինանսկաան վարչության պետի հրաապարակած տվյալներից խիստ վրդովվեց Սյունիքի մարզպետի տեղակալ Վաչե Գրիգորյանը։ Նրա կարծիքով, համայնքի ղեկավարները չեն ուզում վատամարդ դառնալ, ինչի պատճառով մարզի պատիվն է ոտնահարվում։ Իսկ արդեն մարզխորհդրի նիստի վերջում Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանը ներկայացրեց հանձնաժողովի կազմը, որը պետք է ուսումնասիրի մի քանի համայնքներում ստեղծված իրավիճակը և անհրաժեշտության դեպքում նախագիծ ներկայացնի այդ ղեկավարներին անվստահություն հայտնելու համար։ Տեղական ինքնակառավարման և հանրապետական գործադիր մարմինների համակարգման վարչության պետ Սեյրան Ավետիսյանը խոսեց համայնքային սեփականության գույքի նկատմամբ սահմանված կարգով համայնքի իրավունքների պետական գրանցման անհրաժեշտության մասին։ Մարզի 109 համայնքներում հաշվառված է համայնքային  սեփականություն համարվող 607 շենքեր և շինություններ, որից իրավունքի պետական գրանցում է ստացել 213-ը, չի ստացել 394-ը: Համայնքային սեփականության գույքի  նկատմամբ գրանցումներ  ամբողջովին կատարել են  մարզի  20   գյուղական   համայնքներում: Մասնակի գրանցումներ են կատարվել մարզի  28 գյուղական և 5 քաղաքային համայնքներում: 52 համայնքներում համայնքային սեփականություն հանդիսացող գույքի գրանցումներ չեն կատարվել։: Ընտանիքի, կանանց և երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժնի պետ Նաիրա Ավանեսյանի խոսքով, մարզում չկան լքված երեխաներ։ Բաժնի պետը համայնքների ղեկավարերի ուշադրությւոնը հրավիրեց համայնքներում ծննդյան գրանցում չունեցող երեխաների վրա։ Բոլոր երեխաները առաջիկայում պետք է ունենան ծննդյան վկայականներ։ Տեսադաշտում պետք է պահել  նաև բազմազավակ սոցիալապես անապահով ընտանիքների հոգսերը։

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.09.2010

Նախապատրաստվում են զորակոչին

 Կապանի զինվորական կոմիսարիատը այսօր մարդաշատ էր։ Աշնանային զորակոչի նախապատրաստական աշխատանքներն էին  ընթանում։ 2 տասնյակից ավելի երիտասարդներ բժշկական քննություն  էին անցնում։ Բանակ կզորակոչվեն միմիայն առողջ երիտասարդները՝ հավաստիացնում են զինկոմիսարիատում։ Նրանք, ովքեր այսօր ծառայության համար պիտանի կճանաչվեն կստատան ծանուցագրեր,իսկ առողջական խնդիրներ ունեցողները  կուղարկվեն մայրաքաղաք հետազոտվելու «Նրանց առողջական վիճակը լրացուցիչ  կստուգվեն ՀՀ տարբեր բժշկական  կլինիկաներում որոշումը ընդունելուն պես կգործենք ըստ ընդունված որոշման։Դեռևս չենք նախապատրաստել գրաֆիկները,մենք դեռ գտնվում են նախապատրատական փուլում,կլինեն փոփոխություններ կլինեն լրացումներ այդ ժամանակ  մենք արդեն կոնկրետ կկազմենք մեր աշխատանքային օրացույցը և կգործենք»,-ասում է զինկոմ Լեոնիդ Գրիգորյանը։ Այս տարի զինվորական ծառայության են զորակոչվում  1992 թվին ծնվածները։ Բանակից խուսափելու միտումը շարունակվում նկատվել է ասում է Լեոնիդ Գրիգորյանը։ Հիմնականում տարիներով հանրապետությունից  դուրս բնակվող երիտասարդներն են խուսափում  ծառայության մեկնելուց։ Առարժմ հայտի չէ թե քանի նորակոչիկներ կհամալրեն հայկական բանակի շարքերը։Լեոնիդ Գրիգորյանի խոսքերով, այլընտրանքային զինծառայողներ վերջին մի քանի տարում Կապանի զինկոմիսարիատը չի ունեցել։ Իսկ Կապանի զինկոմիսարիատում շարունակում են տարբեր զորամասերում ծառայող կապանցի երիտասարդների ծնողներին ուղղված շնորհակալական նամակներ ստանալ։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 27.09.2010

24.09.2010

Վճարվում են արդեն

  Կապանում այս օրերին մեկնարկել է «Վարձատրվող հասարակական աշխատանքներ» ծրագրի 2-րդ փուլը։ Մինչդեռ նախորդ  փուլի վարձատրությունը ուշացել է։ Նման դեպք չէր եղել, ու սա անհանգստացրել է աշխատողներին։ Կապանի քաղաքապետարանի ծրագրերի և արտաքին կապերի  բաժնի պետ Ավետիք Համբարձումյանի խոսքով, գումարների բաշխումը արդեն սկսվել է։ Ուշացումը զուտ տեխնիկական բնույթ ուներ։ Գումարը  ֆինանսների նախարարությունից փոխանցվում է աշխատանքի և սոցհարցերի նախարարություն, որն էլ բաշխումը կատարում է ըստ  քաղաքների։ Գումարը բաշխվելու է 3 օրվա ընթացքում, քանի որ դրանից ավելի չի թույլատրվում պահել քաղաքապետարանի դրամարկղում։ Հասանելիքը չստանալու դեպքում՝ այն  հետ է ուղարակվելու պետբյուջե։ Այնուամենայնիվ, բաշխման առաջին օրը մոտ 80 տոկոսը հասցրել էր ստանալ իր հասանելիքը։ Ծրագրի երկրորդ փուլում նույնպես ընդգրկվել են 100-ից ավելի աշխատանք փնտրողներ, մեծամասնությունը նախորդ փուլի մասնակիցներն են։ Հիմնականում սանիտարական աշխատանքներ են իրականացվելու ջրատարներում  ու ջրաթունելներում։ Պատասխանատուները հույս ունեն, որ երկրորդ փուլի վարձատրությունը  չի ուշանա։ Ի դեպ, իրականացվող ծրագրի այս փուլում կբարեկարգվեն հուշահամալիրների տարածքները։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստաընկերություն, 24.09.2010թ.

Սյունիքի ԳԳՄ-ն պատրաստ է

 Ջեռուցման սեզոնը մոտենում է։ Կապանցիների մեծ մասը երկնագույն վառելիքով է  ջեռուցում բնակարանները։ Սյունիքի գազաֆիկացման  և գազամատակարարման մասնաճյուղը սեզոնի մեկնարկի լիովին պատրաստ է։ Բաժանորդներին անվտանգ գազ մատակարարելու համար զգալի ներդրումներ են կատարել։ Դեկտեմբեր, հունվար, փետրվար  ամենացուրտ  ամիսներն են համարվում։ Բնակչությունը առավել շատ գազ  սպառում  է հենց այդ ժամանակահատվածում։ Գազի սպառման ռեկորդային ցուցանիշ մասնաճյուղում գրանցվել է 2009թ հունվարին 5 միլիոն խորանարդ մետր: Ռեկորդային այդ թիվը  սակայն բնակչության  գրպանին   էլ անդրադարձավ։ Մինչդեռ 2010 գազի սպառման ցուցանիշները նվազել են։ Բնակիչը պարտավոր է ժամանակին վճարել է իր սպառած գազի դիմաց։ Այս հարցը հատկապես ջեռուցման սեզոնին մասնաճյուղում ավելի խիստ է դրվում։ Հոկտեմբերից արդեն կսկսեն կիրառել այդ խստացված մեթոդը, ու եթե բնակիչը, մինչև յարաքանչյուր  ամսվա  16 չվճարի կկագագրկվի։ Անվտանգ գազ սպառելու խնդիրներից, գազի արտահոսքից զգուշանալու համար բնակչությանը կրկին մասնաճյուղը  հիշեցնում է անվտանգության սարքերը բնակարաններում միացրած պահելու հանգամանքը ։Վերջիններս քիչ ծախսատար են  և ձևական բնույթ չունեն։ Գազի սպառումը ջեռուցման սեզոնին ավելանում է կրկնակի։ Ուստի պետք է աչալուրջ լինել տարին բարեհաջող ավարտելու համար։

 Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստաընկերություն, 24.09.2010թ.

23.09.2010

Արծաթափայլ եղևնիները վերատնկվեցին

Այսօր Սյունիքի մարզպետարանի շենքի դիմաց տկված արծաթափայլ երկու եղնիները արմատներով հանվել են։ Ըստ բնապահպանության տեսչության Սյունիքի մարզային  բաժնի պետ Լևոն Պետրոսյանի, եղևնիները այլևս չէին աճում։ Բանն այն է, որ արմատները արդեն ձգվում էին դեպի ընդերքի ջրային մասը, որն էլ խանգարում էր ծառերի աճին։ Եղևնիները տեղափոխվել և տնկվել են «Հայջրմուղկոյուղու» Կապան տեղամասի տարածքում։ Ըստ բնապահպանների, այստեղ ավելի նպաստավոր պայմաններ են ծառերի աճի համար։ Միաժամանակ մասնաճյուղի տնօրինությունը խոստացավ հետևողական լինել, հոգալ և խնամել եղևնիները։ 

Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 23.09.2010թ.

Նոր վթար

 Արդեն մի քանի օր է Կապանի Մելիք Ստեփանյան փողոցում ջրախողովակ է վթարի ենթարկվել։ Ջրմուղագործները դեռ չեն պարզել արտահոսքը խմելու ջրի թե կոյուղու խողովակատարից է։ Դժվարություններից մեկն էլ հենց այդ է։ Ջրի կորուստ են արձանագրել։ Խոստանում են հնարավորինս արագ վերացնել վթարը՝ նաեւ երթեւեկությանը չխանգարելու համար։ Ջրախողովակը բավականին խորն է տեղադրված, նույնիսկ վնասված տեղը չեն գտել։ Հայջրմուղկոյուղու «Կապան» տեղամասի աշխատակիցները առավոտից այստեղ են, ձգտում են արագ վերացնել վթարը։ Ջրմուղագործները Մելիք Ստեփանյան փողոցը մի կողմից փակել են, չհաշված նաեւ այն հանգամանքը, որ խաչմերուկը ամենաբանուկ եւ միաժամանակ վտանգավորներից է։ Ջրմուղագործների հավաստմամբ մոտակա շենքերը այս ընթացքում չեն ջրազրկվի։ Իսկ վթարի պատճառը պարզելուց հետո նրանք կանցնեն եռակցման աշխատանքներին։ Դժվար թե փոխվի ամբողջ խողովակաշարը։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 23.09.2010թ.

Կորոշվեն լավագույները

 Հոկտեմբերի 5-ին՝ ուսուցչի օրը հայտնի կդառնան «Տարվա լավագույն ուսուցիչ, տնօրեն, դաստիարակ մրցույթի հաղթողների անունները։ Եզրափակիչ փուլ հասած  «Լավագույն ուսուցիչ» անվանակարգում  պայքարում են  11, «Լավագույն դաստիարակի»՝ 9 եւ «Լավագույն տնօրենի» համար  11 մանկավարժներ: Սյունիքի մարզի լավագույն ուսուցիչն ու դաստիարակը ներկայացնում  են Կապանի տարածաշրջանի համար 9 ավագ դպրոցի պատմության ուսուցչուհի Գայանե Ալավերդյանը և համար 7 մանկապարտեզի դաստիրակ Արշալույս Վեզիրյանը։ Մանկավարժների գիտելիքների մակարդակը, պատրաստվածությունը հատուկ հանձնաժողովը գրավոր և բանավոր հարցերի միջոցով էր վեր հանում։ Չնայած, ըստ Գայանե Ալավերդյանի, այդ   հարցերը  ամբողջական   պատկերացում  չէին  տալիս մասնակիցների մասին։ Նկատեց, որ բոլոր մասնակիցներն էլ հաղթողի կոչմանն արժանանալու ակնկալիք ունեին։ Երկու մանկավորժներն էլ մեծ սպասելիքներ  չունեն մրցույթից։ Չէ որ միայն պատվոգրերը կամ շնորհակալագրերը  չեն, որ մանկավարժին գնահատում են։ Կարևորը աշակերտների սերն ու հարգանքն է։ Լավագույն ուսուցչին ու դաստիարակին կնվիրվի ավտոմեքենա, իսկ լավագույն տնօրենին՝ համակարգիչ, կլինեն նաեւ թանկարժեք պարգեւներ։

  Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 23.09.2010թ

Վթարը ազդեց վարձավճարների գանձման վրա

 Մոտ մեկ ամսից կավարտվի ոռոգման սեզոնը, սակայն ըստ «Ղափան» ջրօգտագործողների միության նախագահ Օնիկ Աթայանի,  կոնկրետ չի սահմանվել։  Կապանի տարածաշրջանում օրինակ մայիսից հոկտեմբեր սպառողներին ոռոգման ջուր է մատարակարարվում։ Զրուցակցիս խոսքով, կապանցիները սովոր են 24 ժամ ոռոգման ջուր ունենալ։ Սակայն  ոռոգման պիկ շրջանում ջուրը մատակարարվում է գրաֆիկով։ Այս տարի 1մլն 368 հազար դրամ է հավաքվել։  Անցած տարվա համեմատ հավաքագրման ցուցանիշը ցածր է. «Ամռանը ջրատարի մեծ վթար ենք ունեցել ու մի քանի օր չկարողացանք ոռոգման ջուր մատակարարել, սա էլ դժվարացնում է վարձավճարների գանձումը»,-ասում է Օ.Աթայանը։ Աշխատանքը դժվարանում է նաև նրանով, որ 8 տարվա ընթացքում խողովակաշարերը չեն փոխվել. Դրանք արդեն հնացել են ու քայքայվել։ Միության նախագահը հույսը ունի սակայն, որ կառավարությունը միջոցներ կտրամադրի՝ ցանցը բարելավելու նպատակով, ու եկող տարվանից  խնդիրների մի մասը լուծված կլինի։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 23.09.2010թ

ԶՊՄԿ-ի գլխավոր տնօրենի հատուկ մրցանակին արժանացավ հարստացուցիչ ֆաբրիկայի թիմը

5-րդ տարին անցկացվող  Զանգեզուրի պղնձամոլեբդինային կոմբինատի ֆուտբոլի գավաթի առաջնությանը այս անգամ մասնակցեց 6 թիմ։ 16 օր տևած համառ պայքարից հետո եզրափակիչ  դուրս եկան լեռնային և  հանքաքարի ջարդման և տեղափոխման արտադրամասերի թիմերը: Խաղի առաջին իսկ րոպեներից երևաց, որ թիմերը մարտական են տրամադրված: Առաջին խաղակեսում  գնդակը հայտնվեց  լեռնային արտադրամասի թիմի դարպասում: Երկրորդում  պայքարը  ավելի թեժացավ: Լեռնային արտադրամասի ֆուտբոլիստներին հաջողվեց հավասարեցնել հաշիվը: Կոմբինատի արհեստակցական միության նախագահ Սամվել Ոսկանյանի խոսքով, ինքը չի երկրպագում ոչ մի թիմի: Բոլորը կոմբինատինն են ու ամենաուժեղ թիմը պետք է հաղթանակի:  Հիմնական ժամանակը ավարտվեց 1:1 հաշվով, ու հաղթանակող թիմը պիտի որոշվեր 11 մետրանոց հարվածներով: Առաջնության կազմկոմիտեն որոշել էր հավասար հաշվի դեպքում չտրամադրել լրացուցիչ 30 րոպե  ու  խաղի ելքը որոշել 11 մետրանոցներով: “Գանձասար” Ֆ/Ա մարզիչ Վլադիմիր Պետրոսյանը կես կատակ, կես լուրջ համաձայնեց, քաջարանցի ֆուտբոլասերներից մեկի հետ, որ դաշտում հանքագործները  պրոֆեսիոնալ մակարդակի խաղ ցուցադրեցին։ 11 մետրանոցները ավելի դիպուկ իրացրին հանքաքարի ջարդման և տեղափոխման արտադրամասի թիմի խաղացողները, ովքեր 4-րդ անգամ դարձան առաջնության հաղթող` արժանանալով ոսկե մեդալների, պատվոգրի ու 250 հազար դրամ պարգևի: Պատվոգիր, արծաթե մեդալներ ու 180 հազար դրամի արժանացավ լեռնային արտադրամասի թիմը: Առաջնության լավագույն դարպասապահ ճանաչվեց Մասիս Մելքոմյանը, լավագույն կիսապաշտպան` Աղաբեկ Ղահրամանյանը, լավագույն  հարձակվող Գոռ Հարությունյանը, լավագույն ռմբարկու Ներսես Ներսիսյանը: Լավագույները պարգևատրվեցին 25 հազարական դրամով: Առաջին անգամ այս առաջնությունում հատուկ մրցանակ էր սահմանել ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Մաքսիմ Հակոբյանը՝ 200 հազար  դրամ տրվեց հարստացուցիչ ֆաբրիկայի թիմին: Առանձին խաղացողների համար մրցանակներ էին պատրաստել Հայաստանի ֆուտբոլային ֆեդերացիայի, Սյունիքի մարզային կառույցն ու “Ողջի” ՀԿ-ն:  Իսկ Քաջարանում մտադիր են զարգացնել ֆուտբոլը: “Գանձասարի” մարզիչները արդեն պարապում են աշակերտների հետ ու ֆուտբոլային խաղից հետո մարզադաշտը զբաղեցրին քաջարանցի փոքրիկները:

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 23.09.2010թ

22.09.2010

Դպրոցական ճաշարանների գները մատչելի՞ են

 Համբուրգեր, հոթդոգ, կոտլետ հաց, կարոֆիլով կարկանդակ, հիմնականում այսպիսին են Կապանի դպրոցների ճաշացուցակները։ Գնային քաղաքականությունն էլ է նույնը՝ մեկ աշակերտին օրական 150-200 դրամ է պետք երկար դասամիջոցին սնվելու համար։ Կապանի համար 6 դպրոցի աշակերտ Թաթուլ Մելքումյանը, չնայած տնից ամեն օր 200 դրամ է վերցնում, բայց 150-ն է ծախսում։ Երրորդցի Սևակ Գրիգորյանը նախընտրում է տնից ինչ-որ ուտեստ բերել; Միայն այսօր է, որ ճաշարանում է սնվում։  Ծնողներն այստեղ րեն, նա հորաքրոջ տանն է գիշերել, ու հորաքույր է փող տվել ճաշարանից օգտվելու համար։ Կապանի համար 9 ավագ դպրոցի ճաշարանում գները համեմատաբար 20-30 դրամով էժան են։ Անհատ ձեռներեց Սվետլանա Անտոնյանի խոսքով, հիմնականում չոր կերակրատեսակներ են պատրաստվում։ Ապուրների, տապակաների պահանջարկ չկա։ Ասենք, երկար դասամիջոցն էլ 15 րոպե է։»Հազիվ մի բան ծամում են ու մտնում դասարան»,-ասում է տիկին Սվետլանան։ Անհատ ձեռներեցների խոսքերով, գների մեջ հազիվ են տեղավորվում ։ Լինում են նաև դեպքեր, երբ բարեգործություն են անում։ Կապանի համար 3 դպրոցում, երբ ճաշարան մտած աշակերտի փողը չի հերիքում՝ էլի չեն մերժում։»Ենթադրենք 20 դրամ կորցրել է, հո սոված չի մնալու»,-ասում է Ալվարդ Գալստյանը։ Ամեն դեպքում, կարծես դպրոցական սպառողը դժգոհ չէ։ Միայն ծնողներն են դժգոհում։ Մեկ ընտանիքում երեք աշակերտ լինելու դեպքում  ճաշարանում օրական 600 դրամ է ծախսվում։ Թերևս, սա երեխաներին չի հետաքրքրում։

 Արմեն Դավթյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 22.09.2010թ

Նորոգվում են խաղահրապարակները

 Կապանի հատուկենտ թաղամասերում կան երեխաների համար նախատեսված խաղահրապարակներ։ Դրանց հիմնականում փոխարինում են  ավտոտնակներն ու խորդանոցները։ Շահումյան փողոցի համար 27,29 և 31 շենքերի բնակիչները ամիսներ առաջ քանդել են իրենց խորդանոցները։ Սեպտեմբերի մեկից այստեղ սկսվել են  նոր խաղահրապարակի շինարարական աշխատանքները։ «Չորս օրվա տեխնիկայի աշխատանք կար, ավարտել ենք։ Հիմա անցել ենք ձեռքի շխատանքի,նախատեսվում է ավարտել մոտ 20 օր հետո»,-ասում է աշխղեկ Վիլեն Հակոբյանը։ Խաղահրապարակի հիմքերը արդեն դրվել են։ Եզրաքարերով առանձնացվել են թե՜ լողավազանի համար նախատեսված տարածք , թե՜ խաղատեղերը։Մեծահասակների համար կտեղադրվի տաղավար՝ խաղերի  ու պարզապես զրուցելու համար։ Երեք  շենքերի երեխաները այլևս չեն գնա հարակից բակերը  խաղալու։  Խաղահրապարկի  կառուցումը քաղաքապետարանի նախաձեռնությունն է։ Աշխատանքները իրականացնում է  «Զովար»ՍՊԸ-ն։ Միջոցները հատկացվել են տեղական բյուջեից 12,5 միլիոն դրամ։ Նման մի խաղահրապարակ էլ  նախատեսվում է կառուցել Շինարարների թաղամասում։ Մոտ օրերս կսկսվեն աշխատանքները։ 

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 22.09.2010թ

Վայրի խոզն «արժե» 50000 դրամ

Ամենամյա սիրողական որսաշրջանն արդեն բացվել է։ Հանրապետության որսահանդակներում օգոստոսի 28-ից սկսած թույլատրվում է 15 տեսակի կենդանիների եւ թռչունների որսը։ Յուրաքանչյուր տեսակի համար որսի վերջնաժամկետը տարբեր է։ Օրինակ՝ աղվեսի, գայլի, շնագայլի, կզաքիսի եւ ջրհովվիկների որսը թույլատրվում է մինչեւ 2011թ-ի փետրվարի 28-ը, իսկ ահա 30000 լորը որսորդները մինչեւ այս տարվա հոկտեմբերի 1-ը կարող են որսալ։ Սյունիքն այս առումով միշտ էլ աշխույժ է եղել: Որսատեսակներ բավականին կան, սակայն ի տարբերություն անցած տարիների այս անգամ որսորդները պասիվություն են ցուցաբերում։ Բնապահպանական պետական տեսչության տարածքային բաժնից որսի թույլտվության ընդամենը 5 անդորագիր է գնվել։ «Մարզում կան լորեր, աղավնիներ, սարյակներ, ջրլող թռչուններ,ունենք նաեւ նապաստակ ու վայրի խոզ։ Սրանց անդորագրերն արժե 5000 դրամ։ Չեմ կարծում, որ այն թանկ է ողջ որսաշրջանի համար, որսորդները պարզապես տեղեկացված չեն։ Սա է, թերեւս, նրանց պասիվության պատճառը»,- նշում է բաժնի պետ Լեւոն Պետրոսյանը։ Այս տարի որսի սիրահարներին բնապահպանության նախարարությունը թույլատրում է նաեւ վայրի խոզի որսը՝ իհարկե խիստ սահմանափակ քանակությամբ. Յուրաքանչյուր որսի ժամանակ 1 հատից ոչ ավելի։ Այս դեպքում արդեն անդորագիրն արժե 50000 դրամ։ «Վայրի խոզերի որսը կկազմակերպվի պայմանագրային կարգով։ հանրապետությունում թույլատրվում է ընդամենը 50 խոզի որս»,- ասում է Լեւոն Պետրոսյանը։ Սիրողական որսի հիմնական նպատակներից մեկը օրինազանց որսորդներին իրավական դաշտ բերելն է, սակայն չի բացառվում որ հենց այդ ժամանակաշրջանում էլ որսագողության դեպքեր արձանագրվեն»,- տեղեկացնում են բաժնի աշխատակիցները։ Իսկ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում տեսչության տարածքային բաժնում որսագողության դեպք չի գրանցվել։ 

Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 22.09.2010թ.

21.09.2010

Մեր անկախությունը 19 տարեկան է

    1991թ-ի սեպտեմբերի 21-ի համաժողովրդական ԱՅՈ-ով դրվեց մեր անկախության սկզբնաքարը։ Մի քանի տասնամյակ խորհրդային ընտանիքում ապրելուց հետո փոքր տարածքով ու մեծ խնդիրներով երկիրը ինքնուրույն ապրելու ճանապարհը ընտրեց։ Մարզկենտրոնում տոնական օրը սկսվեց Կապանի քաղաքապետարանի հրապարակից։ Մարզային ու համայնքային իշխանությունների ներկայացուցիչները ծաղկեփնջեր դրեցին նաև Արամ Մանուկյանի, ապա Գարեգին Նժդեհի հուշարձաններին։ Ե՜վ տոնական, և՜ հիշատակի օրերին կապանցիների համար պարտադիր են այցելությունները Բաղաբուրջի հուշահամալիր։ Այստեղ են անկախության համար նահատակվածները։ 20-րդ դարը Հայաստանը սկսեց պետականության իսպառ բացակայությամբ, եղեռնով, պետություն ստեղծելու փորձերով, համաշխարհային պատերազմում ոտնատակ ընկնելով, իսկ 21-րդ դար ոտք են դրել անկախացած ու հաղթանակով։  

Հասմիկ Թովմասյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 21.09.2010թ

Սրաշենցին գիտի անկախության գինը

  Անցյալի դառը ու ծանր հիշողությունները հետևում են մնացել. ժամանակն է ապրելու, արարելու ու ձեռք բերած անկախությունը վայելելու։ Յուրաքանչյուր սրաշենցի լույսը բացվելուն պես ինքն իրեն միտք է անում ու անցնում առօրյա հոգսերին ։Թե անկախությունը ինչպիսի զոհաբերությունների գնով վաստակեցին նրանք արժեքը գնահատում ու գիտակցում են։ Մատաղ սերնդին էլ կրթում արժանապատվորեն ապրելու ավանդույթներով։ Գյուղի  փոքրիկներից շատերը առաջին անգամ են այցելում մարտի դաշտում ընկած սրաշենցիների պատվին կանգնեցված խաչքարին։ Բայց պապերց  ու ծնողներից  լսել են 1993թ չարագուշակ օրվա մանրամասները։ Անկախության ձեռքբերման գործում իրենց  լուման ներդրած սրաշենցիները այսօր հպարտությամբ են խոսում։Կռվել են, տվել զոհեր,բայց պատվով են կարողացել պաշտպանել գյուղի սահմանները։Չնայած իրենց գլխով անցածը երբեք չի մոռանա նրանցից  և ոչ մեկը։ Կյանքը գյուղում  մտել է բնականոն հուն։ Հիմա բոլորովին այլ խնդիրների մասին են մտածում։ Ձեռքբերածը պահպանելու, կրկնապատկելու համար հզոր պետություն  պետք է ունենալ։ «Նաև երկրում պետք է գործեն օրենքները»,- ասում է գյուղապետ Գրենյա Աղաբեկյանը։ 1994թ ապրիլի 10-ը  Սրաշենի վերաբնակեցման օրն է։ Այսօր այստեղ 44 տնտեսություն կա։ Երիտասարդ ընտանիքներին գյուղի հետ կապելու առաջին նախապայմանը դպրոց ունենալն է։Մեկ տարի առաջ  կառուցվեց   նոր դպրոցի շենքը։Քաղաքի հետ կապող բարեկարգ ճանապարհ էլ ունեցած։ Չնայած չլուծված խնդիրներ էլ դեռ կան։

Նելլի Միրզախանյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 21.09.2010թ

Մարզիկներն էլ նշեցին անկախության տոնը 

  Վաղարշակ Բեգլարյանը կշռաքարի բարձրացման անհատական մրցման առաջատարն է. միայն աջ ձեռքով 16 կգ-անոց կշռաքարը 45 անգամ օդ է բարձրացրել։ Փառատոներին հազվադեպ է մասնակցում, բայց միշտ առաջատարների շարքերում է եղել։ Առանձնահատուկ ոչինչ չի անում։ «Կարեւորը ֆիզիկական եւ մտավոր ուժերը միաժամանակ գործի դնելն է»,- անկեղծանում է Վաղարշակը։ Մարզական փառատոնի ծրագրում ընդգրկվել էին նաեւ շախմատ, նարդի, մինի ֆուտբոլ, «կոխ» ըմբշամարտ, վազք 100մ եւ բազկամարտ մարզաձեւերը։Սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարության նախաձեռնությունն է, որն իրականացնում է քաղաքապետարանի կրթության, մշակույթի եւ սպորտի բաժինը։ Վերջինս ծրագրում ավելացրել է նաեւ հեռացատկը։ «Օրը համընկավ հանրապետության անկախության 19 ամյակի հետ։ Մարզիկներս էլ այդ կերպ ենք նշում տոնը»,-ասում է քաղաքապետարանի սպորտի բաժնի պատասխանատու Արշամ Սարգսյանը։ Մասնակիցների պակաս չէր զգացվում, տարիքային սահմանափակում չկար, յուրաքանչյուրը կարող էր մասնակցել միջոցառմանը։ Փառատոնի գլխավոր մրցավար Լյուդվիգ Ավագյանը ընդհանուր առմամբ գոհ է կապանցի մարզիկների արդյունքներից։ Բայց չի մոռանում նշել բացթողումները։ «Անցած տարի ավելի լավ էր կազմակերպվել փառատոնը։ Նախորդ տարվա շուքը բացակայում է»,- նշում է  Լյուդվիգ Ավագյանը։ Նման միջոցառումները օգնում են մարզիկներին  մեկ անգամ եւս ստուգելու իրենց ուժերն ու շտկելու թերությունները։ Նաեւ մրցումների փորձ են ձեռք բերում։ Բոլոր մարզաձեւերից մրցանակային տեղեր զբաղեցրածները սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարության կողմից պատվոգրեր եւ հավաստագրեր կստանան, իսկ քաղաքապետարանը նաեւ մեդալներ է նախատեսել հաղթողների համար։

 Մելինե Մարտիրոսյան, «Սոսի» հեռուստատեսություն, 21.09.2010թ.